Кіріспе

Француз биофизигі және философы (1883–1947)

Пьер Лекомт дю Нуй (ləkɔ̃t dy nwi; 20 желтоқсан 1883, Париж – 22 қыркүйек 1947, Нью-Йорк қаласы) – француз биофизигі және философы. Ол ғалымдардың есінде сұйықтардың беттік кернеуі және басқа да қасиеттері жөніндегі еңбектерімен сақталған.

Өмір және жұмыс

Ду Нуй француз драматургі Пьер Корнельдің ұрпағы болды. Оның анасы көптеген роман жазды, соның бірі – «Amitié Amoureuse» романы 16 тілге аударылып, Францияда 600 басылымға дейін жарық көрді. Францияда туып, білім алған дю Нуй LL.B., Ph.B., Sc.B., Ph.D. және Sc.D. академиялық дәрежелерін алды.

1920-1928 жылдар аралығында ол Алексис Каррелдің зертханасында жұмыс істеген Рокфеллер институтының қауымдасқан мүшесі, ал Пастер институтының биофизика бөлімінің 10 жыл бойы жетекшісі болды және 200-ге жуық ғылыми мақаланың авторы еді. Ол сұйықтықтардың беттік кернеуін өлшеу үшін өзінің дю Нуй сақинасы әдісін қолданатын «Тензиометр» деп аталатын ғылыми құралды ойлап тапты. Дю Нуй адамзат ғылымға сенім артуы керек, бірақ материалдық әлем туралы біз көбінесе ойлағаннан гөрі аз білеміз деп сенді.

Телефинализм

Ду Ной агностицизмнен христиан дініне көшті. Ол эволюцияның теистік және телеологиялық тұжырымын қолдады. "Адам тағдыры" атты кітабында ол биологиялық эволюция рухани және моральдық жазына қарай жалғасатынын жазды. Ду Ной "телефинализм" деп аталатын ортогенездің өзіндік гипотезасын жасады. Ду Нойдің пікірінше, эволюция тек қана кездейсоқтықпен жүзеге аспайды және "әлемнің бастапқы кезінен бері орташа есеппен ол үнемі бір бағытта жоғарылап, даму жолын ұстанған". Ол мутация және табиғи іріктеу сияқты эволюциялық механизмдерді қабылдады, бірақ ғылымның барлық эволюциялық құбылыстарды немесе тіршіліктің пайда болуын түсіндіре алмайды деп сенді. Оның телефиналистік гипотезасына сәйкес, Құдаймен параласқан трансценденттік себеп эволюциялық процесті басқарады. Лео Кох және Джордж Гейлорд Симпсонның пікірлері ғылыми емес деп есептелді.