Кіріспе

Джон Шелтон Лоуренс – Америка Құрама Штаттарының Айова штатындағы Сиу-Сити қаласындағы Морнингсайд колледжінің философия профессоры, қазір зейнеткерлікте. Оның алғашқы маңызды жарияланымдарының бірі, Роберт Джуеттпен бірлесіп жазылған "Америкалық мономит" 1977 жылы жарық көрді.

Мансап

"Америкалық мономиф" кітабының ең басты үлесі – Джозеф Кэмпбеллдің 1949 жылғы "Мың беті бар батыр" кітабындағы белгілі классикалық мономифті қайта қарастыру. Кэмпбеллдің мономифі – қазіргі мәдениетте жоғалып кеткен батырдың жолы туралы мифтің әмбебап айтылуын сипаттады. Лоуренс пен Джуетт осы мифологиялық құрылымның американдық дамуын көрсетті, ол батырдың зорлық-зомбылық әрекеттері арқылы демократиялық институттарға терең қарсылықты білдірді, ал батыр қоғамнан бөлек қала береді. Бұл үлгі Кэмпбеллдің нұсқасынан ерекшеленеді, ол батырдың қоғамға қайтып оралуына, маңызды көмек ("сыйлық") әкелуіне және сол қоғамның мүшесі ретінде қоғамдық басшылықты қабылдауға дайын болуына баса назар аударады. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында "Жұлдыз жолы" жанкүйерлер қозғалысына жауап ретінде олар ойын-сауыққа негізделген діни сенімдердің пайда болуын болжады – бұл "Жұлдызды соғыстар" құбылысымен одан да айқын болды. Лоуренс пен Джуетт осы бастапқы идеяларды тағы екі кітапта кеңейтті: "Америкалық супербатырлар туралы миф" (2002), ол американдық бұқаралық мәдениеттің американдық мономифін бейне ойындар сияқты салаларға дейін талдайды, және "Капитан Америка және зұлымдыққа қарсы крестовый поход: ынтақты ұлтшылдықтың қиындықтары" (2003) (Жуетт бірінші автор ретінде көрсетілген), ол қасиетті соғыстардың тарихын зерттейді және 2001 жылғы 11 қыркүйек оқиғасынан кейін американдық реакцияны түсіну үшін американдық мономиф тұжырымын қолданады. Үш кітап бірлесіп американдық мәдениетті дін, саяси тарих және бұқаралық (немесе танымал) мәдениетті ескере отырып, мифологиялық тұрғысынан талдауға ұсыныс жасайды және АҚШ-та да, Еуропада да жоғары бағаланады, онда олар американдық сыртқы саясатты түсіну құралы ретінде оқылады. Мэтью Вильгельм Капеллмен бірлесіп, Лоуренс "мифтік франшиза" идеясын зерттеді, яғни коммерциялық ойын-сауық салаларына лицензия берілген негізгі мифтік оқияны. Мэтью Капелл мен Уильям Г. Дотидің "Матрица франшизасына ену: мәдени қабылдау және интерпретация" (2005) еңбегінде ол "Жұлдызды соғыстар" (1977) және "Матрица" сериясының Неосы сияқты батырлық тұлғалар арқылы бейнеленген фашизмнің бір түрін зерттейді. Мэтью Капелл мен Лоуренстің бірлесіп жазған "Жұлдызды соғыстар франшизасының күшін табу: жанкүйерлер, тауарлар және сыншылар" (2006) кітабы мифтерді, стереотиптерді, сексуалдық мәселелерді, ойыншықтарды және екі "Жұлдызды соғыстар" трилогиясына сынды қарастырады. Джордж Лукас "Жұлдызды соғыстарға" Джон Шелтон Лоуренстің сагасының әсер еткенін мойындады. Лоуренс кино және тарих лигасының "Голливудтың Ақ үйі: кино мен тарихтағы американдық президенттік" (2003) басылымына эсселер мен кинографиялар ұсынды, онда ол Голливудтың "Тәуелсіздік күні" (1996) және "Air Force One" (1997) сияқты фильмдерде президентті физикалық супербатыр ретінде көрсетуді бастағанын айтады; "Голливудтың батысы: кино, теледидар және тарихтағы американдық шекара" (2005) еңбегінде ол "Жоңал ауыздықты" ересектер мәдениетіне әсер еткен жасөспірімдер франшизасы ретінде талдайды; "Голливудтың батыс пейзажында: американдық кино жанрындағы экологиялық сын" (2006) кітабында ол Эко-батыстың аз танымал поджанрын зерттейді. Морнингсайд колледжінің профессоры Марти Кнеппермен бірлесіп, Лоуренс 2014 жылдың маусымында "Айова фильмдерінің кітабын" жариялады. Кітап – 1918 жылдан 2013 жылға дейінгі Айова штатында түсірілген 400-ден астам фильмнің толыққанды тарихы және талқылауы, оның ішінде Голливуд фильмдері мен тәуелсіз фильмдер. Ол авторлық құқыққа қатысты ғылыми мәселелер бойынша өзінің редакциялық томы ("ж. Бернард Тимберг") "Fair Use and Free Inquiry" (1980, 1989) және академиялық мақсаттар үшін компьютерлік медианың этикасы бойынша жұмыстарында да белгілі. 1984 жылы жарық көрген "The Electronic Scholar: A Guide to Academic Microcomputing" кітабы Интернет пайда болған кезде туындайтын көптеген этикалық мәселелерді қарастырады.