Кіріспе

Мектепке дейінгі ойын тобы, не күнделікті қолданыстағы ойын тобы – бес жасқа дейінгі балаларға күтім мен әлеуметтендіруді ұйымдастырылған түрде қамтамасыз ететін топ. Бұл термин Ұлыбританияда кеңінен қолданылады. Ойын топтары мектепке дейінгі білім беру мен балабақшалармен мазмұны жағынан бірдей. Олар толық күндізгі күтім көрсетуі мүмкін, немесе оқу жылы ішінде немесе жыл бойы бірнеше сағат жұмыс істейді. Ойын топтарының бизнес-моделі жылдар бойы өзгеріп, қазір балабақшалар, мектепке дейінгі оқу орындары және мектептерге ұқсас. Оларда балабақша медбикелері, балабақша мұғалімдері немесе білікті балабақша тәрбиешілері жұмыс істейді, ал оларды мемлекеттік органдар немесе компаниялар емес, жеке тұлғалар немесе қайырымдылық қоры басқарады. Ұлыбританияда 1980-ші жылдардан бері ойын тобының дәстүрлі саласына формалды балабақша білімінің кеңеюі ықпал етті, соның салдарынан ойын топтары көбінесе мектепке барар алдында 2 мен 5 жас аралығындағы балаларды қабылдайды. Осы кезеңде ойын топтарына мемлекеттік бақылау күшейді.

АҚШ-тағы ойын топтары

Америка Құрама Штаттарында ойын тобы – балалары бірге жиналып ойнау үшін ата-аналардың құрған ұйымы. Ата-аналардың нақты санаттарына, әсіресе үйде күтім жасайтын әкелерге, үйде күтім жасайтын аналарға және жұмыс істейтін аналарға арналған ойын топтары бар. АҚШ-тың үйде оқыту кең таралған аймақтарында үйде оқытатын отбасыларға арналған топтарды кездестіру жиі кездеседі. Бұл топтар жергілікті немесе тіпті ұлттық деңгейдегі ойын топтарының құрамына кіруі мүмкін. Шіркеулер, демалыс орталықтары және басқа да қоғамдық ұйымдар кейде апталық немесе айлық ойын топтарын ұйымдастырады. Жас шектеулерін әр топ жеке анықтайды. Кейбір топтарда жас шектеуі бар, ал кейбіреулерінде жоқ. Балаларға арналған іс-шаралардан өзге, бүкіл отбасы үшін немесе тек ата-аналар үшін қоғамдық шаралар ұйымдастырылатын топтар да кездеседі. Жылдам көшіп-қоныс жасайтын аймақтарда ойын топтары жаңадан келген жас отбасылардың әлеуметтік байланыстарын құруға көмектесетін маңызды құрал болуы мүмкін. Ата-аналар өз аймақтарындағы ойын топтарын табу үшін онлайн ресурстар бар, оның ішінде Playgroups USA және Social Toddler – бұл ойын топтарындағы ата-аналар үшін каталогтар мен әлеуметтік желілер.

Нидерландыдағы халықаралық ойын топтары

Нидерландыда халықаралық және шетелде тұратын ата-аналар өздерінің аймақтарында шағын топтар құрып, 4-5 жасқа дейінгі сәбилер мен кішкентай балаларға ойнауға арналған орындар ұйымдастырады, сонымен қатар ата-аналардың өзіне қолдау желісін ұсынады. Кездесулер әдетте апта сайын залдарда немесе басқа да қоғамдық орындарда өтеді, ал топтар көбінесе әйелдерге арналған кештер, жергілікті саябақтар мен жануарлар бағына сапарлар, жазғы барбекюлер сияқты басқа да әлеуметтік шараларды ұйымдастырады. Мысалы, Маастрихт қаласында 10 жылдан астам бұрын Маастрихт халықаралық ойын тобы аймақта және оның төңірегінде тұратын шетелдік отбасылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында құрылды. Тағы бір халықаралық ойын тобы – Вурхоуттағы (Лейден аймағындағы) First Friends.

Австралиядағы ойын топтары

Playgroup Australia – Австралиядағы ойын топтарының ұлттық бас және әкімшілік органы. Ойын тобы – аналардың, әкелердің, әжелердің, аталардың, күтушілердің, балалардың және нәрестелердің бірлесіп, жайлы ортада кездесетін бейресми жиын. Ойын топтары ата-аналар мен күтушілер тарапынан құрылып, басқарылады, ал балалар өздерінің әртүрлі қажеттіліктеріне сай келетін әртүрлі іс-шараларды таңдайды. Ойын тобындағы іс-шаралар тегін немесе төмен бағалы болуы мүмкін, оларға музыка мен ән салу, қиял ойындары, сыртқы және еркін ойын, өнер және қолөнер, немесе саяхаттар кіруі мүмкін. Ойын топтары балалар үшін қауіпсіз және адамдар жинала алатын кез келген жерде – қоғамдық және аудандық орталықтарда, денсаулық сақтау мекемелерінде, әйелдер орталықтарында, мектепке дейінгі білім беру және балабақшаларда, шіркеу залдарында, тіпті біреудің үйінде де өткізілуі мүмкін. Ойын тобында ата-аналар мен күтушілер басқа ересектермен әрекеттесу үшін және балалармен ойнау үшін қалады. Ойын тобына келу үшін баланың жасы кішкентай болса да болады. 0-5 жас аралығындағы барлық балалар, соның ішінде нәрестелер де жаңа тәжірибелерді ұнатады және ойын тобындағы іс-шаралар арқылы сезімталдық, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларын дамытудан пайда көреді. 2003 жылдың наурыз айында ойын топтарына қатысатын аналардың саны күрт артты.

Филиппиндегі ойын топтары

Филиппинде әдетте сауда орталықтарында ойын топтарының орталықтарын кездестіруге болады, онда ата-аналар балаларын бірнеше минуттан бірнеше сағатқа дейін интерактивті ортада тастап кете алады, онда олар басқа балалар тобымен бірге ойнап, білім алады. Сондай-ақ, бірнеше мектепте отбасылық музыка, әңгімелеу, сезімталдық жаттығулар, қарапайым жұмбақтар, сәйкестендіру және сұрыптау сияқты іс-шараларды ұсынатын кішкентай балаларға арналған ойын топтары бар.