Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2005 жылы Бірмингемдегі тәртіпсіздіктер
2005 riots in Birmingham, England
2005 жылғы 22 қазан мен 23 қазан күндері Англияның Бірмингем қаласының Лозеллс және Хэндсуорт аудандарында екі күн қатарынан тәртіпсіздіктер болды. Тәртіпсіздіктер Кариб теңізі аймағы мен британдық азиялық қауымдастықтары арасындағы этникалық шиеленістерден туындады, ал оқиғаға түрткі болған нәрсе – Оңтүстік Азиялық ер адамдар тобының жасөспірім қызды зорлағаны туралы күмәндану болды. Зорлау туралы айыптау ешқашан расталмады. Бұл қауесетті қолдайтын ешқандай дәлел табылмады, сондай-ақ, ешбір құрбан өзінің атын ашпады (басқа қауесеттер құрбанның Британияда заңсыз болып жүргенін және депортациядан қорқатындықтан арыз жасамағанын айтады). Тікелей қақтығыстарға Кариб теңізі аймағы мен Оңтүстік Азиялық ер адамдар тобы қатысты, олар екі қауымның түрлі нысандарына қарсы қатыгез зорлық-зомбылық жасады. Тәртіпсіздіктер салдарынан 23 жасар Исайя Янг Сэм мен 18 жасар Аарон Джеймс есімді екі адам қаза тапты.
The Birmingham riots of 2005 occurred on two consecutive nights on Saturday 22 October and Sunday 23 October 2005 in the Lozells and Handsworth area of Birmingham, England. The riots were derived from ethnic tensions between the Caribbean and British Asian communities, with the spark for the riot being an alleged gang rape of a teenage black girl by a group of South Asian men. The rape allegation has never been substantiated. No evidence has been found to support the rumour nor has any victim come forward (further rumours asserted that this was because the victim was present in Britain unlawfully and feared deportation). The clashes involved groups of Caribbean and South Asian men committing serious acts of violence against various targets from both communities. The riots were connected to the deaths of two men, 23 year old Isaiah Young Sam and 18 year old Aaron James.
Өмірбаян
Лозельс ауданындағы азиялық тұрғындардың көп бөлігі пакистандықтардан тұрады. Қара нәсілді халықтың көпшілігі Кариб теңізі аймағынан шыққан. Қастық, көтеріліске дейін туған сияқты, негізінен жергілікті экономикалық бәсекелестікке және қарсы қылмыстық топтардың ықтимал арандатуына байланысты болды. 2004 жылы "Кімді қара дейсің?" деген деректі фильмде жазушы және тележурналист Даркус Хоу, Вест-Мидлендс және Ұлыбританияның басқа аймақтарындағы этникалық азаматтар арасындағы өзара нәсілшілікке назар аударып, оған түсініктеме берді. Оның деректі фильмі тек Кариб және британдық азиялық қауымдастықтары арасындағы айырмашылықтарға ғана емес, сонымен қатар Кариб қауымдастығы мен жақында келген африкалық иммигранттар арасындағы шиеленістерге, тіпті азиялықтар арасындағы расизмге де тоқталды. Лозельс ауданына тән мәселелер азиялықтарға тиесілі бизнестің көп болуымен, әрбір қауымның бір-біріне қатысты "әділетсіздікке" және "құрметсіздікке" байланысты сияқты.
The majority of the Asian population in the Lozells area are of Pakistani origin. The black population is predominantly of Caribbean origin. The animosity that preceded the rioting appears to have been largely based on local economic rivalry combined with possible agitation from opposing criminal gangs. During a 2004 documentary titled Who You Callin' a Nigger? writer and broadcaster Darcus Howe picked up and commented upon a backdrop of mutual ethnic minority racism both in the West Midlands and the rest of Britain. His documentary did not focus solely on the differences between the Caribbean and British Asian community but also included tensions between the Caribbean community and recent African immigrants as well as inter Asian racism. The problems specific to the Lozells area appear to be centered on the prevalence of Asian owned businesses, the "unfair treatment" and "derogatory attitudes" of each community to the other.
Күдікті зорлау
Күдікті зорлаудың қай күні болғаны туралы келісім ешқашан болмаған және нақты мән-жайлар әлі күнге дейін белгісіз: оқиғаның сипаттамасы көзге байланысты өзгеріп отырады. Бұл мәселеге қатысты алғашқы жаңалықтар 2005 жылдың 18 қазанында "Жол қозғалысын тоқтату" наразылық акциясын жариялағаннан басталған. Бұл туралы айтылғандай, 14 жастағы ямайкалық қыз "Көңілділік патшайымы" косметикалық компаниясының бір бөлімшесінен ұрлық жасауға тырысқан. Британдық пакистандық иесі ұстаған кезде ол өзіне жыныстық қатынас жасауды ұсынды немесе ол оған жыныстық қатынасқа түсу үшін еркіндік береді деп ұсынды. Кейін қызды 8-19 ер адам зорлаған. Өзінің заңсыз көшіп келгендігіне байланысты депортациядан қорқып, қыз полицияға мәлімдеме беруден бас тартты. Полиция оқиғаның орын алуына қатысты кез келген дәлелдерді талап етті және оның иммигрант мәртебесі айыпталушылармен жұмыс істегеннен кейін ғана мәселе болатынын айтты. Апелляция, сот-медициналық іздестіру және бірнеше адамды тергеу кезінде, бұл айыптаулар дәлелденген жоқ, куәгерлер де, тіпті, болған болса да, қыздың аты-жөні анықталмаған.
There has never been agreement on the date the alleged rape occurred and the exact circumstances remain unclear: descriptions of the event change dependent on source. The earliest news items concerning the issue seem to begin with the BBC reporting a "Stop traffic" protest on 18 October 2005. The rumours involved a 14 year old girl of Jamaican heritage attempting to shoplift from a branch of "Beauty Queen Cosmetics". When caught by the British Pakistani owner, either she offered herself sexually or he proposed to her that in exchange for sex she would be free to go. The girl was then allegedly raped by a group of eight to nineteen men. Afraid of being deported due to her illegal immigrant status the girl supposedly refused to provide a statement to the police. The police appealed for any evidence of the event occurring and stated at the very least her immigrant status would not be an issue until after the allegations had been dealt with. Despite the appeal, forensic searches and questioning of several individuals, the allegations have never been substantiated and no witnesses have come forward, nor was the girl if she even existed ever identified.
Ашу-ыза мен тәртіпсіздік
Жергілікті пираттық радиостанциялар, әсіресе Hot 92 және оның диджейлерінің бірі «Уоррен Г» күдікті зорлау оқиғасының егжей-тегжейлі мән-жайларын талқылады, ал сол дүкеннің алдында пикет ұйымдастырылды. Сонымен қатар, басқа британдық азиялық бизнеске бойкот жариялауға шақырулар жасалды. 33 жастағы Әжей Хұсейн оқиғаның болғанын жоққа шығарып, қаруласқан бизнес өкілдерін қаңқу сөз таратқанда кінәлады. 22 қазанда Жаңа Өсиеттегі Құдай шіркеуінде ашық жиын өтті. Сағат 17:45-те жиын аяқталып, сыртта зорлық-зомбылық басталды. Топ-топ ер адамдар ұрыс-керіс жүргізіп, сағат 19:15-те Исайя Янг Сэм пышақталды, кейіннен қайтыс болды. Янг Сэм жиынға қатыспаған және жастардың топтары арасындағы ұрысқа қатыспаған, ол қоғамдық тәртіпсіздікке байланысты автобусы жолдан бұрылып кеткен соң, қала орталығындағы кинотеатрда достарымен болған. Ол және оның достары жаяу өтіп бара жатқанда, бір топ азиялық жастар оларды қуып жетіп, Исайяны пышақтап өлтірді. Түн бойы полиция 80 қылмыстың тіркелгенін хабарлады. 23 қазан күні де түнде аздаған тәртіпсіздіктер орын алды. Ең ауыр оқиғаларға 30-дан 50-ге дейін адам қатысқан деп есептеледі. Үш адам сотталды, бірақ кейіннен қайта соттаудан кейін Исайя Янг Сэмді өлтіргенінен ақталды. Бір адам Аарон Джеймсті өлтіргенін мойындады. 2007 жылдың шілдесінде алты адам тәртіпсіздікке қатысқандары үшін түрлі қылмыстар бойынша сотталды, төрт адам 2007 жылдың қарашасында түрмеге қамалды. 2008 жылдың мамырында төрт адам өрт сөндірушілерге қару және шабуыл жасап, қорқытқан топтың құрамында болғандары үшін сотталды. Тәртіпсіздіктен кейін Кариб теңізі, ақ және британдық азиялық әйелдер мен балалар бірлікке шақыратын шеру өткізді. 2005 жылдың 5 қарашасында жергілікті зираттың мұсылмандық бөлігіндегі қабірлер қиратылды. Бірнеше қабір тастарын бұзып, мұсылмандарды қорлаған жарнама парақшаларын қалдырған вандалдар. Парақшаларға «Қара Ұлт» деп аталатын топ қол қойған. Мұндай ұйымның бұрынғы тарихы жоқ және оның бар-жоғы белгісіз. Англия шіркеуінің алғашқы африкалық архиепискобы, доктор Джон Сентаму, бұл қиратуды қатаң айыптады.
Local pirate radio stations, most notably Hot 92 along with one of its DJs 'Warren G' discussed the details of the alleged rape and a picket was set up outside the premises of the shop in question. There were also calls for boycotts of other British Asian businesses. Ajaib Hussein, 33, the shop owner denied the event ever occurred and blamed business rivals for starting the rumour. A public meeting was held on Saturday 22 October at the New Testament Church of God. At around 17:45 the meeting ended and violence erupted outside. Gangs of men fought running battles and at 19:15 Isaiah Young Sam, who later died, was stabbed. Young Sam had not been present at the meeting, or been involved in the running battles between gangs of youths, he had been at a cinema in the city centre with friends before being forced off his bus home due to it being diverted because of the public disorder. As he and his friends made their way on foot down a side street they were confronted by a group of Asian Youths who chased them down and stabbed Isaiah. As the night progressed the police recorded 80 offences occurring. Rioting also occurred to a lesser extent during the night of 23 October. Between 30 and 50 individuals were thought to be involved in the most serious incidents. Three men were convicted, but after a subsequent retrial acquitted of the murder of Isaiah Young Sam. A man pleaded guilty to the manslaughter of Aaron James. In July 2007 six people were convicted of various offences related to the riots; four men were subsequently jailed in November 2007. In May 2008 four men were convicted for a being part of a mob that confronted and threatened a fire crew with firearms and machetes. In the aftermath of the riots a solidarity march for unity was conducted by Caribbean, white and British Asian women and children. On 5 November 2005 graves in the Muslim part of a local cemetery were desecrated. Vandals who pushed over and destroyed several grave stones left behind leaflets insulting Muslims. The leaflets were signed by a group calling itself "Black Nation". There is no previous history of any such organisation and it is not known whether it does in fact exist. Dr John Sentamu, the first African archbishop in the Church of England, strongly condemned the desecrations.
Медиа қамту
2006 жылғы 21 ақпанда Пресс-шағымдар комиссиясы Ұлыбританиядағы жетекші қара баспасөз органы The Voice-ты күдікті зорлау туралы хабарды дәлелсіз факт ретінде ұсынғандығы үшін кінәлады (газет "19 адамнан тұратын топ қызды зорлады" деген тақырыппен шыққан). Бұл қауесетті екі Кариб теңізі сайты – Blacknet және Supertrax таратты, олардың әрқайсысы өз чаттарында елдің түкпір-түкпірінен келген реакцияларды жариялауға рұқсат берді. Supertrax Lozells-те "пакистандық топтардың" "көрсетуге ниетті нәрсесі бар" екенін хабарлады, ал The British Council қолдауымен жұмыс істейтін Blacknet сайты түрлі жазбаларды жариялады, олардың бірі: "Азиялық әйелдердің тамақтары кесіліп жатыр деп үміттенемін", ал оған жауап ретінде: "Пәкістандық әйелдер туралы айтсаңыз, мен сізбен келісемін" делінді. Қақтығыстан кейін Blacknet өте ұятты деп атаған материалдарды алып тастап, кешірім сұрады. Бұл оқиға 2023 жылы BBC Radio 4 радиосындағы ретроспективті подкаст тақырыбы болды.
On 21 February 2006 the Press Complaints Commission censured The Voice, the leading black newspaper in Britain, for reporting the alleged rape in terms that suggested it was unchallenged fact (the newspaper had headlined "Gang of 19 rape teen"). The rumours were picked up by two Caribbean websites Blacknet and Supertrax which each allowed their chatrooms to post reactions from around the country. Supertrax reported that Lozells was swarming with "Paki gangs" with "sumtin to prove"; whilst Blacknet, a website promoted by The British Council, printed various contributions one of which was: "I hope Asian women are getting their throats cut as we speak", followed by a response: "Narrow it down to Pakistani women and I'll agree with you". After the riot, Blacknet apologised and removed what it called "absolutely disgusting" material posted on its site. The riots were the subject of a retrospective BBC Radio 4 podcast, made in 2023.