Кіріспе

Шаолин ғибадатханасы (少林寺) – 1982 жылы Чанг Хсин Йеннің режиссерлігінде түсірілген қытай-гонконгтық жекпе-жек өнері фильмі. Бұл фильмде Джет Ли (фильмде Джет Ли деп көрсетілген) тұңғыш рет басты рөлде ойнады, ал Динь Лань мен Юй Хай көмекші рөлдерде ойнады. Фильм Қытайдағы Шаолин монастырының негізінде жасалған және Шаолин кунг-фуын көрсетеді. Бұл Гонконг пен материктік Қытай арасындағы алғашқы маңызды бірлескен туындылардың бірі және материктік Қытайдағы актерлердің басым көпшілігімен түсірілген алғашқы фильм. Фильмнің сюжеті эпизодтық баяндау стилінде құрылған, сонымен қатар әрекет, комедия және романтика элементтерін үйлестіреді. Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін материктік Қытайда түсірілген алғашқы жекпе-жек өнері фильмі осы болды; осыған дейін кунг-фу және уся фильмдері көбінесе Гонконг пен Тайваньда түсірілді. Сондай-ақ, бұл Шаолин монастырында түсірілген алғашқы фильм. Қытай кассасында шамамен 500 миллион билет сатылды және инфляцияға байланысты түзетулер ескерілгенде, Қытайдың барлық уақыттағы ең табысты фильмі деп есептеледі. Фильмнің сәттілігі Джет Лиді Гонконгтың, кейін Голливудтың алғашқы материктік Қытай жұлдызы етіп бекітті.

Сюжет

Фильмнің оқиғасы Орта ғасырлық Қытайда Суй (581-618) және Тан (618-907) династияларының арасындағы ауысу кезеңінде өтеді. Шаолин ғибадатханасының ішінде жаңадан келген Жу Юань (Жет Ли) абат алдында иіліп тұрады. Ол енді монах болып қабылданады. Абат Ю Юаньға кісі өлтірмеуге ант беру керектігін айтады. Джу Юань үндемеді. Абат сұрағын қайталап, Жу Юань оған қатты қарап, көзін жай көтереді. Сонда игумен үшінші рет солай сұрайды. Бірнеше жыл бұрын, Суй әулетінің соңындағы көтерілістер кезінде, Ван Шичжун Luoyang-тен билік құрып, өзін Шығыс Капитолияның императоры етіп тағайындады. Ол Шаолин ғибадатханасына жақын жердегі қарама-қарсы жағалаудағы қарсыластарымен күресу үшін өзен жағалауын нығайтуды қадағалап отыр. Құлдардың жұмысы оған жеткілікті жылдамдықпен жүрмейді, сондықтан ол қарсылық білдіретін бүлікшілерге құлдарға қосылуға бұйрық береді. Бұл бүлікшілердің арасында үлкен кунг-фу шебері мен оның ұлы Джу Юань бар. Бір күні, басқа тұтқыннан қорғағаннан кейін, Цзю Юаньның әкесі императордың назарын аударады, ол оған шабуыл жасап, оны өзі өлтіреді. Цю Юань кек алуға тырысады, бірақ император оны қатты жарақаттайды, бұл Цю Юаньды Шаолин ғибадатханасына қашып кетуге мәжбүр етеді. Сифу (Ю Хай) монахтарға Кунг-фу үйретуде, Жю Юань келеді. Әбу Бабид буддалық монахтар ретінде көмек көрсету олардың қасиетті міндеті екенін мәлімдейді. Сифу мен оның шәкірттері Ю Юаньды сауықтырады. Ол сауыққаннан кейін, Джу Юань монахтарға қосылып, суды өзеннен ғибадатханаға апарады, бұл кунг-фуның жаттығулары. Ол күреседі, бірақ оған кунг-фуда шебер Бай Ву Ся (Динг Лан) есімді әдемі қойшы қыз көмектеседі. Джу Юань қызықты, сүйікті Сифу мен оның теңдей қыңыр шәкірттерімен дос болады. Джу Юань Сифу Бай Ву Сяның әкесі екенін және тоғыз жыл бұрын олар императордың сарбаздарынан қашып, Шаолин ғибадатханасына жеткенін біледі. Джу Юань императорды өлтіретінін мәлімдейді және Сифудан оны Солтүстік Шаолин кунг-фусына үйретуін сұрайды. Сифу оған Шаолин кунг-фусы адам өлтіруге емес, қорғанысқа арналған, ал Джу Юань - монах емес екенін айтады. Джу Юань монах болғысы келетінін айтады. Джу Юаньның басын қырқып, аббат оны кіші монах етіп тағайындады. Джу Юань Солтүстік Шаолиннің кунг-фу жаттығуларын бастайды. Бірнеше уақыттан кейін ол әсерлі жекпе-жек қабілеттеріне ие болды, бірақ жаттығу кезінде ол императорды бейнелеп, серіктесін өлтіруге жақындады. Ол үш күн бойы қабырғаға қаратып жазаланады және Шаолин ғибадатханасынан қашады. Цзю Юань императорды өлтіруге тырысады, бірақ сәтсіз аяқталады және қашуға мәжбүр болады. Ұяла отырып, Шаолин ғибадатханасына қайта оралады. Оның ұстазы солтүстік Шаолиннің кунг-фу жаттығуларын жалғастыруға рұқсат берді. Цзю Юань бір жылдан астам уақыт бойы жаттығады және Солтүстік Шаолин кунг-фусында өте шебер болады. Бір күні императордың қууына ұшыраған Ли Шимин Шаолинге кіреді. Шаолин монахтары императорға Ли Шиминді іздеуге көмектесуді көрсетеді, сонда ол қашып кетеді. Цзю Юань мен Бай Ву Ся Ли Шиминге көмектеседі, императордың қарауылдарынан жасырын жүріп өтеді. Джу Юань мен Бай Ву Ся арасында тыйым салынған романс пайда болады. Қашу сәтсіз. Бай Ву Ся мен жараланған Ли Шимин өзеннен төменге қарай салға мініп қашады, ал Джу Юань оларды қорғау үшін өзін құрбан етеді. Оның Сифусы және Шаолиннің бір топ сарбаз-монахтары оған көмекке келіп, Джу Юаньның өмірін құтқарады, бірақ Сифу оны Шаолиннен қуды. Император Шаолин монастырларының не істегенін біледі және оны жою үшін әскерімен Шаолин ғибадатханасына қарай жүріп өтеді. Абат монахтарға соғыспауды бұйырады, тіпті император әскері Шаолин ғибадатханасын қоршап алса да. Абат императордан мейірімділік сұрап, кінәсін мойындайды. Ол отқа күйген күйі өлімге кесіледі. Император монахтарға егер олар сатқынның қайда екенін айтса, ғибадатхана мен абатқа зиян тигізбейді дейді. Содан кейін ол өз адамдарына басқа да бірнеше жоғарғы монахтарды өлтіруге бұйырады. Сифу мен майдангер-монахтар өздерін таныстырды. Соғыс басталады, көптеген монахтар өлтіріледі. Джу Юань мен Ба Ву Ся Шаолин ғибадатханасына оралды. Императордың әскері сыртқы қабырғалар мен сыртқы алаңдарды басып алып, барлық монахтарды өлтіреді. Тірі қалған монахтар ішкі қабырғаға қашып кетеді. Сифу жараланды. Ол Цзю Юаньға Шаолинді қорғап, әділдікті қорғауын сұрап, өлді. Император Ли Шиминнің әскері өзінің Шығыс астанасына жақындап келе жатқанын біледі, сондықтан олар Шаолин ғибадатханасын қоршаудан бас т�...

Өндіріс

Фильмнің бюджеті құрады. Түсірілім кезінде Джет Лиге күніне тек төленгені хабарланды. Фильмнің Қытайда шыққаннан кейінгі алғашқы алты айда 410 миллионнан астам билет сатылып, соңында Қытайда шамамен 500 миллион билет сатылды. Гонконгта фильм 700 000 билет сатты. Ол Сингапурда барлық уақыттағы ең табысты фильм атанды, кірісі 1,7 миллион сингапур долларына жетті. Жапонияда бұл 1982 жылғы ең табысты төрт фильмнің бірі болды, дистрибьюторларға жалға алудан түскен кірісі ал эми кассалық түсімі құрады. Оңтүстік Кореяда фильм Сеулде ғана 294 065 билет сатты және 1983 жылы бүкіл ел бойынша кассалық рекордтық кіріс көрсетті. 2017 жылы Қытайда фильмнен түскен таза табыс ондаған миллиард юаньға (миллиард АҚШ долларына) жетеді деп есептеледі.

Мұра

Фильм Шаолин монастырын Қытайда да, халықаралық деңгейде де ірі туристік бағытқа айналдыруда. Фильм Қытайдағы негізгі жекпе-жек өнерінде танымалдылықтың қайта жандануына себеп болды.

Сериялар

Фильмнен "Шаолин ғибадатханасы" сериясы пайда болды. Оның жалғасы Шаолин ғибадатханасы 2: Шаолиннің балалары 1984 жылы жарық көрді және оның басты рөлінде Джет Ли ойнады. Қытайдағы кассада 490 миллион билет сатылды, бұл 1984 жылы Қытайда ең көп табыс әкелген фильм болды. Шаолин ғибадатханасының алғашқы екі фильмі Қытайдағы кассада шамамен билеттер сатылған. Шаолин ғибадатханасы 3: Шаолиннің жекпе-жек өнері 1986 жылы жарық көрді және оның басты рөлінде Джет Ли де болды. 2011 жылы шыққан "Шаолин" фильмінің қайта түсірілімі, актерлер Энди Лау, Николас Це және Джеки Чан. 2014 жылы режиссер Джастин Линнің қатысуымен және Beijing Enlight Pictures компаниясының өндірісімен 3D ремейк түсіріліп жатқаны туралы хабарланды.