Кіріспе

Американдық миссионер Энн Хасселтин Джадсон (1789 жылдың 22 желтоқсаны – 1826 жылдың 24 қазаны), «Нэнси» есімімен белгілі, алғашқы американдық әйел-шетелдік миссионерлердің бірі болды.

Өмірбаян

Энн Хасселтин Брэдфорд академиясына оқуға түсті және жаңғыру кезінде Ханна Мордің "Қазіргі заманғы әйелдер білімі туралы сын" атты еңбегін оқыды, бұл оны "пайдалы өмір сүруге" жетеледі. Ол Массачусетс штатының Брэдфорд қаласында туған. Бітіргеннен бастап, үйленгенге дейін мұғалім болып жұмыс істеді. Оның әкесі Джон Хасселтин 1810 жылы Американың шетелдегі миссионерлер жөніндегі кеңесін құрған жиналысты өткізген шіркеудің диаконы болды. Энннің әпкесі айтқандай, отбасы сол кезде күйеуі Адонирам Джадсонмен танысқан. 1812 жылы Адонирамға үйленді, екі аптадан кейін Үндістанға миссионерлік сапарға аттанды. Келесі жылы олар Бирмаға көшіп барды. Ол үш рет жүкті болды. Біріншісі Үндістаннан Бирмаға көшіп бара жатқанда түсік тартты; ұлдары Роджер 1815 жылы дүниеге келіп, сегіз айлық шағында қайтыс болды, ал үшінші баласы Мария анасы қайтыс болғаннан кейін алты ай ғана өмір сүрді. Бирмаға келгеннен кейін, ерлі-зайыптылардың алғашқы жұмысы – жергілікті тілді үйрену болды. Содан кейін миссионерлік қызметтер атқарылып, 1819 жылы алғашқы жергілікті тұрғын христиан дінін қабылдады. Бауыр ауруына байланысты Энн 1822–1823 жылдары қысқа мерзімге АҚШ-қа оралды. Бірінші ағылшын-бирма соғысы (1824–1826 жж.) кезінде күйеуі ағылшын шпионы деген күдікпен 17 айға қамауға алынды, ал Энн түрме қабырғасының сыртындағы лашыққа көшіп, күйеуіне көмектесу үшін тұрды. Ол күйеуі мен оның бірге тұтқындалғандарының босатылуын талап ету үшін айлар бойы жанданды, бірақ әрекеттері сәтсіз аяқталды. Сонымен қатар ол тұтқындарға азық-түлік пен төсек-орын жіберіп, түрмедегі жағдайларын жеңілдетуге тырысты. Осы уақыт ішінде Энн миссионерлік өмір мен бастан кешкен қиындықтары туралы әңгімелер жазды. Ол балалардың ерте некелері, қыздарды өлтіру және күйеулерінен басқа ешқандай құқығы жоқ Бирма әйелдерінің ауыр тағдыры туралы қайғылы сипаттамалар жасады. Күйеуі босатылған кезде Энннің денсаулығы нашарлаған еді. Ол жаңа туған баласын күтіп, күйеуімен бірге болу үшін жасаған қатал сапарлар мен қиын тұрмыс жағдайлары оның ауруына себеп болуы мүмкін. Күйеуі босатылғаннан кейін екеуі де жұмыстарын жалғастыру үшін Бирмада қалды. 1826 жылы Энн төменгі Бирмадағы Амхерст қаласында шешек ауруынан қайтыс болды. Ол бирма тілінде катехизис жазды және Даниял мен Юнус кітаптарын бирма тіліне аударды. 1819 жылы Матай ілтебігін аударғанда, ол тай тіліне Киелі кітаптың алғашқы протестант аудармашысы болды. Оның еңбектері мен жазбалары 19 ғасырдағы американдықтар үшін "миссионер әйелінің рөлін 'шақыру' ретінде" қабылдауға негіз салды.