Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көбік немесе кокостың ядросы – супергеройлар сериясы "Копра"
Dried meat or kernel of the coconut
the superhero series Copra
улы жылан
venomous snake
Копра ( ; ; ; ) – кокос майы алынатын кокостың құрғатылған, ақ еті. Көбінесе, кокостар, әсіресе экспортқа жіберу үшін, копра майы деп аталатын майды сығу алдында күнде кептіріледі. Копрадан алынатын май лаурин қышқылына бай, сондықтан лаврил спирті, сабын, май қышқылдары, косметика сияқты заттарды дайындау үшін маңызды тауар болып табылады. Осылайша, кокос өндіретін көптеген елдер үшін бұл тиімді өнім. Копра майын өндіру кезінде қалдық ретінде алынатын, копра торт деп аталатын дәмді май торттары мал азығы ретінде қолданылады. Ұнтақталған торт кокос немесе копра ұны деп аталады.
Copra (from ; ; ; ) is the dried, white flesh of the coconut from which coconut oil is extracted. Traditionally, the coconuts are sun dried, especially for export, before the oil, also known as copra oil, is pressed out. The oil extracted from copra is rich in lauric acid, making it an important commodity in the preparation of lauryl alcohol, soaps, fatty acids, cosmetics, etc. and thus a lucrative product for many coconut producing countries. The palatable oil cake, known as copra cake, obtained as a residue in the production of copra oil is used in animal feeds. The ground cake is known as coconut or copra meal.
Өндіріс
Копра дәстүрлі түрде қырқылып, ұнтақталап, содан кейін суға қайнатылып кокос майы шығарылады. Оны Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары қолданған, ал 1860 жылдары Оңтүстік теңіздер мен Оңтүстік Азиядағы саудагерлер үшін құнды тауарға айналған. Бүгінде кокос майының (70%) көбі копраны ұнтақтау арқылы өндіріледі, ал қалған өнім – копра торт немесе копра ұны (30%) деп аталады. Майы алынғаннан кейін қалған кокос торттарының құрамында 18–25% белок болады, бірақ оның құрамында талшықтар тым көп болғандықтан, адамдар көп мөлшерде жей алмайды. Оның орнына, көбінесе шаруашылық жануарларына беріледі. Копра өндірісі – қабығын сыпыру, оны бөлу, кептіру – көбінесе кокос пальмалары өсетін жерлерде жүзеге асырылады. Копраны түтінмен, күнмен немесе пеште кептіруге болады. Ұзындығына қарай кептіру процесі үшін гибридті күн кептіру жүйелерін де қолдануға болады. Гибридті күн кептіру жүйесінде күн энергиясы күндіз пайдаланылады, ал күн сәулесі жеткіліксіз болғанда немесе түнде биомассаны жағу арқылы алынған энергия қолданылады. Күнмен кептіру үшін тек тіреулер мен жеткілікті күн сәулесі қажет. Жартылай бөлінген жаңғақтарды судан ағызып, еті көкке қарап жататындай етіп қалдырады, оларды плесеньдің пайда болуын болдырмау үшін жууға болады. Екі күннен кейін етті қабығынан оңай алуға болады, ал кептіру процесі тағы үш-бес күннен кейін аяқталады (барлығы жеті күнге дейін). Күнмен кептіру көбінесе пеште кептірумен біріктіріледі, сегіз сағат күн сәулесіне ұшырату пеште кептіру уақытын бір күнге қысқартуға мүмкіндік береді, ал пештегі ыстық ауа ылғалдылықты тиімдірек кетіруге көмектеседі. Бұл процесті керісінше де жасауға болады, яғни копраны пеште ішінара кептіріп, содан кейін күн сәулесімен кептіруді аяқтауға болады. Күнмен кептіруден бастау үшін плесеньдің пайда болуын болдырмау үшін мұқият тексеру қажет, ал пеште кептіруден бастау еттің қатаюына және күнде толық кептірілмеуіне әкелуі мүмкін. Үндістанда кішкентай, бірақ толық кокостар сегіз айдан бір жылға дейін кептіріліп, ішіндегі еті алынып, бүтін шар түрінде сатылады. Осылай дайындалған ет тәтті, жұмсақ, майлы және ақ емес, қаймақ түсті болады. Кокос етін оттың тікелей жылуы мен түтінін пайдаланып, кокосты оттың үстінде ілуге арналған қарапайым тіреулерді қолдана отырып кептіруге болады. Түтін қалдықтары жартылай кептірілген етті сақтауға көмектеседі, бірақ жалпы процесте нәтижелерді болжау қиын және өрт қаупі бар. Бірлескен операцияларды жүзеге асыратын ірі шаруашылықтар болғанымен, копра негізінен шағын шаруашылықтардың өнімі болып табылады. Бұрын копраны Тынық мұхитында аралдан аралға, порттан портқа саудагерлер жинаған, бірақ Оңтүстік Тынық мұхитындағы өндіріс қазір Папуа-Жаңа Гвинея, Соломон аралдары мен Вануатуды қоспағанда, айтарлықтай төмендеген. Көптеген шағын фермерлер мен кокос ағаштарының иелері копра өндіріп, олардың табысының маңызды бөлігін құрайды.
Copra has traditionally been grated and ground, then boiled in water to extract coconut oil. It was used by Pacific island cultures and became a valuable commercial product for merchants in the South Seas and South Asia in the 1860s. Nowadays, coconut oil (70%) is extracted by crushing copra; the by product is known as copra cake or copra meal (30%). The coconut cake which remains after the oil is extracted is 18–25% protein, but contains so much dietary fiber it cannot be eaten in large quantities by humans. Instead, it is normally fed to ruminants. The production of copra – removing the shell, breaking it up, drying – is usually done where the coconut palms grow. Copra can be made by smoke drying, sun drying, or kiln drying. Hybrid solar drying systems can also be used for a continuous drying process. In a hybrid solar drying system, solar energy is utilized during daylight and energy from burning biomass is used when sunlight is not sufficient or during night. Sun drying requires little more than racks and sufficient sunlight. Halved nuts are drained of water, and left with the meat facing the sky; they can be washed to remove mold creating contaminants. After two days the meat can be removed from the shell with ease, and the drying process is complete after three to five more days (up to seven in total). Sun drying is often combined with kiln drying, eight hours of exposure to sunlight means the time spent in a kiln can be reduced by a day and the hot air the shells are exposed to in the kiln is more easily able to remove the remaining moisture. This process can also be reversed, partially drying the copra in the kiln and finishing the process with sunlight. Starting with sun drying requires careful inspection to avoid contamination with mold while starting with kiln drying can harden the meat and prevent it from drying out completely in the sun. In India, small but whole coconuts can be dried over the course of eight months to a year, and the meat inside removed and sold as a whole ball. Meat prepared in this fashion is sweet, soft, oily and is cream coloured instead of being white. Coconut meat can be dried using direct heat and smoke from a fire, using simple racks to suspend the coconut over the fire. The smoke residue can help preserve the half dried meat but the process overall suffers from unpredictable results and the risk of fires. While there are some large plantations with integrated operations, copra remains primarily a smallholder crop. In former years copra was collected by traders going from island to island and port to port in the Pacific Ocean but South Pacific production is now much diminished, with the exception of Papua New Guinea, the Solomon Islands and Vanuatu. A very large number of small farmers and tree owners produce copra, which is a vital part of their income.
Афлатоксинге бейімделу
Егер копра дұрыс кептірілмесе, оған қалыптардың өсуі және олардың афлатоксиндер өндіруіне өте ұшырайды. Афлатоксиндер өте улы болуы мүмкін және белгілі табиғи канцерогендердің ең күштілерінің қатарына жатады, әсіресе бауырға зиянды. Жануарларға жем ретінде берілген копра торттағы афлатоксиндер сүт немесе ет арқылы адамдарға жұғуы мүмкін, бұл адамдардың ауруларына алып келеді.
Copra is highly susceptible to the growth of molds and their production of aflatoxins if not dried properly. Aflatoxins can be highly toxic, and are among the most potent known natural carcinogens, particularly affecting the liver. Aflatoxins in copra cake, fed to animals, can be passed on in milk or meat, leading to human illnesses.
Мал азығы
Копра ұны жылқы мен ірі қара малдың жемі ретінде қолданылады. Оның жоғары майлылығы мен ақуыз мөлшері малдың май қабатын жинауына көмектеседі. Копра ұнындағы ақуыз жылумен өңделгендіктен, ірі қара мал, қой және бұғы үшін жоғары сапалы ақуыздың көзі болып табылады, себебі ол қарынның кілегей қабығында ыдырамайды. Кокос майын механикалық пресстер немесе еріткіштер (гексан) арқылы алуға болады. Механикалық пресстелген копра ұнының тағамдық құндылығы жоғары, өйткені оның құрамында әдетте 8–12% май болады, ал еріткішпен алынған копра ұнында тек 2–4% май бар. Сапалы копра ұны 20–22% шикі ақуыз және <20ppb афлатоксин қамтуы мүмкін. Жоғары сапалы копра ұнында 12%-дан кем нөскілді көмірсулар (НСК) болады, бұл оны жараға, инсулинге қарсы тұруға, іш қатуға, бұлшық еттің құрысуына және ацидозға бейім жылқыларды тамақтандыруға өте ыңғайлы етеді.
Copra meal is used as fodder for horses and cattle. Its high oil and protein levels are fattening for stock. The protein in copra meal has been heat treated and provides a source of high quality protein for cattle, sheep and deer, because it does not break down in the rumen. Coconut oil can be extracted using either mechanical expellers or solvents (hexane). Mechanically expelled copra meal is of higher feeding value, because it contains typically 8–12% oil, whereas the solvent extracted copra meal contains only 2–4% oil. Premium quality copra meal can also contain 20–22% crude protein, and <20ppb aflatoxin. High quality copra meal contains <12% non structural carbohydrate (NSC), which makes it well suited for feeding to horses that are prone to ulcers, insulin resistance, colic, tying up, and acidosis.
Жүк жөнелту
Копра өздігінен тұтанбалы қасиеттеріне байланысты қауіпті жүктерге жатқызылған. Ол 4.2 тобына жататын зат ретінде белгіленген.
Copra has been classed with dangerous goods due to its spontaneously combustive nature. It is identified as a Division 4.2 substance.