Кіріспе

Санкети халқы – Оңтүстік Үндістанның Смарта брахмандары. Олардың дәстүрлі кәсібі – ауыл шаруашылығы, арека жаңғағы (қарағай жаңғағы деп те аталады), пальма жаңғағы, банандар және кокостар сияқты егіндерді өсірумен айналысады. Бұл қауым дәстүрлі түрде Адвайта Ведантаға адал және авадханамның ежелгі тәжірибасын сақтайды, сондай-ақ Карнатик классикалық музыкасында ұзақ тарихы бар. Екі ірі Санкети тобы бастапқыда Карнатака штатының Хасан ауданындағы Каушика және Майсур ауданындағы Беттадапура ауылдарына қоныстанды, сәйкесінше Каушика және Беттадапура қауымдарын құрады.

Тарих

Санкетилер Нахару деп аталатын әйелді құрметтейді, оны инабатпен Нахарамма деп атайды. "Амма" қосымшасы оның Санкети халқының рухани анасы екенін көрсетеді, ол жергілікті брахман дәстүрінен зұлымдық көргеннен кейін оларды Сенготайдан шығарған. Кешавия оны "ұзақ жылдар бойы олардың туған жері болған жерден 700-800 брахман отбасын жетекке алған жалғыз брахман әйел" деп сипаттайды. Ол сондай-ақ: "Алваргурчиде біз Вадама тармағының екі өте ескі брахманымен кездестік, олар өз сектамыздағы көптеген адамдардан алған мәліметтерімізге қосымша тәуелсіз куәлік берді" дейді. Санкети қауымдастығында оқиғаның бірнеше түрі бар, сондықтан нақты егжей-тегжейлі мәліметтерді анықтау қиын.

Көші-қон және басқа да тарих

Доктор Б.С.Пранатартихаран, санкетилерді зерткен ғалым және жазушы, санкетилердің көшіп кетуінің алғашқы толқыны 1087 жылы болғанын, оның себебі Нахарамма оқиғасы болғанын айтады. 1087 жылғы алғашқы көші-қон күні санкетилердің Пандия азамат соғысы кезінде қашқандығын көрсетеді. Шимогадағы мұражайда сақталған жазу бойынша, санкети қауымы 1524 жылы Виджаянагара патшасы Кришнадеварайядан Ведалық білімдері үшін жер сыйлығы алғандығының куәлігі бар. 20-шы ғасырдың басында көптеген үндістер жоғары білім алу үшін Ұлыбританияға баруды бастағанда, қауымда бөлініс пайда болды. Қоғамның консервативті мүшелері ұлдарының Үндістаннан оқу үшін кетуіне қарсы болды, себебі брахмандардың теңіз арқылы саяхаттауына тыйым салынған еді. Б.К. Нараяна Рао Лондондағы Корольдік хирургтар колледжінде медицинаны оқығысы келді және ақсақалдардың қарсылығына көңіл бөлмеді. Ол үнділік медицина аспиранттарына Еуропаға оқуға мүмкіндік берді, сондай-ақ Майсурдағы көзге арналған медициналық көмекті жаңғыртты.

Дін

Санкети қауымы көбінесе Ведалық рәсімдерді күнделікті практиканың бір бөлігі ретінде сақтайтын, бірақ ангадхи хабба, варатураве және кану хабба сияқты мәдени ерекшеліктері бар, өте консервативті индуистік қауым деп есептеледі. Пранатартихаран сондай-ақ Санкетилерде көптеген отбасылық құдайлар бар екенін, оның ішінде Марамма және Дьявамма сияқты грамадеваталардың да бар екенін хабарлайды. Бұл Санкетилердің ғибадатхана қызметтерінде жұмыс істеуден алшақтауына байланысты, себебі Санкетилер әдетте дін қызметкерлері емес (тіпті олар өздері салған ғибадатханаларда да). Санкетилердің Ваниямма деп аталатын қауымдық құдайы бар, ол адамдардың түсіне кіріп, оларға қасиетті міндеттер береді деп айтылады. Бұдан өзге, Санкети қауымы сыртқы ықпалдарға ашық, бұрынғыда орындалмаған сияқты Цанди Хома сияқты рәсімдерді еркін қабылдады, бұл басқа брахман қауымдарының наразылығын тудырды, олар vāmācāra тәжірибелеріне баруын сынады. Санкети қауымының матхалармен де ерекше қарым-қатынасы бар, олар тарихи түрде Шрингери Шанкарачарьяға гурудақшина төлеуден босатылған, себебі Каушика Санкетилерінің Шрингери матхасының беделін сақтап қалған көптеген жағдайлар бар, бірақ олар формальды түрде оған бағынышты болған емес.

Ас мәзірі

Санкети асханасы Оңтүстік Карнатаканың басқа асханаларынан айырықша ерекшеленбейді, бірақ Тамил Наду және Керала асханаларының белгілі бір ықпалы бар. Мысалы, танымал Санкети тағамы – шавиге, Кераланың идияппамына өте ұқсас, бірақ көбінесе Тамил Надудың севайы сияқты дәмделген. Санкетилердің көпшілігі вегетариандық, сондықтан олардың асханасы толығымен вегетариандық тағамдардан тұрады. Санкети қауымында авиал мен куту деген тағы екі танымал тағам бар, олар да тамил асханасында кездеседі. Олардың көшіп-қону тарихының нәтижесінде Оңтүстік Үндістанның түкпіл-түкпілінен әсерлер көрінеді.