Кіріспе

1995 жылғы Роланд Жоффенің фильмі

"Қызыл әріп" – 1995 жылғы американдық романтикалық тарихи драмалық фильм, режиссері Роланд Жофф. Натаниел Хоторнның 1850 жылы жазылған, осы аттас романының негізінде түсірілген, басты рөлдерде Деми Мур, Гэри Олдман және Роберт Дювалл ойнаған. Фильмге сыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз пікірлер айтылды. Ол жеті "Алтын малина" сыйлығына ие болды, соның ішінде "Ең нашар қайта түсірілім немесе жалғасы" номинациясында жеңіске жетті және барлық уақыттағы ең нашар фильмдердің бірі ретінде танылды.

Сюжет

Бұл 1667 жылғы Массачусетс шығанағындағы колонияда болды. Жергілікті пуритандар мен олардың көршілері – алгонкиндер арасында шиеленіскен бейбітшілік орнаған. Басшы Метакомет әкесі Массасойттен кейін соңғы басшы болып, дәл сол кезде Англиядан Гестер Прайнн жаңа отаршыл ретінде келеді. Гестер күйеуін күтіп отырғанда, ол жас дін қызметкері Артур Диммсдейлге ғашық болады. Роджер Прайнн жергілікті тұрғындар тарапынан өлтірілгенін естіген соң, олар ажырамас сүйіскендерге айналады. Диммсдейлдің баласын күтіп жүрген Гестер, жасаған қателігі үшін түрмеге қамалады. Пастор өзінің күнәсін жариялап, өлім жазасын қабылдауға ниеттенсе, Гестер оны көндіреді. Зіна жасағаны үшін алаяны көрсететін қызыл "А" әрпін тағуға сотталған Гестер, халықтан жиреншік көреді, ал барабаншы жігіт қалаға келген сайын оның ізінен еріп жүруге міндетті. Осы уақытта Гестердің күйеуі қайтадан пайда болады, ол соғыс тұтқыны ретінде ұзақ уақыт тұтқында болған. Оқиғаны білгеннен кейін, ол "Доктор Роджер Чилингворт" деген жаңа есіммен жасырынып, Гестердің жақын адамын іздей бастайды. Дәрігер Гестердің үйінен шығып келе жатқан ер адамды өлтіріп, оның басын кесіп, алгонкин жауынгерлерін кінәлі етуге тырысады. Осы қатыгездікке ашуланған отаршылар алгонкиндерге соғыс жариялайды, ал Роджер өз ісінің ауыр салдарынан қатты күйзеліске түсіп, дереу өзіне-өзі қол жұмсайды. Соңғы ашу-ыза кезінде Гестер басқа да жағымсыз адамдармен бірге асылуға жақындап келеді, бірақ Диммсдейл оның баласының әкесі екенін мойындап, оны құтқарады. Ол Гестердің орнына дарға ілінеді, ал алгонкиндер Массачусетс шығанағына шабуыл жасайды, екі тарап та ауыр шығынға ұшырайды. Пуритандар Англиядан осы қақтығысты жасыруға, Гестерді одан әрі мазалаудан гөрі көбірек көңіл бөледі. Соңында Гестер қызыл әріптен бас тартып, Диммсдейлмен бірге Каролинаға кетеді.

Өндіріс

Фильм 1994 жылы Британдық Колумбиядағы Ванкувер аралында, Кемпбелл-Ривердің (Beaverlodge Lands, қазір Рокленд Роуд және Норт-Айленд колледжі / Тимберлайн орта мектебі, Страткона провинциялық паркіндегі Люпин және Майра сарқырамалары, Кішкентай Остер өзені және Уайт-Ривер) маңында, сондай-ақ Жаңа Шотландияның Ярмут, Шелберн қалаларында және Клэрдегі Сент-Альфонс кішкентай ауылында түсірілді. Шелбернде су жағалауы ауданы 17 ғасырдың ортасындағы пуритандық Жаңа Англия қаласына ұқсату үшін айтарлықтай өзгертілді. Док-стриттегі кейбір ғимараттар фильмге түсірілген кезде қолданылған сұр бояудың қалдықтарын сақтап тұр.

Ұпай

Бұл фильм үшін екі түпнұсқа музыка жазылды. Эннио Морриконе Жоффемен бірге жасаған "Миссия" фильміндегі бұрынғы жұмысына негізделген бірнеше алғашқы үлгілерді ұсынды, бірақ оркестрмен жазылған түпнұсқа музыка болған жоқ. Эльмер Бернштейн жазған музыка ұсынылған, бірақ оның шығармасы Джон Барри жазған түпнұсқа музыканың орнына қолданылмады. Әйгілі актриса Деми Мур бастапқыда-ақ (композитордың "Indecent Proposal" фильміндегі жұмысына сүйене отырып) Барридің музыкасын қалағандықтан, Бернштейннің музыкасы сапасына қарамастан қабылданбады. Барридің музыкасы 1995 жылы фильммен бірге Sony Records компаниясы арқылы CD форматында жарық көрді. Бернштейннің қолданылмаған музыкасының CD-сі 2008 жылы Varèse Sarabande компаниясымен шығарылды.

Қабылдау

"Қызыл хат" фильміне сыншылар тарапынан күрт жағымсыз пікірлер айтылды. "Вашингтон пост" газетінің жазушысы Эми Э. Шварц "әдемі емес" фильмге сыншылардың реакциясын былай баялады: "Мағынасыз күлкілі" және "көңілсіз күлкілі" сияқты тіркестер жиі қолданылды, сондай-ақ екі орындық қашықтықта отырған әйелдің айтқан сөзінің түрлі нұсқалары да естілді, ол жарық жаққанда: "Бұл мен көрген ең нашар фильм болуы керек" деп бәйектеді. Көптеген сыншылар бұл фильмді 1995 жылғы ең нашар фильм деп атады; Deseret News жазушысы Крис Хикс оның түпнұсқадан ауытқуын "Голливудтың тақуалықсыздығының ең таза түрі" деп сипаттады. Алайда фильм кассада сәтті болмады, ол 35 миллион доллар жинады. Bustle жазушысы Сэди Тромбетта фильмнің "барлық уақыттың ең нашар фильмдерінің тізімінде мәңгілік орын алғанын" жазды, ал автор Либби Фишер Хеллманн оны "қашан да жасалған ең нашар бейімделу деп кеңінен мойындалғанын" атап өтті. Film4 фильмді "күмәнді, бірақ керемет ойыншылықпен" бағалады. Rotten Tomatoes сайтында жиналған 38 пікірге сүйене отырып, фильм 13% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 3,4/10. Сайттың сыншылар консенсусы былай деді: "Қызыл хат классикалық түпнұсқасынан алыстап, қызу сезімталдыққа ұмтылатын және көрермендерді қасақана күлкіге шақыратын оқияны айтады". Сынға және өзгертілген сюжетке жауап ретінде Мур фильм жасаушыларының айтқысы келген оқияның кітап "өте тығыз және киноға жарамсыз" болғандықтан қажеттілік тудырғанын айтты. Ол түпнұсқа оқияның телеарнадағы мини-сериалға көбірек сай келетінін және осы фильмдегі оқияға басқаша аяқталу қажеттігін, осылайша фильм жасаушылары жеткізуге тырысқан "Гестер Прйннің басты хабары" жоғалмайтынын атап өтті. 2011 жылы сыншы Питер Траверс Олдманнан шөл аралына алып кетуге болатын өзінің фильмографиясынан бірнеше фильмді атауын сұрағанда, ол өзінің төрт таңдауының бірі ретінде "Қызыл хатты" атады. Ол Траверстің фильмті сыншылар "жартылай өлтіргенін" мойындады, бірақ "Онда жақсы жұмыс бар" деп мәлімдеді.