Кіріспе

Югославтық македониялық саяси партия

Македония Коммунистер Лигасы (; Sojuz na komunistite na Makedonija, SKM) – 1943–1990 жылдар аралығында Югославия Коммунистер Лигасының македониялық бөлімшесі. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы Македонияның антифашистік Ұлт-азаттық соғысы кезінде Македония Коммунистік партиясы (Комунистичка партија на Македонија (КПМ); Komunistička partija na Makedonija, KPM) деген атпен құрылған, ал 1952 жылдың сәуіріне дейін осы атаумен танылды. Македония Коммунистер Лигасы Македония Социалистік Республикасындағы басқаратын саяси партия болды. 1990 жылы саяси көптік енгізілгеннен кейін партия өзін Македония Коммунистер Лигасы – Демократиялық өзгерістер партиясы ( [СКМ ПДП]; Sojuz na Komunistite na Makedonija – Partija za Demokratska Preobrazba, [SKM PDP]) деп атады және сол жылы өткен алғашқы демократиялық сайлауға қатысқан Петар Гошев басқарды. 1991 жылғы 20 сәуірде өткен 11-ші съезде партия реформаланды, социалистік идеологиясы социал-демократияға (басқа бұрынғы коммунистік блоктағы елдерге ұқсас) өзгертіліп, Македонияның Социал-демократиялық одағы болып қайта құрылды. Шағын азшылық бұрынғы атауын сақтап, жеке саяси ұйым құрды. Бұл ұйым 1992 жылы Македония Коммунистер Лигасы – Бостандық қозғалысы деген атпен құрылды.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылы және 1942 жыл бойында Македонияда Остік державаларға қарсы қарсылық Югославияның басқа аймақтарына қарағанда қалып қойды. Жағдай 1942 жылдың соңында және 1943 жылдың ақпанынан кейін өзгерді, Титоның өкілі Светозар Вукманович – Темпо Югославия Коммунистік партиясының орталық комитеті мен Югославияның Ұлттық азаттық үшін Антифашистік Кеңесінің (АВНОЙ) өкілі ретінде Македонияға келді. АВНОЙ Жоғарғы штабы македондықтардың жаппай қатысуын қамтамасыз ету үшін күрестің формасы мен мазмұнын «македониялықтандыруды» қажет ететінін, оған македондық сыртқы көрініс беруді түсінді. Югославия Коммунистік партиясының жоспары партияның тек Вардар Македониясында жұмыс істеуі және тек Югославияның бағытына адал белсенділерді ғана қамтуы болды. Македония Коммунистік партиясы (МКП) 1943 жылдың 19 наурызында Югославия Коммунистік партиясының Италия басып алған Тетово аймағында (қазіргі Солтүстік Македония), Македониядағы Коммунистердің бұрынғы аймақтық комитетінің негізінде құрылды. Бірінші Орталық Комитет Кузьман Иосифовский Питу, Бане Андреев, Цветко Узуновский, Страхил Гигов, Мара Нацева және Лазар Колишевскийден тұрды. Нацева мен Колишевский сол кезде Болгарияда түрмеде отырғандықтан, қатыса алмады. 1944 жылдан кейін МКП Македония Халық Республикасының басқарушы партиясына айналды. Партияның бірінші съезі 1948 жылы өтті. 1952 жылдың сәуір айында МКП Македония Коммунистерінің Одағы (МКО) болып қайта аталды. Партия мүшелерінің көп бөлігі македониялықтардан құралды. Югославия Коммунистік партиясының (ЖКП) басшылығымен ол жаңа республиканың этникалық азшылықтармен және этникаралық қарым-қатынастармен байланысын реттеді. 1989 жылдың ортасында, төңкеріс кезінде МКО Македония Социалистік Республикасында көппартиялық жүйені енгізуге міндеттенді. Ол өзін Македония Коммунистерінің Одағы – Демократиялық өзгерістер партиясы деп атады. Партия келесі жылы алғашқы көппартиялық сайлауға қатысты. 1991 жылы партияның орнын Македонияның Социал-демократиялық Одағы иеленді.