Үндістанның тілдері
-
Балочтар: Тарихы, тілі мен географиясы
Балуждар: Оңтүстік Азия мен Ирандағы этнолингвистикалық топ. Тілдері, діні, географиясы, және Пәкістан, Иран, Ауғанстандағы таралуы туралы ақпарат.
-
Гуджарати тілі: Тарихы мен таралуы
Гуджарати тілі – Үнді-Арий тобына жататын, Үндістандағы Гуджарат штатының тілі. 55.5 млн сөйлеушісі бар, Үндістанның 6-шы ең көп таралған тілі.
-
Пәкістан тілдері: шолу және статистикасы
Пәкістан тілдері: Үрду, пәнджәби, пашто, синдхи, сарайки және басқа да 70+ тілдер. Тілдердің статистикасы, тарихы және маңызды ақпараттары. 🇵🇰
-
Кодава тілі: тарихы, диалектілері мен жазу жүйесі
Кодава тілі: Үндістандағы Қарнатака штабының Кодагу ауданында сөйленетін сирек кездесетін дравид тілі. Мәдениет пен этнос туралы ақпарат.
-
Үндістандағы Митила штатының құрылуы туралы ұсыныс
Үндістандағы Митила штаты – Бихар мен Джаркхандтағы майтхили тілді аймақтарды біріктіру ұсынысы. Мітілакшар жазуы, тілдік және мәдени ерекшеліктері.
-
Һиндустан: Тарихи және географиялық атау
Хиндустан – Үндістан, Үнді субконтинентінің тарихи атауы. «Синдху» сөзінен шыққан, ежелгі атау. Қазіргі Үндістан Республикасы үшін де қолданылады.
-
Брахүй халқы: тарихы, тілі мен географиясы
Брахуи – Пәкістан, Ауғанстан, Иранда таралған этникалық топ. Дравидтік тілдер тобына жататын брахуи тілінде сөйлейді. Сараван, Жалаван аймақтарында қоныстанған.
-
Пәкістан тілі – Сарайки тілі
Сараіки тілі – Пәкістанның Оңтүстік Пәнджаб аймағында 26 млн адам сөйлейтін үнді-арий тілі. Пәнджаби мен синдхи тілдеріне жақын, диалект ретінде де қарастырылады.
-
Пәкістан мен Үндістандағы Балти тілі
Пәкістан мен Үндістандағы Балтистан аймағындағы Балти тілі – Тибет тілдері тобынан. Ескі Тибет тілінің ерекшеліктерін сақтайды, қазіргі тілдерден сөздер қабылдайды.
-
Пәнджәби тілі үшін парсы-араб әліпбиінің қолданылуы
Пәнджәби тілі үшін парсы-араб әліпбиі негізіндегі Шахмукхи жазуы. Пәкістан Пәнджәбында қолданылады, 36 негізгі әріптен тұрады. Тарихы 17 ғасырға дейін жетеді.
-
Мумбаи сөйлесі: Хиндустани диалектісінің ерекшеліктері
Мумбаи хинди: Болливудта кең таралған, маратхи, конкани, гуджарати тілдерінің әсерімен қалыптасқан диалект. Қылмыскерлер бейнесінде қолданылады.
-
Ғандар тілі: ежелгі үнді-арий диалектісінің тарихы
Гандхари тілі: ежелгі үнді-арий тілі, Кушан империясының ресми тілі. Б.з.д. 3 ғ-дан б.з. 4 ғ-ға дейін Орта Азияда, Қытайда қолданылған.
-
Ладакхи тілі: Тарихы, диалектілері және ерекшеліктері
Ладакхи тілі: Үндістандағы Ладакх аймағындағы тибеттік тілдер отбасынан шыққан тіл. Лех, Каргал аймақтарында кең таралған, диалектілерге бөлінеді.
-
Күчхи тілі: тарихы, таралуы және ерекшеліктері
Күтчи тілі – Үндістан мен Пәкістанның Күтч және Сінд аймақтарында таралған үнді-арий тілі. Синдхи және гуджарати тілдерімен байланысы бар.
-
Мажхи диалектісі: Орталық Пенджаби тілінің ерекшеліктері
Орталық пенжаби диалектісі: Мажхи – Пәкістан мен Үндістанның Пәнджаб аймағында кең таралған, стандартты пенжаби тілінің негізі. Лахор мен Амритсар маңызды орталықтары.
-
Гималай аймағындағы үнді-арий тілдері тобы
Солтүстікүнді-Арий тілдері: Непал, Үндістанның Гималай аймақтарындағы тілдер (непали, жумили). Географиясы, таралуы, тілдер тобы туралы ақпарат.
-
Сораштра тілі: тарихы, таралуы және жазу жүйесі
Сораштри – Үнді-Арий тілі, Оңтүстік Үндістандағы сораштриандардың тілі. Гуджараттан шыққан, 247 мың адам сөйлейді. Тарихы, диалектісі туралы ақпарат.
-
1940-50 жылдарғы бенгал тілі күресі: тарих және маңызы
Бенгал тілі қозғалысы: 1940-50жж. Шығыс Бенгалда бенгал тілін мемлекеттік тіл ретінде тану үшін күрес. Тарих, себептері, мақсаты туралы ақпарат.
-
Пакистандағы Потвари тілі
Пахари-Потвари: Пакистанның солтүстігіндегі және Кашмирдегі үнді-арий тілі. Пунджаби мен Хиндко арасындағы көпір. Әдебиеттік тіл ретінде дамуда.
-
Солтүстік Үндістандағы Пурванчал аймағының автономия талабы
Солтүстік Үндістандағы Пурванчал аймағы: географиясы, даму мәселелері, штат құру талаптары. Божопури аймағы, экономикалық қиындықтар туралы ақпарат.
-
Бадага тілі: Оңтүстік Үндістандағы дравидтік тіл
Бадага тілі: Оңтүстік Үндістандағы дравидтік тіл. Каннада тілімен тығыз байланысты, тамил тілінен әсер алған. Ең көп қолданылатын тайпа тілі.
-
Көне Камарупада қолданылған тіл: Камарупи Пракрит
Көне Камарупада қолданылған Камарупи Пракрит тілі – Ассам тілінің және Каматапури диалектілерінің алдындағы ортаңғы үнді-арий тілі. Жазылымдардағы ерекшеліктері зерттелген.
-
Гималайдағы Тибеттік Халықтар (Gimalaydağı Tibetтік Halıqtar)
Трансгималай аймағындағы Бхотия халықтары: тілдері, мәдениеті, шығу тегі. Үндістандағы Бхоти тілінің мәртебесі, Раджпуттармен байланысы.
-
Үндістандағы Хо тілі
Хо тілі – Үндістанда 2,2 млн адам сөйлейтін австроазия тілдер отбасынан шыққан мунда тілі. Жазу жүйесі, тарихы, таралу аймақтары туралы ақпарат.
-
Оңтүстік Азиядағы "Дард" атауының тарихы мен мәнісі
Дардистан – Оңтүстік Азиядағы дардий тілдері аймағы. «Дардий» атауы Г.Лейтнермен енгізілді, аймақтың шынайылығы күмәнді. Тілдер, халықтар алуан түрлі.
-
Кумаоні тілі: тарихы, мәдениеті және қазіргі жағдайы
Кумаони тілі: Үнді-Арий тобына жататын, 2.2 млн адам сөйлейтін тіл. Уттаракханд, Непалда таралған. ЮНЕСКО сақтауды қажет дейді. Деванагари әрпінде жазылады.
-
Раджастхани тілі: географиясы, ерекшеліктері мен тілдік байланыстары
Раджастхани тілі: Индоарий тобына жататын, Үндістанның солтүстік-батысында (Раджастхан, Харяна, Гуджарат) және Пәкістанда таралған тіл. Непалда да сөйлейді.
-
Оңтүстік Азия әдебиеті: Тарихы мен түрлері
Оңтүстік Азия әдебиеті: тарихы, тілдері, және бүгінгі жағдайы. Үнді субконтиненті мен оның диаспорасынан шыққан әдебиеттер туралы мағлұмат.
-
Күрух тілі: шығыс Үндістанның дравид тілі
Күрух тілі: Үндістанның шығысындағы дравидтік тіл. 2 млн-ға жуық адам сөйлейді. ЮНЕСКО тізімінде "қауіпті" жағдайда. Мальто және Брахуи тілдерімен байланысты.
-
Санкети тілі: Оңтүстік Дравид тілдерінің ерекшелігі
Санкети тілі – Оңтүстік Дравидтік тіл, каннада және тамилге жақын, бірақ өзгеше. Карнатакадағы Санкети халқы қолданады, санскриттен сөздер алған.
-
Солтүстік Үндінің Кангри тілі
Солтүстік Үндістандағы Кангри тілі: қандай тіл, қайда қолданылады? Батыс Пахари тобына жатады, Google пернетақтасы бар. Кангри тілі туралы біліңіз!
-
Пакистандағы Ховар тілі
Ховар тілі: Пәкістандағы Читрал аймағында кең таралған, көне үнді-арий тілі. Халықтың тілі, қалаларда да қолданылады. Көшпелі халықтың тілі.
-
Пәкістандық Дамели тілі
Дамели тілі: Пәкістанның Читрал аймағында 5 мыңдай адам қолданатын үнді-арий тілі. Грамматикалық сипаттамасы 2013 ж. жарияланды.
-
Пәкістан Читрал аймағындағы Калаша тілі
Калаша тілі – Пәкістанның Читрал аймағындағы Калаш халқының ежелгі үнді-арий тілі. 4100 сөйлеушісі бар, бірақ тіл жоғалу қаупінде. Көвар тіліне ауысу байқалады.
-
Палула тілі: Пәкістан Читрал аймағындағы дард тілі
Палула тілі: Пәкістан Читрал аймағындағы дард тілдер тобынан шыққан, өркендеп дамып жатқан, бірақ қолдану азайып бара жатқан тіл туралы ақпарат.
-
Үндістанның Нилгири төбелеріндегі Тода тілі
Төда тілі: Үндістанның Нилгири тауларындағы дравидтік тіл. Шамамен 1000 адам сөйлейді, ерекше дыбысталуымен және тамырлық байланыстарымен көзге түседі.
-
Парсы және Үрді тілдерінің байланысы
Перси тілі мен урду тілінің байланысы: тарих, әсері, дамуы. Орта ғасырдағы түркі-перси билеушілерінің ролі, урдудың қалыптасуы мен Персидің бүгінгі жағдайы.
-
Солтүстік Үнді тілдерінің даму тарихы: Апабхрамша тілі
Апабхрамша: ежелгі үнді тілдерінің эволюциясы, 6-13 ғасырлардағы орта үнді-арий тілдерінен жаңа тілдерге көшу кезеңі. Тарих және тіл білімі үшін маңызды.
-
Dhatki language
-
Кашмир халқы мен тілі
Кашмирліктер: Кашмир аймағының этномәдени тобы, қашмир тілінде сөйлейді. 6.8 млн адам сөйлейді, Үндістанда және диаспорада таралған.
-
Хиндустани тілінің грамматикалық ерекшеліктері
Хиндустани тілі: Хинди мен урду тілдерінің грамматикалық ерекшеліктері, жазу жүйесі (деванагари, парсы-араб). Транскрипция ережелері, дыбысталуы.
-
Кайти әрпі: Үндістан тарихындағы құжаттар тілі
Кайти әрпі: Үндістанның Авад және Бихар аймақтарында қолданылған тарихи жазу жүйесі. Әкімшілік, құқықтық құжаттар үшін пайдаланылған.
-
Бенгал тілінің сөздік қоры мен тарихы
Бенгал тілі: шығу тегі, даму тарихы, сөздік қоры (75 мың сөз). Мағадхи пракрит, санскрит, араб, түркі тілдерінен алынған сөздер. Лингвистикалық мақала.
-
Багри тілі: Қысқаша сипаттама және зерттеулер
Багри тілі: Индоарий тілі, Харъянви, Раджастани және Пенджаби тілдерінің арасындағы көпір. Үш лексикалық тонға ие, Хиндистан мен Пәкістанда таралған.
-
Орта Үнді-Арий тілдері: 600 б.з.д. – 1000 б.з. аралығындағы дамуы
Ортаңғы Үнді-Арий тілдері: 600 б.з.д. – 1000 ж. аралығындағы тілдер тобы, ежелгі және қазіргі үнді тілдерінің арасындағы кезең. Пали, Ардхамагхади, Пракриттер.
-
Hindi–Urdu controversy
-
Dhundari language
-
Goalpariya dialects
-
Gondi language