Шотландиялық кәсіпкер және гаэль тілінің қолдаушысы Иэн Ноблдың өмірі мен қызметі
Iain Noble
Иэн Нобл (1935-2010) – шотландский бизнесмен, землевладелец с острова Скай и активист гэльского языка. Родился в Берлине, образование получил в Оксфорде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэр Иэн Эндрю Нобл, 3-ші баронет, (8 қыркүйек 1935 – 25 желтоқсан 2010) – кәсіпкер, Скай аралындағы жер иесі және шотланд гэль тілінің белгілі жақтасы.
Sir Iain Andrew Noble, 3rd Baronet, (8 September 1935 – 25 December 2010) was a businessman, landowner on the Isle of Skye and a noted Scottish Gaelic language activist.
Ерте өмір
Нобл 1935 жылы Берлинде британдық дипломаттың және норвегиялық ананың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол бастауыш білімін Шанхайда, Аргентинада және Оксфордтағы Саммер Филдс мектебінде алды, содан кейін Итон мен Оксфорд университетінің колледжіне оқыды. Ол консервативті парламент депутаты Майкл Ноблдың сіңілі баласы және 1-ші баронет сэр Эндрю Ноблдың шөпшешесі болды. Нобл әулеті 15 ғасырдан бері Дунбартоншир және Аргилширде жер иелері болып келген, олардың көпшілігі әскери қызметте немесе бизнес саласында жұмыс істеген.
Noble was born in Berlin in 1935 the son of a British diplomat and a Norwegian mother. He received his primary education in Shanghai, Argentina, and at Summer Fields, Oxford, before attending Eton and University College, Oxford. He was the nephew of the Conservative MP Michael Noble and a great grandson of Sir Andrew Noble, 1st Baronet. The Nobles have been landowners in Dunbartonshire and Argyllshire since the 15th century, often with careers in the military or in business.
Мансап
Нобл өзінің жеке мансабын 1969 жылы Эдинбургте Noble Grossart сауда банкін құру арқылы бастады. Ол сатып алынғаннан кейін, түскен қаражатты Скай аралындағы Макдональд иеліктерінің бір бөлігін сатып алуға жұмсады. Бұл 20 000 акр жерді қамтыды, оның көп бөлігі Слет түбегінде орналасқан. Нобл кейіннен Скай және басқа жерлерде көптеген бизнес мүдделерін дамытты, соның ішінде Eilean Iarmain қонақ үйі және Poit Dhubh (әдеби мағынасында "Қара қазан" немесе "Заңсыз дистиллятор") деп аталатын құрамындағы вискиді шығаратын Pràban na Linne виски компаниясы. Компания сонымен қатар Té Bheag nan Eilean ("Аралдардың кішкентай дозасы") және Mac na Mara ("Теңіз ұлы") атты екі қоспаны да шығарады. Гейл тіліне ана тілі болмаса да, Нобл осы тілді ынтамен үйреніп, жер иеленуші ретіндегі өзінің беделін тілді қолдау үшін пайдаланды, гейл тілінде сөйлейтін азаматтарға басымдық беретін жұмысқа орналастыру саясатын енгізді. Ол Шотландиядағы алғашқы гейл тіліндегі жол белгілерін орнатуға тікелей жауапты болды және Шотландия банкі оған арнайы шығарған алғашқы гейл тіліндегі чек кітапшасының иесі атанды. Нобл Слеттегі, Скай аралындағы Сабал Мòр Остайг гейл тіліндегі колледждің негізін қалаушы болды. Бастапқы "Үлкен зал" (Talla Mhòr) Макдональд иеліктерінің бір бөлігі болған. Нобл 1990 жылы Люсилла Маккензиге үйленді. Ол 2010 жылдың 25 желтоқсанында Скай аралындағы үйінде қайтыс болды, ал барондық атағын оның інісі Тимоти Питер Нобл мұраға алды.
Noble began his own career by establishing a merchant bank, Noble Grossart, in Edinburgh in 1969. When he was bought out, he used the proceeds to buy part of the MacDonald Estates on Skye. This included 20,000 acres of land, most of which was on the Sleat peninsula. Noble subsequently developed many business interests on Skye and elsewhere, including Hotel Eilean Iarmain and the whisky company Pràban na Linne which produces a vatted malt whisky called Poit Dhubh (literally the "Black Pot" or "Illicit Still". The company also produces two blends, Té Bheag nan Eilean ("small dram of the islands") and Mac na Mara (the "Son of the Sea"). Although not a native Gaelic speaker Noble became an enthusiastic learner of the language and used his position as landowner to support the language, introducing an employment policy of positive discrimination in favour of Gaelic speakers. He was directly responsible for the erection of the first Gaelic road signs in Scotland, and the holder of the first ever Gaelic cheque book, issued for him by the Bank of Scotland. Noble was the original founder of the Gaelic medium college Sabhal Mòr Ostaig which is located in Sleat, Skye. The original "Large Hall" (the Talla Mhòr) was part of the MacDonald estates. Noble married Lucilla Mackenzie in 1990. He died at home on Skye on 25 December 2010, and was succeeded in the baronetcy by his brother, Timothy Peter Noble.
Марапаттар мен құрметтер
Ол 1998 жылғы туған күніне арналған наградалар тізімінде Гейл тілі мен мәдениетіне қосқан үлесі үшін Британ империясының орденімен (OBE) марапатталды.
He received an Order of the British Empire (OBE) in the 1998 Birthday Honours for services to Gaelic language and culture.