Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Джон Шелтон Лоуренс – Америка Құрама Штаттарының Айова штатындағы Сиу-Сити қаласындағы Морнингсайд колледжінің философия профессоры, қазір зейнеткерлікте. Оның алғашқы маңызды жарияланымдарының бірі, Роберт Джуеттпен бірлесіп жазылған "Америкалық мономит" 1977 жылы жарық көрді.
John Shelton Lawrence is an emeritus professor of philosophy at Morningside College in Sioux City, Iowa, United States. His initial major publication, The American Monomyth, written with Robert Jewett, was published in 1977.
Мансап
"Америкалық мономиф" кітабының ең басты үлесі – Джозеф Кэмпбеллдің 1949 жылғы "Мың беті бар батыр" кітабындағы белгілі классикалық мономифті қайта қарастыру. Кэмпбеллдің мономифі – қазіргі мәдениетте жоғалып кеткен батырдың жолы туралы мифтің әмбебап айтылуын сипаттады. Лоуренс пен Джуетт осы мифологиялық құрылымның американдық дамуын көрсетті, ол батырдың зорлық-зомбылық әрекеттері арқылы демократиялық институттарға терең қарсылықты білдірді, ал батыр қоғамнан бөлек қала береді. Бұл үлгі Кэмпбеллдің нұсқасынан ерекшеленеді, ол батырдың қоғамға қайтып оралуына, маңызды көмек ("сыйлық") әкелуіне және сол қоғамның мүшесі ретінде қоғамдық басшылықты қабылдауға дайын болуына баса назар аударады. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында "Жұлдыз жолы" жанкүйерлер қозғалысына жауап ретінде олар ойын-сауыққа негізделген діни сенімдердің пайда болуын болжады – бұл "Жұлдызды соғыстар" құбылысымен одан да айқын болды. Лоуренс пен Джуетт осы бастапқы идеяларды тағы екі кітапта кеңейтті: "Америкалық супербатырлар туралы миф" (2002), ол американдық бұқаралық мәдениеттің американдық мономифін бейне ойындар сияқты салаларға дейін талдайды, және "Капитан Америка және зұлымдыққа қарсы крестовый поход: ынтақты ұлтшылдықтың қиындықтары" (2003) (Жуетт бірінші автор ретінде көрсетілген), ол қасиетті соғыстардың тарихын зерттейді және 2001 жылғы 11 қыркүйек оқиғасынан кейін американдық реакцияны түсіну үшін американдық мономиф тұжырымын қолданады. Үш кітап бірлесіп американдық мәдениетті дін, саяси тарих және бұқаралық (немесе танымал) мәдениетті ескере отырып, мифологиялық тұрғысынан талдауға ұсыныс жасайды және АҚШ-та да, Еуропада да жоғары бағаланады, онда олар американдық сыртқы саясатты түсіну құралы ретінде оқылады. Мэтью Вильгельм Капеллмен бірлесіп, Лоуренс "мифтік франшиза" идеясын зерттеді, яғни коммерциялық ойын-сауық салаларына лицензия берілген негізгі мифтік оқияны. Мэтью Капелл мен Уильям Г. Дотидің "Матрица франшизасына ену: мәдени қабылдау және интерпретация" (2005) еңбегінде ол "Жұлдызды соғыстар" (1977) және "Матрица" сериясының Неосы сияқты батырлық тұлғалар арқылы бейнеленген фашизмнің бір түрін зерттейді. Мэтью Капелл мен Лоуренстің бірлесіп жазған "Жұлдызды соғыстар франшизасының күшін табу: жанкүйерлер, тауарлар және сыншылар" (2006) кітабы мифтерді, стереотиптерді, сексуалдық мәселелерді, ойыншықтарды және екі "Жұлдызды соғыстар" трилогиясына сынды қарастырады. Джордж Лукас "Жұлдызды соғыстарға" Джон Шелтон Лоуренстің сагасының әсер еткенін мойындады. Лоуренс кино және тарих лигасының "Голливудтың Ақ үйі: кино мен тарихтағы американдық президенттік" (2003) басылымына эсселер мен кинографиялар ұсынды, онда ол Голливудтың "Тәуелсіздік күні" (1996) және "Air Force One" (1997) сияқты фильмдерде президентті физикалық супербатыр ретінде көрсетуді бастағанын айтады; "Голливудтың батысы: кино, теледидар және тарихтағы американдық шекара" (2005) еңбегінде ол "Жоңал ауыздықты" ересектер мәдениетіне әсер еткен жасөспірімдер франшизасы ретінде талдайды; "Голливудтың батыс пейзажында: американдық кино жанрындағы экологиялық сын" (2006) кітабында ол Эко-батыстың аз танымал поджанрын зерттейді. Морнингсайд колледжінің профессоры Марти Кнеппермен бірлесіп, Лоуренс 2014 жылдың маусымында "Айова фильмдерінің кітабын" жариялады. Кітап – 1918 жылдан 2013 жылға дейінгі Айова штатында түсірілген 400-ден астам фильмнің толыққанды тарихы және талқылауы, оның ішінде Голливуд фильмдері мен тәуелсіз фильмдер. Ол авторлық құқыққа қатысты ғылыми мәселелер бойынша өзінің редакциялық томы ("ж. Бернард Тимберг") "Fair Use and Free Inquiry" (1980, 1989) және академиялық мақсаттар үшін компьютерлік медианың этикасы бойынша жұмыстарында да белгілі. 1984 жылы жарық көрген "The Electronic Scholar: A Guide to Academic Microcomputing" кітабы Интернет пайда болған кезде туындайтын көптеген этикалық мәселелерді қарастырады.
The major contribution of The American Monomyth is a re thinking of Joseph Campbell's famous classical monomyth from his 1949 book The Hero With a Thousand Faces. Campbell's monomyth described a universal narrative of the myth of the hero's journey which he claimed had disappeared in contemporary culture. Lawrence and Jewett described an American evolution of this mythological structure that reflected a deep antipathy to democratic institutions through the violent actions of a hero who remains separate from the community. This pattern varies significantly from Campbell's, that emphasizes the hero's return to the community with some kind of significant aid ("the boon") and a willingness to accept public leadership as a member of that community. Responding to the Star Trek fan movement of the late 1960s and early 1970s, they predicted the rise of entertainment based systems of religious belief – a reality that became even more evident with the Star Wars phenomenon. Lawrence and Jewett have since further expanded these initial ideas in two more books: The Myth of the American Superhero (2002), which extends the analysis of the American Monomyth of American mass culture into areas such as videogames, and Captain America and the Crusade Against Evil: The Dilemma of Zealous Nationalism (2003), (with Jewett listed as first author) which traces the history of holy wars and uses the American Monomyth concept to understand the American reaction after the events of September 11, 2001. The three books work together to suggest a mythological analysis of American culture in ways that account for religion, political history, mass (or popular) culture and are well regarded both in the United States and in Europe where they are read as a means of understanding American foreign policy. In collaborating with Matthew Wilhelm Kapell, Lawrence has explored the idea of the "mythic franchise," the core mythic story that is licensed for a myriad of commercial entertainment venues. In Matthew Kapell and William G. Doty's Jacking In to the Matrix Franchise: Cultural Reception and Interpretation (2005), he explores the kind of fascism that is symbolically conveyed by heroic figures such as Luke Skywalker of Star Wars (1977) and Neo in The Matrix series. Matthew Kapell and Lawrence's co edited book, Finding the Force of the Star Wars Franchise: Fans, Merchandise, and Critics (2006), examines the myths, the stereotypes, sexualities, the toys, and the critical response to the two Star Wars trilogies. George Lucas credited that Star Wars was influenced by John Shelton Lawrence's saga. Lawrence has provided essays and filmographies for the Film and History League's publications Hollywood's White House: The American Presidency in Film and History (2003); there he suggests that Hollywood has begun to represent the president as a physical superhero in such films as Independence Day (1996) and Air Force One (1997); in Hollywood's West: The American Frontier in Film Television and History (2005), he analyzes The Lone Ranger as a juvenile franchise that has affected adult culture; in Landscape of Hollywood Westerns: Ecocriticism in an American Film Genre (2006), he has traced the little recognized subgenre of the Ecowestern. In collaboration with Morningside College professor Marty Knepper, Lawrence published The Book of Iowa Films in June 2014. The book is the only comprehensive history and discussion of over 400 Iowa movies from 1918 through 2013, including both Hollywood films and independent films. He is also known for work on scholarly related issues in copyright through his edited volume (w. Bernard Timberg) Fair Use and Free Inquiry (1980, 1989) and the ethics of computer media for academic use and has written The Electronic Scholar: A Guide to Academic Microcomputing, published in 1984, which suggests many of the ethical issues that would arise with the advent of the Internet.