Кіріспе

Шай өсімдігінен алынатын май

Шай тұқымынан алынатын май (сондай-ақ камелия майы, камелия тұқымы майы, теанота майы деп те аталады) – тағамдық өсімдік майы. Ол Camellia oleifera тұқымынан алынады. Camellia sasanqua да шай тұқымы майының көзі ретінде көрсетіледі.

Сипаттама

Камелия тұқымдасына бірнеше коммерциялық маңызды түрлер кіреді. Камелия олеиферасы негізінен Қытайда өсімдік майы үшін өсіріледі. Бұл май "камелия майы", "шай тұқымы майы" немесе "камелия тұқымы майы" деп аталады. 2016 жылғы мәліметтер бойынша Хунань, Цзянси және Гуанси провинцияларындағы Янцзы өзенінің алабындағы олеифера ормандары 0,26 миллион тонна май өндірді. Жабайы Камелия олеиферасында ~47% май болады, ал егілген сорттарында майдың мөлшері 42-ден 53%-ға дейін жетеді. Егілген сорттардың майының талдауы мыналарды көрсетті: ~76-82% олеин қышқылы; 5-11% линоль қышқылы; 7,5-10% пальмитин қышқылы; 1,5-3% стеарин қышқылы. Бұл көрсеткіштер жабайы олеиферадағыдай. Құрамы зәйтүн майына ұқсас. Тағы бір талдау бойынша бірнеше сорттарда 82-84% қанықпаған қышқылдар, оның ішінде 68-77% олеин қышқылы және 7-14% көп қанықпаған қышқылдар анықталды.

Қолданылуы

Түтіндік температурасы жоғары шай тұқымы майы Қытай Халық Республикасының Хунань провинциясы сияқты кейбір оңтүстік провинцияларында, әсіресе таулы аймақтарда негізгі тамақ майы болып табылады – бұл ел халқының шамамен жетіден бірін құрайды. Бұл май қытай дәстүрлі медицинасында да қолданылады, ас қорыту жүйесін күшейту үшін, холестерин деңгейін реттеуге және иммунитетті арттыруға пайдаланылады. Сонымен қатар, бұл май теріге жағылып нәрестелерге лосьон ретінде және күйік жараларын емдеу үшін де қолданылған.

Сақтық шаралары

Чай тұқымының майын, дәрілік мақсатта қолданылатын, қағаз қабықтың жапырақтарынан алынатын, Melaleuca alternifolia эфир майымен (мелалеука майы) шатастырмау керек. Бұл май жеуге жарамайды.