Кіріспе

Пиемия (немесе пиемия) – қанның іріңді бактериялармен ластануынан туындайтын, метастаздық абсцестерге алып келетін сепсис түрі. Оны көбінесе стафилококк бактериялары және қанда ісік түзейтін микроорганизмдер қоздырады. Ерекше абсцестерден басқа, пиемия симптомдары септицемияның басқа түрлерімен ұқсас. Антибиотиктерге дейін бұл ауру көбінесе өлімге соқтыратын. Сэр Уильям Ослер 1892 жылы жарық көрген «Медицинаның принциптері мен практикасы» атты оқулығында пиемияға арналған үш беттік талқылауды қосты. Ол пиемияны былай анықтады: «Жалпы ауру, қайталама қалтыраумен және үдемелі қызбамен, сондай-ақ әртүрлі ағзаларда абсцестердің пайда болуымен сипатталады. Бұл абсцестердің барлығы қанның іріңді бактериялардың өнімдерімен ластануынан туындайды». Одан бұрын, Игнац Семмельвейс – кейіннен осы аурудан қайтыс болған – өзінің «Балалар аспан қызуының этиологиясы» (1861) атты еңбегінде «Балалар аспан қызуы пиемияның бір түрі» деген бөлімді енгізген. Джейн Грей Свисшельм өзінің «Жарты ғасыр» атты автобиографиясында 1862 жылы Америка Азамат соғысы кезінде пиемиямен емделуді сипаттайды.

Түрлері

артериялық р. Жүрек тамырларындағы тромбтан тараған эмболия нәтижесінде пайда болатын пиемия. криптогендік р. Тегі жасырын, дене тіндерінің тереңінен пайда болған пиемия. метастаздық р. Жұққан пиемиялық тромбтардан туындаған көптеген абсцестер. порталдық р. Портальді тамырдың іріңді қабынуы.

Симптомдары

Аурудың ерекшеліктері: үдемелі түрде көтерілетін жоғары температура, қайталама қалтырау; дене мүшелерінің әртүрлі бөліктерінде, әсіресе өкпеде метастаздық процестер; септикалық пневмония; эмпиема. Ол өлімге алып келуі мүмкін. Клиникалық белгілер мен көріністер, қандай жүйеге әсер еткеніне байланысты әртүрлі болуы мүмкін.

Емдеу

Антибиотиктер тиімді. Алдын алу емдеуінің мақсаты - іріңдеудің алдын алу.

Мәдени сілтемелер

Медицинада қол жууды алғаш рет қолдануды ұсынған Игнац Семельвейс өзінің сенімі үшін көпке сыналып, ақылға сыймайтын ауруханаға жатқызылды. Ол күзетшілердің соққысынан кейін 47 жасында қан инфекциясынан (пиемиядан) қайтыс болды, жатқызылғаннан кейін небәрі 14 күн өткен соң. Иван Тургеневтің "Әкелер мен балалар" романындағы нигилист Базаров кейіпкері де қан инфекциясынан (пиемиядан) көз жұмады. Нью-Йорк Янкис командасының бас жаттықтырушысы Миллер Хаггинс 1929 жылғы маусымда команданы басқарып жүргенде қан инфекциясынан (пиемиядан) қайтыс болды. Соқыр бала Фуллер 1941 жылдың 13 ақпанында сағат 17:00-де Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласындағы үйінде, инфекция салдарынан несеп шығару жолы, асқазан-ішек жолы мен кіндік аймағының қабынуынан, сондай-ақ бүйрек жетіспеушілігінен көз жұмды. Денис Макфарлендтің "Ностальгия" повесіндегі жаралы әскері Каспер, қолы ампутацияланғаннан кейін қан инфекциясынан (пиемиядан) көз жұмып жатыр.