Батыр Балтазар Эзенский: Солтүстік Фризияның еркіндік күрескері
Balthasar Oomkens von Esens
Бальтазар Оомкенс фон Эсенс – 1540 ж. қамалда қаза тапқан Шығыс Фризия ақсұлы. Фризия еркіндігі үшін күрескен соңғы батыр ретінде танымал, әулет тарихы мен мұрасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Фризиялық ақсүйек Бальтазар Оомкенс фон Эсенс (1540 жылы қайтыс болды) – Шығыс Фризиялық ақсүйек. Ол Эсенс қамалындағы Бремен армиясымен шайқаста қаза тапты. Оның жақтастары оны соңғы нағыз фризиялық азаттық күрескері деп сипаттады, алайда кейбіреулер оның зорлыққа деген шексіз құштарлығын сынады.
East Frisian nobleman
Balthasar Oomkens von Esens (died 1540) was an East Frisian nobleman who died during the siege of his castle in Esens by the Bremen army. He was described by his partisans as the last true Frisian freedom fighter, although some decried his seemingly insatiable appetite for violence.
Өмірбаяны мен тарихы
Балтазар Оомкенс фон Эсенс – Харлингерлендтің лорды және Ольденбург графесі Армгардтың ұлы, Геро Оомкенс фон Эсенс. Оомкенс әулеті Шығыс Фризияда (қазіргі Германияның Нидерсаксенінің бөлігі) және Фризия Оламанбтінде, Гронингер Оммеланденде (қазіргі Нидерландтың Гронингеннің бөлігі) бекінген. Әулет фриздердің патшасы Радбодтан тікелей таратылғанымен мақтанған. Балтазар XV ғасырдың соңынан бастап Шығыс Фризияны өз билігімен біріктіруге тырысқан Цирксена әулетінің өркендеуіне қарсы ескі фриз аристократиясының табысты қарсылығын жетекшілік етті. Цирксеналар протестантизмді қолдады, ал Балтазар мен оның әкесі католик шіркеуіне адал болды. Олденбург графтарымен және Гелдерланд/Гелре герцогымен жақын қарым-қатынаста болған Балтазар Оомкенс фон Эсенс Цирксеналардың күмәнді саяси билікті басып алу әрекеттеріне (соның ішінде Харлингерленд иелігіне қатысты жалған императорлық құжаттар) қарсы тұрды және Цирксеналардың реформациялық одақтастарына қарсы католик шіркеуінің мүдделерін қорғады. Оның қарсылығының нәтижесінде Харлингерланд 1744 жылы Ұлы Фридрихке мұрагерлік арқылы өткенге дейін өз құқығымен еркін округ болып қала берді. Балтазар Оомкенс фон Эсенс фриз халқының арасында танымал болды және осылай қалды. Ол бүгінде "Юнкер Балтазар" деп еске алынады, ал Эсенсте (ол 1527 жылы қала құқығын берген) оның құрметіне жыл сайын фестиваль өткізіледі.
Balthasar Oomkens von Esens was the son of Hero Oomkens von Esens, Lord of Harlingerland and Armgard Countess of Oldenburg. The Oomkens family were established in East Frisia (now part of Niedersachsen in Germany) and in the Frisian Oldambt, in the Groninger Ommelanden (now part of Groningen in the Netherlands). The family prided itself on its direct descent from Radbod, King of the Frisians. Balthasar led a successful resistance of the old Frisian aristocracy against the rise of the Cirksena family, which attempted to unite East Frisia under its rule from the late fifteenth century. The Cirksenas supported Protestantism whilst both Balthasar and his father remained loyal to the Catholic Church. Allied to his close relations the Counts of Oldenburg and the Duke of Gelderland/Gelre, Balthasar Oomkens von Esens resisted the doubtful political power grabbing attempted by the Cirksenas (which included a forged imperial document relating to the lordship of Harlingerland) and also championed the interests of the Catholic Church against the Reformation minded allies of the Cirksenas. As a result of his resistance, Harlingerland remained a free county under its own jurisdiction until it came through inheritance to Frederick the Great in 1744. Balthasar Oomkens von Esens was a popular figure among the Frisian people and has remained so. He is generally remembered today as "Junker Balthasar" and in Esens (whose city rights he granted in 1527) there is a yearly festival in his honour.
Аңыздар
Балтазар Оомкенс фон Эсенс есімімен байланысты аңыз бар, ол қаланың елтаңбасында осы күнге дейін бейнеленген. Бір жылы қаланы Бремен қамалдады, ал қала қабырғасының ішінде көшпелі музыкант пен оның ойнайтын аюы қалды. Қамалдау созылған сайын азық-түлік азайды, аштықтан зардап шеккен аю қашып кетті. Шынжырларын жыртып, аю қорғаныс мұнараларының біріне көтерілді, онда оның ашулы айқайы қамалдаушылардың назарын аударды. Аю шатақтап, ежелгі қабырғалардың бір бөлігін қиратып, оларды жауға лақтырды. Қамалдаушылар Эсенс халқының аюды тамақтандыруға жеткілікті азығы болса, олардың өздерін де тамақтандыруға жететінін ойлады. Сонымен қатар, аюдың айқайы оларды алаңдатқандықтан, қамалды тоқтатып, Бременге қайтып кетті. Алғыс айту ретінде Эсенс халқы аюды қалалық елтаңбасында мәңгі есте қалдырды (кейін Шығыс Фризия және Витмунд ауданының елтаңбасына да енгізілді).
There is a legend associated with Balthasar Oomkens von Esens which still finds expression in the city's coat of arms. One year, the city was besieged by Bremen, and amongst the people trapped behind the city walls there was an itinerant musician and his performing bear. As the siege dragged on, provisions ran out and the famished bear escaped. Breaking free of his chains, the bear climbed up one of the defensive towers, where his enraged roars attracted the attention of the besiegers. In his confusion, the bear broke some of the stones from the ancient walls and hurled them at the enemy. The besiegers concluded that if the people of Esens had enough food to feed a bear, they must have plenty to feed themselves and as the spectacle of the roaring bear unsettled them, they called off the siege and returned to Bremen. In gratitude, the people of Esens immortalised the bear in their city's coat of arms (later also incorporated into the arms of East Frisia and of Wittmund (district)).