Кіріспе
Ражден (, сондай-ақ, Ражден немесе Раджден деп транслитерацияланады; 457 жылы қайтыс болды) - Іберияның грузин патшасы Вахтанг I қызметіне кірген 5-ші ғасырдағы парсы дворяны және христиан дінін қабылдаған, Иберияда Сасанид әскері өлтірген. Грузин православ шіркеуі оны Қасиетті Ражден протошаһид (რაჟდენ პირველმოწამე, razhden pirvelmotsame) деп атанды, оның мерекесі 16 тамызда (3 тамыз) атап өтілді.
Тарих
Ражденнің ең алғашқы аталуы VIII немесе XI ғасырда жазылған және дәстүрлі түрде Хуаншер Хуаншерианиге тиесілі ортағасырлық грузин тарихи жинағының бөлігі - Вахтанг Горгасали патшасының тарихында кездеседі. Бұл дереккөзде Ражденнің Сасанидтер мен Вахтанг I-ге қарсы соғыста шейіт болғандығы туралы айтылған. Ражден парсы патшасының қызы Балендухттың қамқоршысы немесе тәрбиешісі (მამამძუძუ, mamamdzudzu) болған. Ражден христиан дінін қабылдап, Вахтанг қызметіне кіреді. Ақырында ол парсылардың тұтқынына түсіп, христиан дінінен бас тартқаны үшін өлімге кесілді. Кейін Вахтанг Ражденнің жерленген жерінде Никози шіркеуін салып, оған епископ орнатқан. "Вахтанг Горгасали патшасының тарихы" кітабында Вахтангтың Уджарма маңындағы киелі Ражденнің құрметіне шіркеу де салғандығы жазылған. Теа Чкеидзе / Encyclopædia Iranica: Ражден туралы дереккөздерді Михаил Сабинин 1882 жылы Санкт-Петербургте жарық көрген "Грузияның жұмағы" (საქართველოს სამოთხე, sakartvelos samotkhe) кітабында жазған.
Razhden was a guardian or tutor (მამამძუძუ, mamamdzudzu) of Balendukht, a daughter of the king of the Persians, whom he accompanied to Iberia on the occasion of her marriage with Vakhtang. Razhden converted to Christianity and entered Vakhtang’s service, proving himself an able soldier. He was eventually taken captive by the Persians and tortured to death for refusing to reject Christianity. Vakhtang later built the church of Nikozi at the site of Razhden's burial and installed a bishop there. According to the "History of King Vakhtang Gorgasali", Vakhtang also built a church in St. Razhden's honor in the suburb of Ujarma. Thea Chkeidze / Encyclopædia Iranica notes:
The sources on Razhden were compiled by Mikhail Sabinin into his account of the saint's life, embedded in the "Paradise of Georgia" (საქართველოს სამოთხე, sakartvelos samotkhe) published in St. Petersburg in 1882.