Кіріспе

Оливер Уайт Хилл, аға (1 мамыр 1907 – 5 тамыз 2007) – Вирджиния штатының Ричмонд қаласынан шыққан американдық азаматтық құқық қорғаушы. Оның нәсілдік дискриминацияға қарсы күресі "бөлек, бірақ тең" доктринасын жоюға көмектесті. Ол сонымен қатар қара нәсілді мұғалімдердің жалақысын теңеу, мектеп автобустарына қол жеткізу, сайлау құқығы, қазылар алқасын құру және жұмыс орнындағы қорғау саласындағы маңызды сот шешімдерін жеңуге атсалысты. Ол 60 жылдан астам заңгерлік тәжірибеден кейін 1998 жылы зейнеткерлікке шықты. Оның көптеген наградаларының ішінде 1999 жылы АҚШ президенті Билл Клинтон табыс еткен Президенттік бостандық медалі бар.

Балалық шағы, білім және отбасылық өмір

Оливер Уайт Хилл 1907 жылдың 1 мамырында Вирджиния штатының Ричмонд қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Уильям Генри Уайт кішкентай Оливер туғаннан кейін көп ұзамай анасы Оливия Льюис Уайт-Хиллді (1888–1980) тастап кетті, бірақ У. Х. Уайт кішкентай алты айдан кейін Ричмондтан түгелдей кетіп қалмас бұрын қысқа уақытқа оралды. Ажырасу сол кезде сирек кездесетін және алуы қиын болғанмен, 1911 жылы анасы ажырасуға қол жеткізді. Оливер 9 жасқа толғанда, анасының әжесі мен әкесінің әкесі қайтыс болғаннан кейін, У. Х. Уайт кішкентай Ричмондқа қысқа уақытқа оралды және ұлын Нью-Йорк қаласына өзімен бірге тұруға шақырды. Оливер ұсыныстан бас тартты. Оливия Хилл жылдың көктемі мен күзінде Вирджиния штатының Хот-Спрингс қаласындағы «Хоумстед» курортында, ал қыс айларында Бермудадағы ұқсас курортта жұмыс істегендіктен, Оливерді Ричмондтың афроамерикандықтар көп тұратын Сент-Джеймс көшесіндегі кішкентай үйде анасының әжесі мен әйелі өсірді. Оливер алты жаста болғанда, анасы анасының жерлеу рәсіміне Ричмондқа оралды және Оливерді жаңа күйеуі Джозеф Картрайт Хиллмен таныстырды, ол «Хоумстед» курортында қоңсыл болып жұмыс істеді. Оливердің анасының әжесі Пенсильвания штатының Скрантон қаласына көшіп кеткен, бірақ қайтыс болғанға дейін Ричмондқа оралды. Оның әкесінің әкесі Уильям Генри Уайт аға Ричмондта «Кармел тауы» баптист шіркеуін құрды, сол шіркеуге отбасы жиі баратын және Оливер жексенбілік мектепке қатысты. Бірақ пастор Уайт 1913 жылдың 13 тамызында, әже Льюис қайтыс болғаннан көп ұзамай қайтыс болды. Оның әжесі Кейт Гарнет Уайттың тегінде американдық индейканың қаны бар екендігі айтылады, бірақ Оливер мен оның анасымен тығыз қарым-қатынаста болған жоқ. Екі отбасының да ата-бабалары Честерфилд округінен шыққан, олардың кейбіреулері Америка Азамат соғысына дейін құлдықта болған болуы мүмкін. Жас Оливер Джозеф Хиллмен жақсы тіл табысып, ақырында туу туралы куәлігінде Хиллдің тегін көрсетуге өтініш берді. Джозеф Хилл әйелі мен Оливерді Роанок қаласына көшірді, онда ол тыйым салу экономикалық тұрғыдан тиімсіз болғанға дейін бильярд залын басқарды, содан кейін ол Оливиямен қонақжайлылық саласындағы мансабын жалғастырды. Хилл отбасы Брэдфорд Пентекост пен оның әйелі Лелиямен (1943 жылы қайтыс болған) бір үйде тұрды, олардың балалары болған жоқ, бірақ көбінесе Норфолк және Оңтүстік теміржолында жұмыс істейтін пансионаттарды қабылдады, мысалы, Пентекост (асханашы). Хот-Спрингсте қара нәсілді балаларға арналған мектеп болмағандықтан, Оливер Роанокта қалды, онда ол сегізінші сыныпқа дейін сегрегациялық мектептерде оқыды (сол кезде қалада қара нәсілді балаларға ұсынылған соңғы сынып). Ол алғашқы жұмыстарын жергілікті балмұздақ дүкенінде (жергілікті полиция балалар еңбегі заңын бұзғаны үшін айып тартқанға дейін), сондай-ақ газет пен мұз жеткізу арқылы тапты. Ол күшіне келген сайын ауыррақ және жақсы төленетін жұмыстарды таба бастады. Осы уақыт аралығында Пентекосттар Гилмер даңғылының 401-үйіне үлкен үй сатып алды. Хилл Роанокты өзінің балалық шағының үйі деп есептеді. Ол 1922 жылғы теміржол ереуілі кезінде ереуілшілерге тамақ беруге қарсы болмағанын еске алды, өйткені ереуілдегі кәсіподақтардың барлығы ақ нәсілді болды және қара нәсілді қызметкерлерді ауыр жұмыспен шектеуге тырысты. Миссис Пентекост Оливердің теміржолда жұмыс істемеуіне тырысты, өйткені оның ағасы колледжді тастап жұмысқа кетіп, ешқашан қайтып келмеді, бірақ оның көптеген пансионаттары колледжге ақы төлеу үшін бір жыл жұмыс істеді. 1916 жылы Хиллдер Вашингтон қаласына көшіп келді, онда Джозеф Хилл Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери-теңіз кемесінде жұмыс істеді. Оливер алтыншы сыныпта оқыды, бірақ ол бір семестр бойы оқыған Вашингтонның бастауыш мектебін ұнатпады, сондықтан Роанокқа және оның асырап алған ата-аналарына, Пентекосттарға оралуға рұқсат алды. 1923 жылы Роанокта одан әрі білім алу мүмкін болмағандықтан, Хилл Вашингтонға көшіп, Дунбар орта мектебінде оқыды (және бітірді), ол сол кезде елдегі қара нәсілді балаларға ең жақсы білім беретін мектеп болды. Бастапқыда Оливер бір семестрге қалып қойды, сонымен қатар ғылыми жетістікке ұмтылмады. Ол Роанокта әртүрлі спорт түрлерін, әсіресе теннис ойнады, бірақ Дунбарда бейсбол, футбол және баскетбол ойнады (онда теннис командасы болған жоқ). Джозеф Хиллдің ағасы Сэмюэл Вашингтондағы пошта бөлімінде жұмыс істеді, ал бос уақытында заңгер болып, көбінесе өсиеттер мен жылжымайтын мүлікпен айналысты. Сэмюэл Хилл Оливер колледждің екінші курсында оқығанда ми қан кетуінен қайтыс болды, ал оның жесірі Оливерге заң кітаптарын берді, бұл оның заң мектебіне деген қызығушылығын оятты. Жоғарғы Соттың афроамерикандықтардың көптеген құқықтарын алып тастағанын және 1920 жылдары Конгресс негрлерді дарға асуды қылмыстық жазалай алмайтынын білгеннен кейін, Оливер Уайт Хилл заң мектебіне түсіп, «Плесси против Фергюсон» шешімін кері қайтаруға бел буды. Ол Говард университетінде және кейін Говард университетінің құқық мектебінде оқыған кезінде түрлі жартылай штаттан жұмыс істеді. Ол оқуын қаржыландыру үшін Мид-Атлантик айманындағы әртүрлі курорттарда, соның ішінде Пенсильвания штатының Иглз-Мере, Массачусетс штатының Питсфилд және Коннектикут штатының Освигачиде, сондай-ақ Канадтық Тынық мұхиты теміржолында жазда жұмыс істеді. 1930 жылы бакалавр дәрежесін алғаннан кейін Оливер Говард құқық мектебіне түсті. Сол жерде Хилл болашақ Жоғарғы Сот судьясы Тургуд Маршаллмен сыныптас және жақын дос болды, бірақ олар Omega Psi Phi және Alpha Phi Alpha бауырластықтарының қарсыластары болды. Олар екеуі де Джим Кроу заңдарын заңды жолмен күресудің басты архитекторларының бірі Чарльз Гамильтон Хьюстоннан сабақ алды. Маршалл 1933 жылы құқық мектебін бітіргендердің арасында бірінші орынды алды, ал Оливер Уайт Хилл екінші орынды алды. Хилл 1934 жылдың 5 қыркүйегінде Ричмондтан келген Бересения Энн Уолкерге (1911 жылдың 8 сәуірі – 1993 жылдың 27 қыркүйегі) той жасады. Ол Роанокта оның құқық тәжірибесінің алғашқы жылдарында мектепте сабақ берді, ол жақын арада Вашингтонға қайтып келді. Ол Эндрю Дж. Уолкер мен Йетта Ли Браунның қызы және Мэгги Лена Уолкердің немересі болды. Олардың ұлы Оливер Уайт Хилл кішкентай 1949 жылдың 19 қыркүйегінде Хиллдің Екінші дүниежүзілік соғыстан оралғаннан кейін Ричмондта дүниеге келді.

Алғашқы жылдар

Хилл Ұлы депрессия кезінде Роанокте заңгерлікпен айналыса бастады, Дж. Генри Клэйермен (бір кезде Чикаго округтік прокурорының кеңсесінде жұмыс істеген заңгер), сондай-ақ стоматолог пен дәрігермен бір кеңседе жұмыс істеді. Бұл – жалпы практика болды, сонымен қатар қаралар кемсітушілікке ұшыраған аймақтардағы қылмыстық істермен де айналысты. Говард заң мектебі негрлердің сегрегациясына қарсы күреске қаражат алған еді, бірақ 1929 жылғы қор нарығының құлдырауы салдарынан бұл қаражаттың көбісі жойылды. 1935 жылы Хилл өзінің досы Леон А. Рэнсомның көмегімен Вирджиния штатындағы NAACP бөлімшелерінің конференциясын ұйымдастыруға көмектесті. Норфолк Журналы мен Нұсқаулық газетінің баспагері В. П. Милнер алғашқы президент болды, ал доктор Джесси М. Тинсли (Ричмонд стоматологы және Ричмонд бөлімшесінің президенті) вице-президент болды. Милнер кәсіподақ қызметі үшін жұмысынан босатылғаннан кейін Тинсли штаттық конференцияның президенті болды (және 30 жыл бойы осы лауазымда қалды). Дегенмен, Роаноктегі жаңа практика жақсы дамымады, ол әйеліне сағыныш сезінді, сондықтан Хилл 1936 жылдың маусымында Вашингтонға оралды. Ол және оның колледж досы Уильям Т. Уайтхед жиі официант болып жұмыс істеді, сондай-ақ Америка Еңбек Федерациясының одақтары ақ немесе сегрегацияланған болғандықтан, Өнеркәсіптік Ұйымдар Конгресінің официанттары мен аспаздарын ұйымдастыруға тырысты. Говардта бірнеше кездесуден кейін Хилл 1939 жылы Вирджинияға қайтып келді, ол Дж. Байрон Хопкинспен (Говард заң мектебінде Хиллден бір курс жоғары оқыған) және Дж. Томас Хьюинмен (оның әкесі Ричмондта жеке практикасы бар еді) заң фирмасын құруды жоспарлады. Хилл Джесси Тинслимен бірге NAACP тапсырмаларымен және лекциялармен саяхаттап, Вирджиния мұғалімдер қауымдастығына қызмет етті (өйткені Вирджиния білім беру қауымдастығы тек ақ мұғалімдерді ғана білдіретін). Ол сондай-ақ Мартин А. Мартинмен Данвиллдің шет елді мекендерінде кездесіп, кейбір істермен айналысты. 1942 жылы Мартин АҚШ Әділет министрлігінің сот талқылау бөліміндегі алғашқы афроамерикалық заңгер болды, бірақ ол өз жұмысын ұнатпады және бір жылдан кейін Хилл мен Спотсвуд В. Робинсон III-пен Ричмондта жұмыс істеуге кетті, осылайша 623 N. Third Street мекенжайында Hill, Martin & Robinson фирмасын құрды. 1940 жылы әріптестері Тургуд Маршалл, Уильям Х. Хасти және Леон А. Рэнсомпен бірге Хилл өзінің алғашқы азаматтық құқықтар ісінде жеңіске жетті.

Соғыс уақытындағы қызмет

1943 жылы Хилл 36 жасқа толғанымен, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерге шақырылды. Ол сол кезде тек қара теңізшілерге асханада жұмыс істеуге ғана рұқсат берілгенін ойлаған АҚШ Әскери-теңіз күштеріне емес, АҚШ Армиясына қосылуды жөн көрді. Оның әріптесі Сэмюэл В. Таккер және басқа афроамерикандықтар сияқты, Хилл әскери қызметінде нәсілдік кемсітушілікке ұшырады, әсіресе ақ офицерлер тарапынан. Таккерден өзгеше, Хиллге Офицерлік кандидаттар мектебіне қабылдануға рұқсат берілмеді, орнына қара инженерлер тобында қызмет етіп, штаб-сержант ретінде көбінесе көмекші міндеттерді атқарды. Ол бөлімшесінің ақшалай пасторының (ақ ағылшындардың қара сарбаздармен араласуын тоқтатуға тырысқан) кәсіби емес, нәсілшіл сөздерінің өзі мен бөлімшесін Нормандияға шабуыл кезінде жақын арадағы өлімнен сақтап қалғанын айтты. Хилл Екінші дүниежүзілік соғыстың Еуропалық майданында V E күніне дейін қызмет етті, содан кейін бөлімшесі Тынық мұхитына жіберілді, одан кейін ол запасқа шығарылды.

Саясат

Ричмондтағы заңгерлік тәжірибасына оралып, Хилл Вирджиния бөлімшесінің заңгерлік қызметкерлерінің басшысы болып та қызмет етті. 1947 жылы Хилл В. Лестер Банкті Вирджиния бөлімшесінің атқарушы директоры болуға және ұйымның күнделікті жұмысын басқаруға көндірді. Бұл Хиллге мемлекеттік лауазымға сайлануға жалғыз рет ұсыныс жасауға мүмкіндік берді. 1947 жылы ол алғаш рет Ричмонд қалалық кеңесіне (соғысқа дейін болғандай, аудандар бойынша емес, жалпы сайлау жүйесіне өзгерткен) кандидат болды, бірақ 9 орынға таласқан сайлауда 10-шы орынды иеленді. Хилл 1949 жылы қайтадан сайлауға түсіп, Ричмонд қалалық кеңесінде Қайта құрудан бергі алғашқы афроамерикалық мүше болды. Ол кезде қала халқының шамамен 30% қара нәсілділерді құрады, және Хилл сайлануының қаладағы қара нәсілділерге деген көзқарасты өзгертуге және Ричмонд тұрғындарына азаматтық жауапкершіліктің маңыздылығын сезінуге көмектесетініне үміттенді. Бұған оның заңгерлік жұмысы төңірегіндегі даулардың басталуы және Хиллтің танымал емес жобаны қолдауы себеп болды.

Азаматтық құқықтың ізашарсы

Вирджиния филиалының құқықтық қызметкерлерінің басшысы ретінде, оның ішінде оның заңгер әріптесі Спотсвуд В. Робинсон III және тағы ондай он адам болды, Хилл штат бойынша ондаған сотқа шағымдану ісін қозғады. Олар қара нәсілді студенттер мен оқытушылар үшін 50 миллион доллардан астам жақсартуға қол жеткізді. Хилл мектептер сегрегацияны жоюдың кіндігі болуы мүмкін деп сенді, бірақ оңтүстік штаттардың нәсілдер арасында «бірге өмір сүру» әдістерінің ақ адамдардың көпшілігіне қара нәсілділер сегрегацияны қалайтынына сендіріп, шын мәнінде олар оған ащылықпен қарсы болғанын мойындады. Вирджиния Жоғарғы сотында қара нәсілді мектеп оқушылары үшін тең көлік құралымен қамтамасыз ету бойынша алғашқы іс қозғалды. 1951 жылы команда Фермвиллдегі R. R. Moton орта мектебінің афроамерикандық студенттерінің ісін қолға алды, олар өздерінің қираған мектебінен шығып кеткен еді. Келесі сот ісі, Дэвис округінің Принс-Эдвард округі мектеп кеңесіне қарсы, кейіннен 1954 жылы АҚШ Жоғарғы сотының алдында Браунға қарсы Білім беру кеңесі ісінде қарастырылған бес істің бірі болды. Хиллдің кішкентай ұлына телефонға жауап беруге рұқсат берілмеді, ал 1955 жылы Хиллдердің үйінің ауласына крест орнатылды. 1959 жылы бірнеше аудандарда, атап айтқанда Принс-Эдвард мемлекеттік мектептері, Норфолк мемлекеттік мектептері және Уоррен округі мемлекеттік мектептері жабылып, Вирджиния Жоғарғы соты және федералдық үш судьядан тұратын комиссия 1959 жылдың 19 қаңтарында Стэнли жоспарының көп бөлігі мен Вирджинияның біріктірілген мемлекеттік мектептерге тыйым салатын заңын конституцияға қайшы деп шешті. Осыдан кейін губернатор Алмонд «Жаппай қарсылықты» мемлекеттік саясаттың ресми түрі ретінде тоқтатты; Норфолк пен Арлингтон мектептері 5 ақпанда бейбіт түрде біріктірілді, ал Фронт-Рояль мектептері мен Принс-Эдвард округінен басқа барлық жерлерде қайта ашылды. Дегенмен, Принс-Эдвард округінің мектептері 1964 жылы АҚШ Жоғарғы сотының Гриффинге қарсы Принс-Эдвард округі мектеп кеңесі ісі бойынша шешімінен кейін ғана қайта ашылды. «Жаппай қарсылық» күйрегеннен кейін Хилл Федералдық тұрғын үй басқармасында жұмыс істеді, жеке құқықтық практикасын бес жылға тоқтатты, бірақ бүкіл ел бойынша мемлекеттік тұрғын үйді сегрегациядан босатуға жұмыстанды. Вирджиниядағы NAACP-тың күш-жігері жалғасты, ал Хилл 1965 жылы 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң мен 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заң қабылданғаннан кейін Вирджиниядағы құқықтық практикасына және құқықтық қызметкерлердің басшылығына оралды. Бұл заңдар, АҚШ Денсаулық сақтау, білім және әлеуметтік қамсыздандыру департаментінің жаңа ережелерін енгізу (расалық сегрегацияны жоюға сәйкес келетін аудандарға қосымша қаражат беру), сондай-ақ Грин Нью-Кент округі мектеп кеңесіне қарсы (1968) Вирджинияның мемлекеттік мектептерін біріктіруге итермеледі. Грин ісіндегі таңдау еркіндігіне қарсы шешімді Хиллдің заңгер әріптесі Сэмюэл В. Таккер, Хилл шақыртқан жас заңгер Генри Л. Марш III қолдады. Ол 1998 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Ричмондтағы Хилл, Такер және Марш серіктестігінде азаматтық құқықтар бойынша сот ісін жалғастырды. Фирмаға соңғы серіктес ретінде келген Кларенс Дуннавилл жастық шағында мектептегі сегрегация ісінде онымен бірге жұмыс істеді және Оливер Хилл қоры арқылы жұмысын жалғастырды, ол Хиллдің Роаноктегі бұрынғы үйін қайта пайдалануға тырысады. 2015 жылдың соңында Генри Марш III Бас Ассамблеядағы міндеттеріне көңіл бөлгендіктен фирма жабылды.

Өлім және мұра

Оливер Хилл өзінің сүйікті әйелі Берниден он жылдан астам уақыт өмір сүрді, сондай-ақ азаматтық құқықтар күресінің көптеген әріптестерінен де ұзақ өмір сүрді. Ол 1997 жылы жалға төлемеген және шығарылып жатқан жалдамалы тұрғынмен атып өлтірілген серігі, бұрынғы Ричмонд судьясы Харольд М. Марштің қазасына қайғырды. Ол сот ғимаратының жанындағы (атауы кейін оның және ағаларының есімімен аталатын) бағдаршамда тоқтағанда, оқиға орын алды. Хилл өмірінің соңғы жылдарын профессор Джонатан К. Стаббспен бірге автобиографиясын жазумен өткізді. «Үлкен жарылыс: Браун білім беру ісі бойынша сот шешімі», Оливер У. Хиллдің автобиографиясы (аға). Ол 2000 жылы жарық көрді және 2007 жылы оның 100 жылдық мерейтойына қайта басылды. Хилл 2002 жылы Вирджиния Комонвелл университетінің ғалымдарына ауызша тарих бойынша сұхбат берді. 2004 жылдың қаңтар айында ол Говард университетінің Браун шешімінің 50 жылдығына арналған шарасында, осы шешімге үлес қосқан адвокаттарды құрметтеуге арналған панель мүшесі болды. 2007 жылдың 5 тамызында, жексенбі күні Оливер Хилл 100 жасында Ричмондтағы үйінде таңғы ас ішкенде табиғи себептерден қайтыс болды. Сол күні Вирджиния губернаторы Тим Кейн Хиллдің құрметіне туды жартылай түсіріп ілуге бұйрық берді және мәлімдеме жасады:

Азаматтық құқықтардың алға бастаушысы, тәжірибелі адвокат және соғыс ардагері ретінде, мырза Хиллдің Мемлекетке және елге қызмет етуге деген адалдығы ешқашан жоғалған жоқ. Ал барлық құрметтер мен наградаларға қарамастан, мырза Хилл өзінің нағыз мұрасы – біздің Мемлекетіміз бен еліміздің санасын ояту үшін күресу екеніне сенді. Оның денесіне 1200-ден астам адам оның заң кеңсесі ондаған жылдар бойы орналасқан жерге жақын «Үлкен Ричмонд конгресс орталығында» жерленгенге дейін қарады. Одан кейін Вирджиния мемлекеттік университетінің психология профессоры және оның зерттеу қорының директоры – ұлы Оливер Хилл кіші қалды. Ол Ричмондтағы Forest Lawn зиратына жерленген. Оның құжаттары Вирджиния мемлекеттік университетінде сақталады.