Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістанда сөйленетін тілдердің шолуы
Overview of languages spoken in Pakistan
Пәкістан – 70-тен астам тілдің бірінші тіл ретінде қолданылатын көптілді ел. Пәкістан тілдерінің көп бөлігі Үнді-Еуропа тілдер отбасының үнді-ирандық тобына жатады. Урдю тілі – Пәкістанның ұлттық тілі және жалпыұлттық тілі (лингва франкасы). Ағылшын тілімен бірге ресми мәртебеге ие болғанымен, ол әртүрлі этникалық топтардың арасындағы қарым-қатынас үшін басым және кеңінен қолданылатын тіл болып табылады. Шамамен 60 жергілікті тіл бар, олардың әрқайсының қолданушыларының саны миллионнан кем.
Pakistan is a multilingual country with over 70 languages spoken as first languages. The majority of Pakistan's languages belong to the Indo Iranian group of the Indo European language family. Urdu is the national language and the lingua franca of Pakistan, and while sharing official status with English, it is the preferred and dominant language used for inter communication between different ethnic groups. There are approximately 60 local languages with fewer than a million speakers.
Статистика
+Тілдердің санақ тарихы РангТіл2017 жылғы санақ1998 жылғы санақ1981 жылғы санақ1961 жылғы санақ1951 жылғы санақ1Пенджаби*38.78%44.15%48.17%56.39%57.08%2Пашту18.24%15.42%13.35%8.47%8.16%3Синдхи14.57%14.1%12.7%12.59%12.85%4Сарайки*12.19%10.53%9.54%5Урду7.08%7.57%7.60%7.57%7.05%6Бәлұйшы3.02%3.57%3.02%2.49%3.04%7Басқалары6.12%4.66%5.62%12.49%11.82%
* 1951 және 1961 жылғы санақтарда Сарайки Пенджаби тілімен бірге есептелген.
+Census history of major languages RankLanguage2017 census1998 census1981 census1961 census1951 census1Punjabi*38.78%44.15%48.17%56.39%57.08%2Pashto18.24%15.42%13.35%8.47%8.16%3Sindhi14.57%14.1%12.7%12.59%12.85%4Saraiki*12.19%10.53%9.54%5Urdu7.08%7.57%7.60%7.57%7.05%6Balochi3.02%3.57%3.02%2.49%3.04%7Others6.12%4.66%5.62%12.49%11.82%
* Saraiki was included with Punjabi in the 1951 and 1961 censuses.
Урду (ресми тіл)
Урду тілі – Пәкістанның мемлекеттік тілі және жалпыұлттық тілі. Пәкістандықтардың шамамен 7% ғана оны туған тілі ретінде қолданады, бірақ Пәкістан халқының көп бөлігі оны екінші тіл ретінде кеңінен сөйлейді және түсінеді. 1947 жылы жаңадан құрылған Пәкістан мемлекетінің бірлігінің символы ретінде урду тілі таңдалды, себебі ол бұрыннан-ақ Британ Үндістанының солтүстік және солтүстік-батыс аймақтарындағы мұсылмандар арасында лингва франка қызметін атқарған. Урду тілі Пәкістанның барлық провинцияларында/аумақтарында қолданылады, сондай-ақ ағылшын тілімен бірге негізгі оқу тілі ретінде пайдаланылады, бірақ түрлі провинциялардағы адамдардың ана тілі әртүрлі болуы мүмкін. Урду тілі ағылшын және урду орта білім беру жүйелерінде жоғары сыныпқа дейін міндетті пән ретінде оқытылады, нәтижесінде Пәкістанның басқа тілдерінде сөйлейтін миллиондаған адамдар урду тілін екінші тіл ретінде меңгерді. Бұл өз кезегінде түрлі аймақтық пәкістан тілдерінен сөздердің урду тіліне сіңірілуіне, ал урду тілінен сөздердің аймақтық тілдерге таралуына әкелді.
Urdu is the national language and lingua franca of Pakistan. Although only about 7% of Pakistanis speak it as their first language, it is widely spoken and understood as a second language by the vast majority of Pakistanis. Urdu was chosen as a symbol of unity for the new state of Pakistan in 1947, because it had already served as a lingua franca among Muslims in north and northwest British India. It is written, spoken and used in all provinces/territories of Pakistan, and together with English as the main languages of instruction, although the people from differing provinces may have different native languages. Urdu is taught as a compulsory subject up to higher secondary school in both English and Urdu medium school systems, which has produced millions of second language Urdu speakers among people whose native language is one of the other languages of Pakistan – which in turn has led to the absorption of vocabulary from various regional Pakistani languages, while some Urdu vocabularies has also been assimilated by Pakistan's regional languages.
Ағылшын тілі (бірлескен ресми тіл)
Ағылшын тілі – Пәкістанның қосымша ресми тілі болып табылады және атқарушы, заңнамалық және сот органдарында, сондай-ақ Пәкістан қарулы күштері офицерлерінің арасында кеңінен қолданылады. Пәкістанның Конституциясы мен заңдары ағылшын тілінде жазылған, қазір олар жергілікті тілдерге қайта жазылуда. Бұл тіл мектептерде, колледждерде және университеттерде оқыту тілі ретінде де кеңінен қолданылады. Ағылшын тілі – әлеуметтік жағдайын жақсартудың тілі деп есептеледі, оның қолданысы жоғары әлеуметтік топтарда жиірек кездеседі, онда ол көбінесе туған пакистан тілдерімен бірге қолданылады. 2015 жылы ресми іс-қағаздарда урду тілін қолдануды кеңейту жоспары жарияланды, бірақ Пәкістанның жоспарлау министрі Ахсан Икбал: «Урду тілі екінші тіл болады және барлық ресми іс-қағаздар екі тілде жүргізіледі» деді. Ол сондай-ақ мектептерде урду тілімен қатар ағылшын тілі де оқытылатынын атап өтті.
English is a co official language of Pakistan and is widely used in the executive, legislative and judicial branches as well as to some extent in the officer ranks of Pakistan's armed forces. Pakistan's Constitution and laws were written in English and are now being re written in the local languages. It is also widely used in schools, colleges and universities as a medium of instruction. English is seen as the language of upward mobility, and its use is becoming more prevalent in upper social circles, where it is often spoken alongside native Pakistani languages. In 2015, it was announced that there were plans to promote Urdu in official business, but Pakistan's Minister of Planning Ahsan Iqbal stated, "Urdu will be a second medium of language and all official business will be bilingual." He also went on to say that English would be taught alongside Urdu in schools.
Пунджаб тілі
Панджаби (پنجابی) – Индо-арий тілі, негізінен Пәкістанның Пәнджаб провинциясында таралған. Ең танымал диалектісі – Шахмухи әліпбиінде жазылатын Маджха диалектісі. Панджаби – Пәкістанда ең көп қолданылатын тіл. Пәкістан халқының 38,78%-ы оны ана тілі ретінде қолданады. Бұл тіл шетелдегі үлкен диаспоралардың арасында, әсіресе Канада, Ұлыбритания және АҚШ-та кеңінен таралған. Панджаби тілі Индо-арий тілдері мен үнді-еуропалық тілдер отбасының ішінде лексикалық тонды қолдануымен ерекшеленеді.
Punjabi (پنجابی) is an Indo Aryan language primarily spoken in the Punjab province of Pakistan, with the prominent dialect being the Majha dialect, written in the Shahmukhi script. Punjabi is the most widely spoken language in Pakistan. It is spoken as a first language by 38.78% of Pakistanis. The language is spoken among a significant overseas diaspora, particularly in Canada, the United Kingdom, and the United States. Punjabi is unusual among the Indo Aryan languages and the broader Indo European language family in its usage of lexical tone.
Пашту тілі
Пашту (پښتو) – пакистандықтардың 18,24% астамының ана тілі болып табылатын иран тілі, негізінен Хайбер-Пахтунхва және Солтүстік Белуджистан облыстарында, сондай-ақ Исламабад, Равалпинди, Лахор қалаларындағы этникалық пуштун қауымдастықтарында және ең бастысы, әлемдегі ең ірі пуштун халқына ие болуы мүмкін Карачиде таралған. Әр түрлі жеке диалекттерді жіктеуге болатын үш негізгі диалекттік үлгі бар: олар – Солтүстік (Пешавар) диалектісінің Пахто нұсқасы, Кветта маңында сөйлейтін Оңтүстік пашту және Солтүстік Белуджистанның Ванеци немесе Тареено диалектісі.
Pashto (پښتو) is an Iranian language spoken as a first language by more than 18.24% of Pakistanis, mainly in Khyber Pakhtunkhwa and in northern Balochistan as well as in ethnic Pashtun communities in the cities of Islamabad, Rawalpindi, Lahore, and most notably Karachi, which may have the largest Pashtun population of any city in the world. There are three major dialect patterns within which the various individual dialects may be classified; these are the Pakhto variety of Northern (Peshawar) variety, the southern Pashto spoken in the vicinity of Quetta, and the Wanetsi or Tareeno variety of northern Balochistan.
Синдхи тілі
Синдхи (سنڌي) – Үнді-Арий тілдер тобына жататын тіл. Пакистан халқының шамамен 15%-ы, көбінесе Пакистанның Синд провинциясында, оны ана тілі ретінде қолданады. "Синдхи" атауы Инд өзенінің ежелгі атауы болған Синдхуден шыққан. Бұл тіл отбасының басқа тілдері сияқты, Ежелгі Үнді-Арий (Санскрит) және Орта Үнді-Арий (Пали, екіншілік Пракриттер және Апабрамша) тілдерінің даму сатыларынан өтті. 20 ғасырдың батыс ғалымдары, мысалы Джордж Абрахам Гриерсон, Синдхи тілі Апабрамшаның Вракад диалектісінен тарағанына сенді (Маркандея бұл диалектінің Синдху дешада қолданылғанын айтқан), бірақ кейінгі зерттеулер мұның дұрыс емес екенін көрсетті. Бұл тіл шамамен 10-шы ғасырда жаңа Үнді-Арий тілінің сатысына көшкен. Синдхи тілінің алты негізгі диалектісі бар: Сироли, Вичоли, Лари, Тари, Ласи және Кутчи.
Sindhi (سنڌي) is an Indo Aryan language spoken as a first language by almost 15% of Pakistanis, mostly in the Sindh province of Pakistan. The name "Sindhi" is derived from Sindhu, the original name of the Indus River. Like other languages of this family, Sindhi has passed through Old Indo Aryan (Sanskrit) and Middle Indo Aryan (Pali, secondary Prakrits, and Apabhramsha) stages of growth. 20th century Western scholars such as George Abraham Grierson believed that Sindhi descended specifically from the Vrācaḍa dialect of Apabhramsha (described by Markandeya as being spoken in Sindhu deśa) but later work has shown this to be unlikely. It entered the New Indo Aryan stage around the 10th century CE. The six major known dialects of the Sindhi language are Siroli, Vicholi, Lari, Thari, Lasi and Kutchi.
Сараики
Сараики (سرائیکی) – Индо-арий тілдерінің Лахнда тобына жататын тіл. Ол негізінен Пәкістанның орталық және оңтүстік-шығыс бөлігінде, әсіресе Пәнджаб провинциясының оңтүстік бөлігінде қолданылады. Сараики стандартты Пәнджаби тілімен жоғары деңгейде өзара түсіністікке ие және оның лексикасы мен морфологиясының көп бөлігін бөліседі. Сонымен қатар, оның фонетикасы күрт ерекшеленеді (әсіресе, тонның болмауы, дауысты аспираттардың сақталуы және имплозивті дауыстардың дамуы), сондай-ақ оңтүстікте сөйленетін синди тілімен ортақ маңызды грамматикалық ерекшеліктері бар. Сараики тілі Пәкістандағы шамамен 26 миллион адамның тілі болып табылады, олар оңтүстік Пәнджаб, оңтүстік Хайбер-Пахтунхва, сондай-ақ солтүстік Синд және шығыс Белуджистанның шекаралық аймақтарында тұрады.
Saraiki (سرائیکی) is an Indo Aryan language of the Lahnda group, spoken in central and southeastern Pakistan, primarily in the southern part of the province of Punjab. Saraiki is to a high degree mutually intelligible with Standard Punjabi and shares with it a large portion of its vocabulary and morphology. At the same time in its phonology it is radically different (particularly in the lack of tones, the preservation of the voiced aspirates and the development of implosive consonants), and has important grammatical features in common with the Sindhi language spoken to the south. Saraiki is the language of about 26 million people in Pakistan, ranging across southern Punjab, southern Khyber Pakhtunkhwa, and border regions of northern Sindh and eastern Balochistan.
Балучилер
Балучи (بلوچی) – иран тілдерінің бірі. Пакистан халқының шамамен 3%-ы, көбінесе Балучистан провинциясында, оны ана тілі ретінде қолданады. Ракшани – сандық тұрғыдан ең ірі диалект тобы. Сархадди – Ракшани диалектісінің кіші диалектісі. Басқа кіші диалектілер: Калати (Qalati), Чагай Харани және Панжгури. Шығыс таулық балучи немесе Солтүстік балучи қалғандарынан мүлдем өзгеше.
Balochi (بلوچی) is an Iranian language spoken as a first language by about 3% of Pakistanis, mostly in the Balochistan province. Rakshani is the major dialect group in terms of numbers. Sarhaddi is a sub dialect of Rakshani. Other sub dialects are Kalati (Qalati), Chagai Kharani and Panjguri. Eastern Hill Balochi or Northern Balochi is very different from the rest.
Хиндко
Хиндко (ہندکو) – Пәкістанның солтүстік-батысындағы, негізінен Хайбер-Пахтунхва және Пенджаб провинцияларында, бірнеше үзіліссіз аймақтарда таралған Лахнда диалектілерінің әртүрлі тобын білдіретін жалпы атау. Хиндко тілі пенжаби және сараики тілдерімен өзара түсіністікке ие, бірақ пенжабиге қарағанда сараики тіліне көбірек жақын. Пәнжаби тілінің басқа нұсқаларымен салыстырғанда морфология және фонетикадағы айырмашылықтар синтаксистен гөрі айқынрақ байқалады. Хиндко сөзі, пашту тіліне жақын орналасқан бірнеше үнді-арий диалектілерін атау үшін қолданылады, бұл сөздің бастапқы мағынасы "үнді тілі" болған болуы мүмкін (пашту тілінен айырмашылығы). Осы тіл тобының тағы бір жергілікті атауы – хиндки.
Hindko (ہندکو) is a cover term for a diverse group of Lahnda dialects spoken in several discontinuous areas in northwestern Pakistan, primarily in the provinces of Khyber Pakhtunkhwa and Punjab. Hindko is mutually intelligible with Punjabi and Saraiki, and has more affinities with the latter than with the former. Differences with other Punjabi varieties are more pronounced in the morphology and phonology than in the syntax. The word Hindko, commonly used to refer to a number of Indo Aryan dialects spoken in the neighbourhood of Pashto, likely originally meant "the Indian language" (in contrast to Pashto). An alternative local name for this language group is Hindki.
Брахуа
Брахуи (براہوئی) – Балучистан провинциясының орталық бөлігінде таралған дравид тілі. Брахui Пакистанның Белуджистан аймағының орталық бөлігінде, негізінен Калат, Хуздар және Мастунг аудандарында, сондай-ақ көршілес аудандарда және Пакистан Белуджистанымен шектес Ауғанстанда аз қамтылған жерлерде сөйленеді; алайда, этникалық топтың көптеген өкілдері қазір Брахui тілінде сөйлей алмайды.
Brahui (براہوئی) is a Dravidian language spoken in the central part of Balochistan province. Brahui is spoken in the central part of Pakistani Balochistan, mainly in Kalat, Khuzdar and Mastung districts, but also in smaller numbers in neighboring districts, as well as in Afghanistan which borders Pakistani Balochistan; however, many members of the ethnic group no longer speak Brahui.
Парсы тілі
XIX ғасырдың соңына дейін парсы тілі аймақтың ресми тілі болды, бірақ ағылшындар бірнеше заңдар қабылдап, оны жергілікті тілдермен алмастырды. Парсы тілі Пакистан жерінде ұзақ тарихқа ие болды және бұрынғы Моғол империясының мәдени тілі саналды, бұл тілдің Үнді субконтинентіне көшіп келген Орталық Азия түркі шапқындары әкелгенімен, ал одан бұрынғы Түрко-парсы Дели сұлтандығының қолдауымен қалыптасқан. Парсы тілі британдықтардың келуімен әкімшілік тіл ретінде ресми түрде жойылды: 1843 жылы Синдте және 1849 жылы Пәнджабта. Бүгінде Ауғанстаннан келген босқындар мен жергілікті Белучистан Хазара қауымдастығының шағын бөлігі парсы тілінің шығыс дари диалектісінде сөйлейді. Пакистандық Хазаралардың көпшілігі хазараги диалектісінде сөйлейді. Читралдың Мадаклашт аңғарында, Бадахшаннан XVIII ғасырда қоныстанған темір сатушылардың ұрпақтары тажик парсы тілінің мадаклашт диалектісінде сөйлейді.
Persian was the official of the region up until the late 19th century when the English passed several laws to replace it with local languages. Persian had a long history in the lands of Pakistan and was the cultural language of the erstwhile Mughal Empire, a continuation since the introduction of the language by Central Asian Turkic invaders who migrated into the Indian Subcontinent, and the patronisation of it by the earlier Turko Persian Delhi Sultanate. Persian was officially abolished as a language of administration with the arrival of the British: in Sindh in 1843 and in Punjab in 1849. Today the eastern Dari dialect of Persian is spoken by refugees from Afghanistan and a small number of local Balochistani Hazara community. A larger number of Pakistani Hazaras speak Hazaragi dialect. In the Madaklasht valley of Chitral, the Madaklashti dialect of Tajik Persian is spoken by the descendants of ironmongers from Badakhshan who settled there in the eighteenth century.
Шетел тілдері
2017 жылдан бері кейбір пакистандықтар Қытай Халық Республикасы компанияларымен іскерлік байланыс орнату үшін мандарин тілін үйреніп жатыр.
as of 2017 some Pakistanis are learning Mandarin to do business with companies from the People's Republic of China.
Үнді-иран тілі
Пәкістан тілдерінің көпшілігі Үнді-Еуропа тілдер отбасының үнді-ирандық тармағына жатады. Осы отбасыдағы барлық тілдердің ортақ атасы – б.з.д. шамамен 3 мың жылдықтың соңында сөйленген прото-үнді-ирандық тілі (сонымен қатар Ортақ Арийлік тілі деп те аталады). Қазіргі үнді-иран тілдерінің үш тармағы – үнді-арий, иран және нуристан тілдері. Бұрын тәуелсіз төртінші тармақ деп есептелген дард тілдері, соңғы зерттеулерге сәйкес, жалпы алғанда үнді-арий тармағының көне тілдері болып табылады.
Most of the languages of Pakistan belong to the Indo Iranian branch of the Indo European language family. The common ancestor of all of the languages in this family is called Proto Indo Iranian—also known as Common Aryan—which was spoken in approximately the late 3rd millennium BC. The three branches of the modern Indo Iranian languages are Indo Aryan, Iranian, and Nuristani. A fourth independent branch, Dardic, was previously posited, but recent scholarship in general places Dardic languages as archaic members of the Indo Aryan branch.
Үнді-арий тілдері
Пәкістанның шығыс аймақтарында сөйлейтін тілдердің көпшілігі үнді-арий тобына жатады. Қазіргі үнді-арий тілдері ежелгі үнді-арий тілдерінен, мысалы, ерте веда санскритінен және орта үнді-арий тілдері (немесе пракриттер) арқылы пайда болған. Бұл отбасыдағы маңызды тілдердің кейбіреуі диалектілік континуумды құрайды. Олардың бірі – Лахнда, оған сараики (оңтүстік Пәкістанның Пәнджаб аймағында шамамен 26 миллион адам сөйлейді), хиндконың алуан түрлері (солтүстік-батыс Пәнджабта және Хайбер-Пахтунхваның көршілес аймақтарында, әсіресе Хазарада шамамен бес миллион адам сөйлейді), пахари/потвари (Пәнджабтың Потохар аймағында, Азад Кашмирде және Үндістанның Джамму және Кашмирдің бір бөлігінде 3,5 миллион адам сөйлейді), кхетрани (Баллучистанда 20 000 адам сөйлейді) және инку (Ауғанстанда, мүмкін жойылып кеткен тіл) кіреді.
Majority of the languages spoken in eastern regions of Pakistan belong to the Indo Aryan group. Modern Indo Aryan languages descend from Old Indo Aryan languages such as early Vedic Sanskrit, through Middle Indo Aryan languages (or Prakrits). Some of the important languages in this family are dialect continuums. One of these is Lahnda, and includes Saraiki (spoken mostly in southern Pakistani Punjab by about 26 million people), the diverse varieties of Hindko (with almost five million speakers in north western Punjab and neighbouring regions of Khyber Pakhtunkhwa, especially Hazara), Pahari/Pothwari (3.5 million speakers in the Pothohar region of Punjab, Azad Kashmir and parts of Indian Jammu and Kashmir), Khetrani (20,000 speakers in Balochistan), and Inku (a possibly extinct language of Afghanistan).
Ирандық
Пакистанның батыс аймақтарында қолданылатын тілдердің көпшілігі ирандық топқа жатады. Осы топта бірнеше диалектілік континуумдар да бар: шығыс, батыс және оңтүстік балучи диалектілерін қамтитын балучи тілі; және солтүстік, орталық және оңтүстік пушту диалектілерін қамтитын пушту тілі.
Majority of the languages spoken in western regions of Pakistan belong to the Iranic group. There are several dialects continuums in this family as well: Balochi, which includes Eastern, Western and Southern Balochi; and Pashto, and includes Northern, Central, and Southern Pashto.
Жазу жүйелері
Пәкістан тілдерінің көпшілігі парсы-араб әліпбиімен жазылады. Моғол империясы Оңтүстік Азияны билеген кезінде парсы тілін сарай тілі ретінде қабылдады, осыған дейін билеген Газнауидтер де солай істеген. Осы кезеңде парсы-араб әліпбиінің Насталиқ стилі Оңтүстік Азияда кеңінен таралып, оның ықпалы бүгінге дейін сақталып келеді. Пәкістанда урду тіліндегі барлық жазу дерлік осы әліпбиде жасалады, бұл әлемдегі Насталиқ қолданысының басым бөлігін қамтиды. Урдү әліпбиі оңнан солға қарай жазылады. Бұл парсы әліпбиінің өзгертілген түрі, ал парсы әліпбиі өз кезегінде араб әліпбиінен туындаған. 38 әріптен тұратын урду әліпбиі көбінесе каллиграфиялық Насталиқ стилімен жазылады. 19 ғасырда Синдхи тілі де парсы әліпбиінің бір түрін қабылдады. Бұл әліпби бүгінде Пәкістанда қолданылады, бірақ Пәкістанның көптеген басқа ана тілдерінен айырмашылығы, Синдхи жазуы үшін Наск стилі Насталиқ стилінен гөрі жиі қолданылады. Онда барлығы 52 әріп бар, урду тіліне диграфтармен және Синдхи және басқа Үнді-Арий тілдеріне тән дыбыстар үшін он сегіз жаңа әріп (ڄ ٺ ٽ ٿ ڀ ٻ ڙ ڍ ڊ ڏ ڌ ڇ ڃ ڦ ڻ ڱ ڳ ڪ) қосылған. Араб немесе парсы тілдерінде ерекшеленетін кейбір әріптер Синдхи тілінде бір-бірімен сәйкес келеді. Балучи және пушту тілдері де парсы-араб әліпбиімен жазылады. Пәкістанда панджаби тілін жазу үшін урду әліпбиінің бір түрі – Шахмухи әліпбиі қолданылады. Әдетте, урду тілінің латын әріптеріне (римдік урду) аудармасында ағылшын немесе латын әліпбиімен жазылған басқа тілдерде баламасы жоқ көптеген дыбыстық элементтер жіберіліп қалады. Пәкістанның Ұлттық тіл жөніндегі басқармасы ағылшын тіліне тән емес дыбыстарды көрсету үшін арнайы белгілері бар бірнеше жүйелерді әзірледі, бірақ оларды тек урду тілін білетін адам ғана дұрыс оқи алады.
Most languages of Pakistan are written in the Perso Arabic script. The Mughal Empire adopted Persian as the court language during their rule over South Asia as did their predecessors, such as the Ghaznavids. During this time, the Nastaʿlīq style of the Perso Arabic script came into widespread use in South Asia, and the influence remains to this day. In Pakistan, almost everything in Urdu is written in the script, concentrating the greater part of Nastaʿlīq usage in the world. The Urdu alphabet is a right to left alphabet. It is a modification of the Persian alphabet, which is itself a derivative of the Arabic alphabet. With 38 letters, the Urdu alphabet is typically written in the calligraphic Nasta'liq script. Sindhi adopted a variant of the Persian alphabet as well, in the 19th century. The script is used in Pakistan today, albeit unlike most other native languages of Pakistan, the Naskh style is more common for Sindhi writing than the Nasta'liq style. It has a total of 52 letters, augmenting the Urdu with digraphs and eighteen new letters (ڄ ٺ ٽ ٿ ڀ ٻ ڙ ڍ ڊ ڏ ڌ ڇ ڃ ڦ ڻ ڱ ڳ ڪ) for sounds particular to Sindhi and other Indo Aryan languages. Some letters that are distinguished in Arabic or Persian are homophones in Sindhi. Balochi and Pashto are written in Perso Arabic script. The Shahmukhī script, a variant of the Urdu alphabet, is used to write the Punjabi language in Pakistan. Usually, bare transliterations of Urdu into Roman letters, Roman Urdu, omit many phonemic elements that have no equivalent in English or other languages commonly written in the Latin script. The National Language Authority of Pakistan has developed a number of systems with specific notations to signify non English sounds, but these can only be properly read by someone already familiar with Urdu.
Карталар
Бұл 2017 жылғы Пакистан халық санағы деректері бойынша Пакистандағы түрлі тілдердің таралуын көрсететін карталар жинағы. Бұл карталар тек адамдардың туған тілдерін көрсетеді.
This is a series of maps which shows the distribution of different languages in Pakistan as of the 2017 Pakistan Census. These all refer to the mother tongues of individuals only.