Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Б.з.б. 1-ғасырға дейінгі қытай мәтіні
Pre 1st century BC Chinese text
"Чжоу рәсімдері", бастапқыда "Чжоу шенеуніктері" деп аталған, бюрократия және ұйымдастыру теориясы туралы қытай еңбегі. Оны Лю Син "Тарих кітабындағы" сол аттас тараудан ажырату үшін қайта атады. Жоғалған еңбек орнына, ол "Ырымдар кітабы" мен "Этикет және рәсімдер кітабы"мен бірге конфуциандық классикаға енген үш ежелгі рәсімдер жинағының ("Үш рәсім") бірі болды. Басқа да осындай еңбектермен салыстырғанда, "Рәсімдердегі" билеуші, болса да дана, мемлекетті жаратпайды, тек бюрократияны ұйымдастырады. Ол Батыс Чжоу дәуірінде жазыла алмайды. Соғысқан мемлекеттер кезеңінің қоғамын негізге алған Марк Эдвард Льюис оны сол кезеңдегі маңызды әкімшілік реформалармен тығыз байланысты деп санайды. Ол Майкл Пьюеттпен бірге оның міндеттер мен шендер жүйесін Шан Янның "Заңгерлік ілімімен" салыстырады.
The Rites of Zhou , originally known as "Officers of Zhou" , is a Chinese work on bureaucracy and organizational theory. It was renamed by Liu Xin to differentiate it from a chapter in the Book of History by the same name. To replace a lost work, it was included along with the Book of Rites and the Etiquette and Ceremonial becoming one of three ancient ritual texts (the "Three Rites") listed among the classics of Confucianism. In comparison with other works of its type, the Rite's ruler, though a sage, does not create the state, but merely organizes a bureaucracy. It could not have been composed during the Western Zhou. With a vision based on Warring States period society, Mark Edward Lewis takes it as closely linked to the major administrative reforms of the period. He and Michael Puett compare its system of duties and ranks to the "Legalism" of Shang Yang.
Авторлығы
Кітап б.з.б. 2 ғасырдың ортасында пайда болды, ол Хан императоры Вудың кіші інісі Лю Дэ (劉德; б.з.б. 130 ж. қайтыс болды) кітапханасындағы Ескі мәтіндер жинағына қосылды. Оның алғашқы редакторы Лю Синь (шамамен б.з.б. 50 – б.з. 23 ж.) болды, ол кітапты Чжоу Герцогіне жатқызды. Бұл дәстүр кем дегенде Сун династиясынан бері жалғасып келеді, Лю Синьнің басылымы соңғысы болды деген талаппен. 12 ғасырда ол бес классикалық шығарманың бірі ретінде ерекше құрметке ие болды, ұзақ уақыттан бері жоғалған алтыншы шығарма – Музыка классикасының орнына қойылды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Кан Ювэйден кейін Лю Синь бұл кітапты жиі жалған деп қарастырды. Қазіргі уақытта бірнеше адам Батыс Чжоу кезеңінде жазылғанын ұстануда, ал көпшілігі Цян Му мен Гу Цзеганның жұмысты шамамен б.з.б. 3 ғасырға жатқызады. Юй Инши кітаптағы атауларды қазіргі қолданыстағы бронза жазуларымен салыстырып, кітапта жасырын түрде берілген күнтізбелік білімге сүйене отырып, Соғысқан мемлекеттер кезеңінің соңғы кезеңіндегі датаны дәлелдейді. Бұл көзқарас бойынша, атаудағы "Чжоу" сөзі Батыс Чжоу емес, Соғысқан мемлекеттердің Чжоу патшалық мемлекетіне қатысты; кішкентай аймақ әлі күнге дейін патшаның тікелей бақылауында болды.
The book appeared in the middle of the 2nd century BC, when it was found and included in the collection of Old Texts in the library of Prince Liu De (劉德; d. 130 BC), a younger brother of the Han emperor Wu. Its first editor was Liu Xin (c. 50 BC AD 23), who credited it to the Duke of Zhou. Tradition since at least the Song dynasty continued this attribution, with the claim that Liu Xin's edition was the final one. In the 12th century, it was given special recognition by being placed among the Five Classics as a substitute for the long lost sixth work, the Classic of Music. In the late 19th and early 20th centuries, following Kang Youwei, the book was often seen as a forgery by Liu Xin. Currently, a few holdouts continue to insist on a Western Zhou date while the majority follow Qian Mu and Gu Jiegang in assigning the work to about the 3rd century BC. Yu Yingshi argues for a date in the late Warring States period based on a comparison of titles in the text with extant bronze inscriptions and calendrical knowledge implicit in the work. In this view, the word "Zhou" in the title refers not to the Western Zhou but to the royal State of Zhou of the Warring States; the small area still directly under the king's control.
Сауда-саттық туралы жазба
Қысқы кеңселердің бір бөлігі – «Сауда туралы жазба» (Као Гонг Джи) технология, сәулет, қала құрылысы және басқа да тақырыптар туралы маңызды ақпаратты қамтиды. Бір үзіндіде былай делінген: «Бас шебер мемлекеттік астананы салады. Ол бір қабырғасы тоғыз ли болатын шаршы жасайды; әр қабырғасында үш қақпа болады. Астана ішінде тоғыз солтүстік-оңтүстік және тоғыз шығыс-батыс көшелері бар. Солтүстік-оңтүстік көшелерінің ені тоғыз ат арбасының кеңдігіне тең». Оны Жун Вэньрен «Као Гонг Джи – қолөнершілердің жазбалары» атты Ежелгі қытай технология энциклопедиясының аудармасы және түсіндірмесі деп аударған.
A part of the Winter Offices, the Record of Trades (Kao Gong Ji), contains important information on technology, architecture, city planning, and other topics. A passage records that, "The master craftsman constructs the state capital. He makes a square nine [[li (unit) on one side; each side has three gates. Within the capital are nine north south and nine east west streets. The north south streets are nine carriage tracks in width". It was translated by Jun wenren as Ancient Chinese Encyclopedia of Technology Translation and Annotation of Kaogong Ji, the Artificers' Record.