Кіріспе

Кеппел Эрл Эндерби (25 маусым 1926 – 7 қаңтар 2015) – австралиялық саясаткер және судья. Эндерби 1970–1975 жылдар аралығында Австралия Еңбек партиясынан Өкілдер палатасының депутаты болды және Гоф Уитлэм үкіметінде жоғары дәрежелі министр қызметін атқарды. Саяси мансабынан кейін ол Жаңа Оңтүстік Уэльс Жоғарғы сотының судьясы болып тағайындалды.

Алғашқы жылдар

Эндерби Дуббо қаласында, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында дүниеге келді және Дуббо орта мектебінде білім алды. Оның ата-анасы сүт дүкендерінің иелері болған. 1944 және 1945 жылдары Австралия Корольдік әуе күшінде оқушы-ұшқыш болды. 1946 жылдан 1950 жылға дейін Сидней университетінде заңды оқыды және 1950 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс адвокатурасына қабылданды. Ол табысты аматор гольфшы болды. 1946 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс әуесқойлар чемпионатында жартылай финалда қолданыстағы чемпион Алан Уотерсонды, ал финалда Джон Аллертонды жеңіп алды. 1946, 1947, 1948 және 1949 жылдары Жаңа Оңтүстік Уэльс атынан Австралия ерлер арасындағы штатаралық командалар сайысында өнер көрсетті. 1950 жылдан 1954 жылға дейін Лондонда адвокат болып жұмыс істеді және Лондон университетінде оқыды. Сондай-ақ 1951 және 1952 жылдары Ұлыбританияның әуесқойлар және ашық чемпионаттарында гольф ойнады. 1962 жылы Канберрадағы Австралия Ұлттық университетінде заң пәнінен лекция оқыды. 1966 жылы Канберрада заңгерлікпен айналыса бастады, сонымен бірге жартылай штатпен оқытуды жалғастырды. 1973 жылы Королеваның кеңесшісі (QC) қызметіне тағайындалды.

Саяси мансап

1970 жылы Эндерби Австралиялық Еңбек партиясының (АЛП) Австралия астаналық аумағы (АКТ) бөлімінен сайлауға түсуге алдын ала келісім алды және Джим Фрейзердің 1970 жылдың сәуір айындағы қазасынан кейін өткен қосымша сайлауда Өкілдер палатасына сайланды. АКТ федералды мүшесі ретінде Кеп Эндерби 1971 жылғы Канберрадағы су тасқыны туралы парламенттік пікірталасқа қатысты. 1972 жылғы сайлауда Уитлэмнің жеңісінен кейін Эндерби 1972 жылғы желтоқсандағы министрлер кабинетінде алғашқы Елордалық аумақ министрі және алғашқы Солтүстік аумақ министрі болып тағайындалды, бұл бұрынғы Ішкі істер министрлігінің орнына келді. 1973 жылдың қазанында ол бұл лауазымдардан айырылды, өйткені АКТ министрлігі оны сайлау округінде танымал емес саясатты іске асыруға жауапты етті. Оның орнына ол Екінші өнеркәсіп және Жабдықтау министрі болды. Эндерби Жабдықтау министрі болды – бұл министрлік Екінші дүниежүзілік соғыстың басында құрылған және мемлекеттік қару-жарақ зауыттарына жауапты болған. 1974 жылдың маусымында Жабдықтау және Екінші өнеркәсіп министрліктері Өңдеу өнеркәсібі министрлігіне біріктірілді. 1975 жылдың ақпанында Лионель Мерфи Австралияның Жоғарғы сотына тағайындалғаннан кейін Эндерби Бас прокурор және Кеден және акциз министрі болды. Оның бірінші қадамдарының бірі – Австралия астаналық аумағындағы аборт пен гомосексуализмді қылмысқа жатпайтын қылықтарға жатқызу туралы заң жобасын ұсыну болды. 1975 жылдың наурызында Кеден және акциз министрлігі Полиция және кеден министрлігі болып өзгертілді, бұл үкіметтің Австралия полициясын құру туралы шешімін көрсетті. 1975 жылдың маусымында Полиция және кеден министрлігі Джим Каванағаға қайта тапсырылды. Эндерби өмірі бойында көптеген қоғамдық қызметтер атқарды, оның ішінде ерікті эвтаназияны қолдайтын өңірлік қоғамның төрағасы болды. Сонымен қатар, 1987 жылы эсперанто тілін үйренгеннен кейін Эндерби эсперанто ұйымдарының жұмысына қатысты, 1992 жылдан 1997 жылға дейін Австралия эсперанто қауымдастығының президенті, 1992 жылдан 2004 жылға дейін Дүниежүзілік эсперанто қауымдастығы комитетінің мүшесі, 1996 жылдан 2002 жылға дейін Эсперанто құқық қауымдастығының президенті және 1998 жылдан 2001 жылға дейін Дүниежүзілік эсперанто қауымдастығының президенті қызметтерін атқарды.