Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстік кәсіпкер (1845–1909)
Welsh businessman (1845–1909)
Сэр Альфред Льюис Джонс (24 ақпан 1845 – 13 желтоқсан 1909) – Уэльстік кәсіпкер және кеме иесі. У. Т. Стейд оны «Батыс Африканың тәжсіз патшасы» деп сипаттағандай, Джонс колониялық теңіз саудасындағы көрнекті тұлға болды. Ол көптеген кәсіби табыстары арқылы көп мөлшерде жер және бизнес жинады.
Sir Alfred Lewis Jones (24 February 1845 – 13 December 1909) was a Welsh businessman and ship owner. Described by W. T. Stead as" The Uncrowned King of West Africa", Jones was a pre eminent figure in the colonial shipping trade. He amassed considerable land and business through his many exploits.
Ерте өмір
Джонс 1845 жылғы 24 ақпанда Уэльстің Кармартен қаласында туған. Оның әкесі Дэниел Джонс, «The Welshman» газетінің иесі және 1839 жылдан 1840 жылға дейін Кармартен қаласының мэрі болған Чарльз Джонстың жалғыз ұлы. Оның анасы Мэри Джин Уильямс, Лланеди шлютері Генри Уильямстың үлкен қызы. Джонс үш жасқа толғанда, олар Ливерпульге көшіп кетті.
Jones was born on 24 February 1845 in Carmarthen, Wales. His father was Daniel Jones, owner of The Welshman and the only son of Charles Jones, who served the office of Mayor of Carmarthen from 1839 to 1840. His mother was Mary Jean Williams, the eldest daughter of the Rev. Henry Williams, rector of Llanedi. When Jones was three years old, they moved to Liverpool.
Ерте мансап
Он екі жасында Джонс Ливерпульдегі Африкалық бу кеме компаниясының басшыларына кеме капитанының ұсынысымен шәкірт болды және Африканың батыс жағалауына бірнеше сапар жасады. Жиырма алты жасқа келгенде ол бизнестің басқарушысы болды. Бұл қызметте өзіне жеткілікті мүмкіндік таппай, ол екі-үш кішкентай желкенді кеме сатып алу үшін ақша қарыздап, өз күшімен кеме тасымалымен айналыса бастады. Кәсібі сәтті болды, ол кеме паркін кеңейтті, бірақ бірнеше жыл сәтті сауда жасағаннан кейін, желкенді кемелердің бу кемелерімен алмастырылатынын түсініп, кемелерін сатты.
At the age of twelve, Jones was apprenticed to the managers of the African Steamship Company at Liverpool on the recommendation of the ship's master, making several voyages to the west coast of Africa. By the time he was twenty six, he had risen to be manager of the business. Not finding sufficient scope in this post, he borrowed money to purchase two or three small sailing vessels, and started in the shipping business on his own account. The venture succeeded, and he made additions to his fleet, but after a few years' successful trading, realizing that sailing ships were about to be superseded by steamers, he sold his vessels.
Elder, Dempster & Co. компаниясы
Джонс империялық мәселелерге қызығушылық танытты. Ол Батыс Африкада маңызды жерлерге, бизнеске және сол әлемнің бөлігін ашу мен дамытуға қатысқан көптеген компанияларда қаржылық үлеске ие болды. Оның осы саладағы белсенділігі колониялық хатшы Джозеф Чемберленді оны Ямайка бананы саудасында да солай істеуге көндіруге итермеледі. Бұл жоба қымбатқа түсті. Уинстон Черчилль Колониялық кеңседе жұмыс істеген кезде Джонсты жақсы таныды. Ескі Африкалық бу кеме компаниясының бизнесін сатып алған Эльдер, Демпстер және компаниялар Джонсқа 1891 жылы басқарушылық лауазым ұсынды. Ол бұл ұсынысты Эльдер мен Демпстер мырзалары оған бірнеше акцияларын сатса қабылдады, осылайша ол бизнеске қатысты, ал кейін акцияларды одан әрі сатып алып, оны толық бақылауға алды. Өсуімен бірге табысқа жету үшін басқа салаларға ену қажет болды, бұл Британдық Батыс Африка банкін құруды, вагон және кеме жабдықтарын қамтамасыз ететін компанияларды және көптеген басқа да еншілес компанияларды сатып алуды білдірді. Барлығы Эльдер Демпстер желісінің 100-ден астам кемелерін қамтитын империяға айналды.
Jones took a keen interest in imperial affairs. He acquired considerable territorial interests in West Africa, where he acquired considerable land and business, and financial interests in many of the companies engaged in opening up and developing that part of the world. His activity in this field urged Joseph Chamberlain, the colonial secretary, to persuade him to do the same for the Jamaican banana trade. It proved to be a costly venture. Winston Churchill, while at the Colonial Office, would come to know Jones well. Messrs. Elder, Dempster & Co., who purchased the business of the old African Steamship Company, offered Jones a managerial post in 1891. This offer he accepted, subject to Messrs. Elder, Dempster selling him a number of their shares, and he thus acquired an interest in the business, and subsequently, by further share purchases, its control. Growing success made it necessary to enter other fields, which meant establishing the Bank of British West Africa and the purchase of cartage and chandler's companies and many other subsidiaries, all of which grew into an empire that included over 100 ships of the Elder Dempster Lines.
Кейінгі мансап және монополиялар
1890 жылдардың ортасына қарай Джонс Батыс Африка кеме тасымалындағы ең көрнекті тұлға ғана емес, сонымен қатар құрлықта да үлкен ықпалға ие болды. Жағалау және өзендердегі қызметтерінен өзге, Джонс қонақүйлер, суық қоймалар, азық-түлікпен жабдықтау, кеме құралдары, тасымалдау, мұнай зауыттары, плантациялар, көмір және басқа да кен орындарын басқарды. Джонс Батыс Индиямен жаңа байланыс жолын ашуға және Ямайка жеміс саудасы мен туризмді дамытуға белсенді үлес қосты. 1903 жылдың маусымында ол Ливерпуль тропикалық зерттеулер институтының төрағасы, Ливерпуль сауда палатасының президенті және 1904 жылы құрылған Джозеф Чемберленнің тариф комиссиясының мүшесі болды. Ол сондай-ақ Ливерпуль қаласының әділет судьясы (JP) лауазымына тағайындалды.
By the mid 1890s, Jones was not only the pre eminent figure in the West African shipping trade but also had a dominant presence on land. In addition to his coastal and river services, Jones ran hotels, cold storage, victualling, chandlery, cartage, oil mills, plantations, collieries and other mines. Jones took the leading part in opening up a new line of communication with the West Indies, and in stimulating the Jamaica fruit trade and tourist traffic. In June 1903, he became chairman of the Liverpool Institute of Tropical Research, president of the Liverpool Chamber of Commerce, and a member of Joseph Chamberlain's tariff commission, formed in 1904. He was also appointed a justice of the peace (JP) for Liverpool.
Медальдар мен марапаттар
Джонс 1901 жылғы 9 қарашада "Батыс Африка колонияларына және Ямайкаға көрсеткен қызметі үшін" 1901 жылғы туған күніне орай жарияланған құрметті тізімде Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің кавалер-командоры (KCMG) болып тағайындалды және 1901 жылғы 17 желтоқсанда Король Эдуард VII оны Сент-Джеймс сарайында осы орденмен марапаттады. 1902 жылғы мамыр айында Оксфорд университетінің Иисус колледжінің құрметті мүшесі болып сайланды. Ол Бельгия, Ресей, Португалия, Либерия және тағы да басқа көптеген шетелдік наградалармен марапатталды. 1906 жылы Испания королі Альфонсо XIII оған "Сэр Альфредтің Канар аралдарындағы ауыл шаруашылығын дамытуға және жалпы сауда-саттықты кеңейтуге салған үлкен еңбегі" үшін Католик Изабелла орденін табыс етті. Сол жылы Джонс корольді Канар аралдарына сапары кезінде қабылдады.
Jones was appointed a Knight Commander of the Order of St Michael and St George (KCMG) in the 1901 Birthday Honours list on 9 November 1901 "in recognition of services to the West African Colonies, and to Jamaica", and invested as such by King Edward VII at St James's Palace on 17 December 1901. In May 1902, he was elected an Honorary Fellow of Jesus College, Oxford. He was also the recipient of many foreign decorations, from Belgium, Russia, Portugal, Liberia and others. In 1906, King Alfonso XIII of Spain conferred on him the Order of Isabella the Catholic in recognition of "the great services rendered by Sir Alfred in promoting agriculture in and generally developing the trade and commerce of the Canary Islands." In the same year, Jones had entertained the King on his visit to the Canaries.
Өлім, өсиет және ескерткіштер
Өлімінен екі апта бұрын Джонс Лондоннан үйіне қайтып келе жатып суық тиді. Денсаулығы нашар болғанына қарамастан, 1909 жылдың 7 желтоқсанында сэр Хескет Беллге арналған қоштасу кешінде болды, содан кейін үйіне қамалды. Джонс 1909 жылдың 13 желтоқсанында Ливерпульде қайтыс болды. Ол Анфилд зиратында жерленді, қабір тасында "Берген үшін еңбек етті" деп жазылған. Үйленбеген Джонстың ең үлкен қызының күйеуі (Оуэн Харрисон Уильямс) оның өсиетін орындаушы болып тағайындалды. Уильямс жиырма жыл бойы осы ірі мүлікті басқарумен айналысты, оның құны 670 000 фунт стерлингтен асты (қазіргі күні 65 миллион фунт стерлингтен астам). Оның өсиетінен жүздеген адамдар, қайырымдылық қоры мен мекемелер пайда көретін болды. Сэр Альфред Джонс атындағы ескерткіш ауруханасы 1916 жылдың 23 ақпанында ресми түрде ашылды. 2009 жылы бұзылып, құрмет көрсету мақсатында Сэр Альфред Джонс ескерткіш бағы ашылды. Сэр Альфредке арналған тағы бірнеше нысандар бар, олардың ішінде Фритаундағы (Сьерра-Леоне) Сэр Альфред Джонс атындағы зерттеу зертханасы және Сэр Альфред Джонс сауда мектебі бар. Оның Ұлыбританияға банан, помидор және басқа жемістерді импорттауы Лондонның Оңтүстік Кейн догына кемелердің үздіксіз ағынына және кемелердің шығу тегіне орай Канар Уорф деп атау беруге әкелді. Джонстың кәсіпкерлігі Канар аралдарын жандандырып, қонақүйлерді ұйымдастырып, туризмді дамытуға ықпал етті. Оның бизнестік әрекеттері арқылы ол "Канар аралдарын әлемге танытты". Лас-Пальмас-де-Гран-Канариядағы басты көшелердің бірі Альфредо Л. Джонс көшесі оның құрметіне аталған. Джонс Конго еркін мемлекетінің консулы ретінде Бельгия королі Леопольд II-мен болған "ерекше қарым-қатынасы" үшін сынға ұшырады. Джонстың жақын қарсыласы Э.Д. Морел оның некрологында: "Егер сэр Альфред Джонс конголықтардың қорғаушысы болғанда, Конго трагедиясы көп жыл бұрын аяқталған болар еді" деп жазды.
A fortnight before his death, Jones contracted a chill while travelling home from London. He attended a farewell dinner to Sir Hesketh Bell on 7 December 1909, despite poor health, and was confined to his house thereafter. Jones died on 13 December 1909 in Liverpool. He was buried in Anfield Cemetery, where the epitaph reads "He worked that he might give." Having never married, Jones' eldest niece's husband (Owen Harrison Williams) was the executor of his will. Williams was for twenty years occupied in the managing of this gross estate, which amounted to over £670,000 (in excess of £65 million today). Many hundreds of individuals, charities and institutions would benefit from his will. The Sir Alfred Jones Memorial Hospital was formally opened on 23 February 1916. It was demolished in 2009 and, in tribute, the Sir Alfred Jones Memorial Garden was dedicated. A number of other sites are dedicated to Sir Alfred, including the Sir Alfred Jones Research Laboratory in Freetown, Sierra Leone and the Sir Alfred Jones Trade School. His importing of bananas, tomatoes, and other fruit to Britain led to a constant stream of ships arriving into London’s South Quay Dock and the naming of Canary Wharf, after the ships' origin. Jones' enterprise revitalised the Canary Islands to the extent of providing hotels and encouraging tourism. Through his business endeavours, he "put the Canaries on the map." Alfredo L Jones Street, a main street in Las Palmas de Gran Canaria, is named after him. Jones received criticism for his "special relationship" with King Leopold II of Belgium, functioning as consul for the Congo Free State. E. D. Morel, a bitter enemy of Jones, wrote in his obituary "Had Sir Alfred Jones come forward as the defender of the Congolese, the Congo tragedy would have been terminated long years ago."