Кіріспе
Үндістан субконтинентінде сөйленетін диалектілер Дхатки (धाटकी; ڍاٽڪي), сондай-ақ Дхатти (धाटी; ڍاٽي), Тари (थारी; ٿَري) деп те аталады. Бұл диалект континуум немесе Синдхи мен Раджастхан (Марвари) араласқан кіші диалекттер кластері / сериясы. Дхатки диалектілері екі топқа бөлінеді. Батыс даткиі - Пәкістанның Тарпаркар қаласында, ал шығыс даткиі Үндістан мен Пәкістан шекарасында, Үндістанның Джайсалмер және Бармер аудандарында қолданылады. Дхатки диалектілері мен олардың атаулары Тарпакар аймақтарына негізделген, олар: Мухрано және Самроти және т.б. Дхатки тілін сөйлейтіндер этникалық тұрғыдан Раджастхандықтар, Синдхилер және Гуджаратилер, Дхатки тілі бұл халықтарды бір шатыр астында ана тілі ретінде біріктіреді. Кейбір дхатки тілді қауымдастықтар 1947 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Үндістанға көшіп келді және сол күннен кейін аз санда жалғастырды, бірақ дхатки тілділердің басым көпшілігі әлі де Пәкістанда тұрады. Дхактидің үнді-арий тілдері үшін стандартты дауыстылар жиынтығы бар: [ə aː ɪ iː ʊ (кейде: u) uː eː oː ɛː ɔː]. ʊ дауыстысы қысқа u түрінде, ɪ дауыстысы қысқа i түрінде орындалуы мүмкін. Еː дауыстысы дифтонг əiː ретінде немесе сөйлеушінің акцентіне байланысты жүзеге асырылады. Өрнек оː көбінесе дифтонг əuː ретінде іске асырылады. Назализацияланған дауыстылар дакти тілінде сөз соңында кездеседі, олар: [ĩː ẽː ɛ̃ː ɑ̃ː ɔ̃ː õː ũː].
Dhatki (धाटकी; ڍاٽڪي), also known as Dhatti (धाटी; ڍاٽي), Thari (थारी; ٿَري), is a dialect continuum or cluster/series of smaller dialects all mixed of Sindhi and Rajasthani (Marwari) with varying proportions, Dhatki dialects are divided into two groups Western Dhatki and Eastern Dhatki. Western Dhatki is spoken in Tharparkar, Pakistan while Eastern Dhatki is spoken along Indo Pakistan border in Jaisalmer and Barmer districts of India. Dhatki dialects and their names are based on the regions in Tharpakar which Include: Muhrano and Samroti etc. Speakers of Dhatki are ethnically Rajasthanis, Sindhis and Gujaratis, Dhatki language unite these people as a mother tongue under one umbrella. Some Dhatki speaking communities migrated to India in 1947 after the independence and continued to do so in small numbers after that date, but the great majority of Dhatki speakers still reside in Pakistan. Dhakti has a fairly standard set of vowels for an Indo Aryan language: [ə aː ɪ iː ʊ (sometimes: u) uː eː oː ɛː ɔː]. The vowel ʊ may be realized as a short u and the vowel ɪ may be realized as a short i. The vowel ɛː is often realized as the diphthong əiː based and context or as an æː based on the speaker's accent. The vowel ɔː is often realized as the diphthong əuː based and context. Nazalized vowels occur word finally in Dhakti, they are: [ĩː ẽː ɛ̃ː ɑ̃ː ɔ̃ː õː ũː].
Жазу жүйесі
Бұл тіл екі негізгі жазу жүйесін қолданады. Үндістанда деванагари жазуы (ол сонымен қатар марвари, хинди және басқа да көптеген солтүстік үнді тілдерінде қолданылады) қолданылады; ал Пәкістанда синди жазуы қолданылады. Кейбір саудагер отбасылары, әсіресе шекараның Үндістан жағында, өздерінің жазуларын, әдетте Махаджани жазуының түрлерін қолданады.