Кіріспе

Марқа 6-тарау – Жаңа Келісімдегі Марқа Ізгі хабарының алтыншы тарауы. Бұл тарауда Иса Назарет қаласына барады және өз отбасынан қабылданбауды бастан өткізеді. Одан кейін ол өзінің апостолдарын жұптап, аймақтағы түрлі қалаларға жібереді, онда олар да қабылданбауға тап болуы мүмкін. Соңында Иса Ғалилея теңізіне қайта оралып, өзінің ең әйгілі кереметтерін жасайды, оның ішінде 5000 адамды тойдыру және су үстінде жүру. Бұл тарауда Жақияның (Иоаннның) өлтірілуі туралы да баяндалған.

Мәтін

Бастапқы мәтін Койне грек тілінде жазылған. Бұл тарау 56 аятқа бөлінген.

1-аят

Иса "сол жерден" (яғни Қапарнаумнан) кетеді және өзінің "туған қаласына" (, tēn patrida autou) барады. Генрих Мейер "сол жер" деп 5 тараудағы соңғы айтылған орынды, Яирдің үйін меңзейді деп санайды.

Назаретте Исадан бас тарту

Марқа Исаның "өз елінде" Назаретте алғашқы құрметке бөленуі және кейін қабылдамауы туралы айтады. Бұл оқиға Матай 13:53-58 және Лұқа 4:14-30-да да кездеседі. 2-аятта "Оны тыңдаған көптеген адамдар" оған сыйлық ретінде берілген даналыққа (немесе "осындай адамға" – қолжазбалардың нұсқалары әртүрлі) таң қалды. 5-аятта Марқа Исаның Назаретте аз ғана емдеу жасағанын айтады, сондықтан олар Исаның Қапернаумда және басқа жерлерде жасаған кереметтері туралы естіген болуы керек деп есептеледі. Исаның өзі: «Пайғамбар өз елінде құрметке ие болмайды», – деген. Бірақ Жаңа өсиетте ғалилеялықтар Оны қабылдады, себебі олар Исаның Иерусалимдегі мерекеде жасаған барлық істерін көрген еді. Исаның бауырлары осы жерде, Матайда және, мүмкін, Елшілердің істері 12:17-де есімдерімен аталған, бірақ оның әпкелері аталмайды. Бұл тарау, Марқа 3:21,31-35 тармақтарымен бірге, Исаның отбасымен қарым-қатынасына теріс көзқарас ұсынады. Дегенмен, басқа деректер, мысалы, Ғалаттықтарға 1:19, Иса айқышқа тартылғаннан кейін Яковтың ерте Шіркеуде белсенді болғанын көрсетеді. Исаның отбасына деген теріс көзқарас Пауыл мен яһуди христиандары арасындағы қақтығысқа байланысты болуы мүмкін.

Шомылдыру рәсімін жасаған Жақияның өлімі

Марқа Жақияның Ирод Антипаның қолынан қаза тапқанын айтады. Ирод өзінің әйелі Иродиадаға үйленген, ол оның ағасы Ирод Филип I-нің бұрынғы әйелі еді. Жақия Иродты айыптайды, сондықтан Ирод оны түрмеге қамап қояды, бірақ Марқа Ирод пен Жақия арасындағы құрметті қарым-қатынасты атап көрсетеді: "Пайғамбар және Құдайдың адамына деген құрмет пен қорқыныш сезімі араласқан". Иродиада Иродтың туған күніне арналған тойда Жақиядан кек алуға тырысады. Оның қызы (Саломея) Иродқа би билейді және оны Жақияны өлтіруге көндіреді. Жақияның шәкірттері оның денесін алып, қабірге қояды. Осы оқиға Матай 14:1-12-де де сипатталған. Жақия қай жылы қайтыс болғаны белгісіз. Иосиф Флавийдің мәліметінше, Ирод шамамен 36 жылы болатын көтерілістің алдын алу үшін Жақияны өлтірген. Ирод Филипп 34 жылы, ал Ирод Антипа 40 жылдан кейін, Ғалияға немесе Испанияға жер аударылғаннан кейін қайтыс болды.

Бес мың адамды тамақтандыру және су бетінде жүру

"Апостолдар" (οἱ ἀπόστολοι, hoi apostoloi) қайтып келіп (қайта жиналады), Исаға "не істегендері және не үйреткендері" туралы есеп берді. Англикан жазушысы Джордж Маклир олардың Қапарнаумға оралғандарын айтады. Бұл термин Жаңа өсиетте 79 рет кездеседі, оның 68-і Евангелист Лұқа мен Тарслық Пауыл қолданған. Марк Исаның екі кереметін баяндайды. Олар құрлыққа шыққанда, үлкен халық оларды күтіп тұр. Иса оларға жазылмаған бірнеше нәрселерді үйретеді, содан кейін бес нан мен екі балықты барлығына жетерлік тамаққа айналдырып, 5000 еркекті (ἀνδρές, Жаңа өсиетте көбінесе «ересек ер адамды» білдіреді) тойдырады. Матай 14:21 (ЖД) бойынша, «әйелдер мен балаларды қоспағанда» 5000 ер адам болған. Иса шәкірттерін Бетсайдаға өзінен бұрын қайықпен жібереді. Түн болғандықтан, олар көлдің жартысына ғана жеткенде, Иса көлден кешіп оларға келеді. Алғашында олар қорқып, бұл – әруақ деп ойлайды, бірақ Иса өзін көрсетеді және қайыққа мінеді, шәкірттерді таң қалдырады. Бұл екі керемет Жохан 6:1-24 және Матай 14:13-36-да, ал халықты тойдыру Лұқа 9:10-17-де келтірілген. 5000 адамды тойдыру және Исаның қайта тірілуі төрт Евангелияда да бір уақытта жазылған жалғыз керемет болып көрінеді.

Генесәрет қаласындағы ауруларды сауықтыру

Олар Геннесаретке жеткенде, адамдар Исаны таныды. Иса қайда барса, сол жерге төсеніштерінде жатқан ауруларды әкеліп, Оған жеткізеді. Олар Оған тек қана Оның киімінің шетіне тиісуге рұқсат етуін жалбарынады, және осылай тигендердің бәрі де жазылып кетеді. Иса оны сұрағандардың бәріне көмектесуге ынталы көрінеді. Реймонд Браун бұл бөлім оқырмандарды осындай жазылуға деген ынтақтылық Исаны дұрыс түсіну немесе Оған сенудің дұрыс жолы емес деген күдікке жетелетінін айтты. Бұл бөлім – Марк стиліндегі қысқаша сипаттама, онда Иса туралы бірнеше оқиға бірлесіп, жалпы сипаттамаға біріктірілген. Олар Оның күшінің зор екенін және биліктің Оны қоғамдық тәртіпке қауіп деп қарауының себебін көрсетеді.