Кіріспе

Окинавалық каратэші Кенва Мабуни (摩文仁 賢和) Жапонияның материгінде каратэ үйреткен алғашқы каратэшілердің бірі болды және Шито-рю деп аталатын стильді дамытты. Алғашқыда ол Ханко-рю деген атауды таңдады, яғни "жартылай қатты стиль", бұл стильде қатты және жұмсақ техникалар қолданылатынын көрсету үшін. Соңында Мабуни өзінің екі негізгі ұстазы Итосу мен Хигаоннаның есімдерінің бас әріптерін білдіретін Шито-рюді таңдады.

Жетістіктер

Фунакоши Гичин каталарды Кенва Мабуниден үйренді: білімін кеңейту үшін ол ұлы Гигоны Осакадағы Мабунидің додзосында каталарды оқуға жіберді. Кенва Мабуни, Мотобу Чоки және басқа окинавалықтар осыған дейін Жапонияда каратэні белсенді түрде үйретіп жүрген кезде, Фунакоши Гичин «ресми түрде» каратэні Окинавадан материктік Жапонияға әкелді. Шито-рю (糸東流) – 1931 жылы Кенва Мабуни құрған каратэ мектебі. 1939 жылы бұл стиль Бутоку Кай штаб-пәтерінде ресми түрде тіркелді. Аояги/Сейрю және Мейдзо/Мёдзё каталарын әйелдер мектебінде оқыту кезінде, бірақ олар әйелдерге арналмаған, сол кездегі жапон үкіметінің сұрауы бойынша жасалды.

Алғашқы жылдар

1889 жылы Окинавадағы Шури қаласында туған Мабуни, атақты жауынгер Юни Уфугусуку Кеньюдің 17-ұрпағы болды. Әлсіз дене бітіміне байланысты, ол 13 жасында туған қаласындағы Шури Те (首里手) өнерін, аңызға айналған Анко Ясуцуне Итосудың (糸州安恒) (1831-1915) жетекшілігімен үйрене бастады. Ол бірнеше жыл бойы осы ұлы ұстаздан көптеген каталарды ынтамен үйренді. Итосу алғаш рет «Кусанку» формасынан шыққан Пинан катасын жасады. Оның жақын достарының бірі, Чоджун Мияги (Gōjū ryū мектебінің негізін қалаушы), Мабуниді сол дәуірдегі тағы бір ұлы тұлға – Хигаонна Канриомен таныстырды, содан кейін ол Хигаоннаның басшылығымен Naha Te (那覇手) өнерін де үйрене бастады. Итосу мен Хигасионна екеуі де Окинаваның «Те» стилінде «қатаң және жұмсақ» әдістерді үйреткенімен, олардың тәсілдері мен басымдықтары айқын ерекшеленді: Итосудың бағдарламасы Наифанчи және Басай каталарында көрсетілгендей, тура және күшті техникаларды қамтыды; ал Хигасионнаның бағдарламасы керісінше, айналма қозғалыстарға және қысқаша күреске басымдық берді, бұл Seipai және Kururunfa формаларында жақсы көрінеді. Шито-рю бүгінгі күнге дейін қатаң және жұмсақ техникаларды үйлестіреді. Осы екі ұлы ұстаздың іліміне адал болғанымен, Мабуни басқа да ұстаздардан білім алды, олардың ішінде Сейшо Арагаки, Тавада Шимбоку, Суэёши Джино және Ву Сяньхуэй (Го Кенки деп белгілі қытайлық ұстаз) болды. Шындығында, Мабуни каталар туралы энциклопедиялық білімімен және олардың бункай қолдануымен әйгілі болды. 1920 жылдарға қарай, ол Окинава каталары мен олардың тарихы бойынша бірінші сарапшы ретінде танылды және замандастары оны ұстаз ретінде іздеді. Оның біліміне Қытайда, Окинавада және материктік Жапонияда да сұраныс болды. Полиция қызметкері ретінде ол жергілікті құқық қорғау органдарына сабақ берді және ұстазы Итосудың тапсырысымен Шури және Нахадағы түрлі гимназияларда сабақ беруді бастады.

Шито-рю тарихы

Каратэні материктік Жапонияда танымал ету үшін Мабуни 1917 және 1928 жылдары Токиоға бірнеше рет сапар шекті. «Те» (қол) немесе каратэ деп белгілі болған көптеген нәрселер ұрпақтар бойы қызғанышпен жасырынып келгенімен, оның пікірінше, білімді адалдық және ізгі ниетпен іздеген әркімге үйрету керек еді. Шындығында, оның буынның көптеген шеберлері каратенің болашағы туралы ұқсас көзқарастарға ие болды: Гичин Фунакоши (船越義珍) (Шотоканның (松濤館) негізін қалаушы), тағы бір замандасы, өзінің өнерін материкте насихаттау үшін 1920 жылдары Токиоға көшіп келді. Осы кезеңде Мабуни Оцука Хиронори (Вадо-рюдың негізін қалаушы) және Ясухиро Кониши (Шиндо Джинен-рюдың негізін қалаушы) сияқты көптеген басқа да көрнекті жекпе-жекшілерді де оқытты. Екеуі де Фунакошидің шәкірттері болды. 1929 жылға қарай Мабуни материктегі Осакаға көшіп, бастапқыда Ханко-рю, яғни «жартылай қатты стиль» деп атаған стилінің толық уақытты каратэ ұстазы болды. Жапондық Бутокукайдың, яғни елдегі барлық ресми танылған жекпе-жек өнерлерін басқаратын органның қабылдауына қол жеткізу үшін ол және оның замандастары өз өнерін «Қытай қолы» емес, «Каратэ» немесе «Бос қол» деп атауға шешім қабылдады, мүмкін оны жапон тілінде дыбыстау үшін. Шамамен сол уақытта, әсіресе өзінің стилін Бутокукайға алғаш таныстырған кезде, стильдің атауы оның негізгі ықпалдарының құрметіне Шито-рю деп өзгертілді деп есептеледі. Мабуни өзінің жаңа Шито-рю стилінің атын олардың есімдеріндегі алғашқы кандзи таңбаларының онъёми оқуларынан алды, яғни Ито (糸) үшін «Ши» және Хигаси (東) үшін «То». Сакагами Рюшоның (1915-1993) қолдауымен ол Осака аймағында бірнеше Шито-рю додзёларын ашты, соның ішінде Кансай университеті мен Жапония Каратэ-до Кай додзёсы. Бүгінгі күні Жапониядағы Шито-рюмен айналысушылардың ең көп саны Осака аймағында шоғырланған. Алайда, Мабунидің замандасы Шинпан Широма Окинавадағы Шуриде қалып, Окинава Шито-рюын құрды.

Мансап

Мабуни осы тақырыпта бірнеше кітап жариялады және оқыту әдістемесін жүйелеуді жалғастырды. ХХ ғасырдағы басқа шеберлерден гөрі Мабуни Каратэ-доның дәстүрі мен тарихына терең бойымен сіңген, бірақ оның бүкіл әлемге таралу мүмкіндігін сезіну үшін алға қарай ойлай білді. Бүгінгі күнге дейін Шито-рю Итосу мен Хигасионнаның ықпалын мойындайды: Шито-рюдың каталар жинағы әлі де екі рудың тізбегін көрсету үшін осылай тізімделеді. Өмірінің соңғы жылдарында ол Ясухиро Конишипен, Уэсиба Морихеи мен Мейдзёның көмегімен, мысалы, Аояги/Сейрю ("Жасыл Ива") сияқты бірнеше ресми каталарды әйелдердің өзін-өзі қорғануы үшін арнайы жасап дамытты.

Кейінгі жылдар

Кенва Мабуни 1952 жылы қайтыс болды, оның орнын ұлдары Кенеи мен Кензо басты. 2005 жылдың 26 маусымында оның ұлы Кензо Мабуни қайтыс болды, және оның орнын қызы иеленді. 2015 жылдың 19 желтоқсанында оның ұлы Кенеи Мабуни қайтыс болды, оның орнын ұлы Кеню Мабуни басты.