Кіріспе

Тегін автобус – Үлкен Манчестерде жұмыс істейтін ақысыз автобус жүйесі. Бұл жүйе алғаш рет 2002 жылы Манчестер қаласының орталығында пайда болды, үш бағыты қаланың маңызды көшелері мен вокзалдарымен оның негізгі сауда, қаржы және мәдени аймақтарын байланыстырды.

Тарих

Ұлы Манчестер агломерациясындағы көліктер тарихи тұрғыдан солтүстік-оңтүстік байланыстардың нашарлығынан зардап шекті, себебі Манчестердегі басты теміржол станциялары – Пикадилли және Виктория 1840 жылдары Манчестер қаласының орталығынан тыс, шеткі аймақтарда салынған болатын. 1960 және 1970 жылдары қоғамдық көлік органы SELNEC Манчестердің солтүстік және оңтүстік теміржол терминалдарын байланыстыру бойынша бірнеше ұсыныстарды қарастырды, оның ішінде әртүрлі типтегі монорельстік жүйелер мен метро стиліндегі жүйелер де бар еді. Манчестер қаласының орталығы арқылы өтетін «Picc Vic» туннелі деп аталатын жер асты теміржол желісін салу жоспары ұсынылды, бірақ бұл жобаға қажетті мемлекеттік қаржыландыруды тарту мүмкін болмады және 1977 жылы тоқтатылды. Қала ішіндегі транзит мәселесін шешу үшін Үлкен Манчестер жолаушылар көлігі басқармасы (SELNEC-тің ізбасары) Пикадилли мен Виктория станциялары арасында жаңа айналмалы шатл автобус қызметін ұсынды. Жаңа «Centreline» автобус қызметіне бастапқыда Такси иелерінің қауымдастығы қарсылық көрсетті, бірақ Солтүстік-Батыс көлік комиссары мақұлдады. «Centreline» алғашқыда кішкентай сыртқы түрімен ерекшеленетін «Seddon Pennine IV» үлгісіндегі шағын автобустар паркімен жұмыс істеді. GMPTE сондай-ақ «Centreline» қызметіне тәжірибелік батареялық электр автобусын, «Seddon» шассиі мен корпусы негізінде жасалған «Lucas Electric Bus» енгізді. Бұл Үлкен Манчестердегі екінші электр автобусы болды, алғашқысы – SELNEC-тің тәжірибелік «Silent Rider» автобусы, бірақ ол кейін қызметтен алынды. «Greater Manchester Transport» таңбасымен жұмыс істейтін «Centreline» 1974 жылдың 1 шілдесінде іске қосылды. Жолаушылардан әр сапар үшін 2 пенс тұрақты тариф алынды. «Centreline» бірнеше жыл бойы станциялар арасындағы транзиттік байланысты қамтамасыз етіп келді. Автобус тасымалы дерегуляцияланғаннан кейін, қызметті «GM Buses» жүзеге асырды. 1992 жылы жаңа «Metrolink» жеңіл теміржол жүйесі Манчестер қаласының орталығында жұмыс істей бастады, бұл басты станциялар арасында электрлі трамвай байланысын қамтамасыз етті, бірақ «Centreline» өз қызметін жалғастырды. 2002 жылы «Centreline» атауы Манчестер көшелерінен жоғалып, қызмет «Metroshuttle» деп қайта аталды. Қызмет 2 бағытқа дейін қысқартылып, тегін автобус ретінде қайта ұйымдастырылды. 2019 жылдың 2 маусымында екі бағытты да «Go North West» компаниясы «First Greater Manchester» бизнесінің бір бөлігі ретінде өз иелігіне алды.

Серіктестік

Манчестердің Metroshuttle сервисі – TfGM, Манчестер қалалық кеңесі, Ұлттық автотұрақтар және жылжымайтын мүліктерді дамытушы Allied London компаниялары арасындағы серіктестік. Сервис ақысыз және билеттер немесе жолақы төлеу қажет емес. Allied London компаниясына Spinningfields көп мақсатты дамытуы тиесілі, ал барлық үш бағыт осы аумаққа қызмет көрсетеді. Сервис жарнамалық кірістер есебінен де қаржыландырылады. First Greater Manchester компаниясы жарнамалық үлес түсетеді. Бұл ақысыз сервис жыл сайын шамамен 1,2 миллион фунт стерлинг тұрады.

2018 жылғы маршруттар

Қазіргі қызметке 10 автобус қажет. Компания 2010 жылдың 25 қаңтарына дейін қызмет көрсетті, содан кейін Maytree Travel қызметті өз мойнына алды. Қызмет үш рет қайта бағытталды, біріншісі қаладағы Sainsbury супермаркетіне қызмет көрсету үшін, ал екіншісі 2011 жылдың қаңтарында, қызметке 12 айлық келісімшарт ұзартылып, университет пен оған іргелес Болтон One демалыс және денсаулық орталығына қызмет көрсету үшін қайта бағытталды. Бұл бағыттың өзгеруі салдарынан қызмет аIntervalы әр 10 минуттен әр 15 минутқа дейін қысқарды. 2012 жылдың қарашасында қызмет көрсету шарты тағы бір жылға ұзартылғаны және South Lancs Travel Болтон Metroshuttle тендерінде жеңіске жеткені хабарланды. Компания 2012 жылдың 31 желтоқсанынан бастап қызметті өз мойнына алды және Transport for Greater Manchester сатып алған Optare Versa дизельдік гибридтік автобустарын пайдаланды. Бағыт тағы өзгертілді, университет/Болтон One бөлігі алынып тасталды. Бұл қызмет жиілігін әр 12 минутқа дейін арттырды. Тағы бір келісімшартты ұзартудан кейін, 2013 жылы Cumfybus Болтон Metroshuttle тендерін жеңіп алып, қызметті өз мойнына алды. Transport for Greater Manchester (TFGM) автобустары Diamond North West-тен Cumfybus-тың Болтон депосына ауыстырылды. 2017 жылдың 4 қыркүйегінде Болтонның Great Moor Street-тегі жаңа көлік айырмасы ашылды және барлық қызметтер ескі Moor Lane автобус станциясынан көшірілді. Бұл көптеген жергілікті автобус бағыттарының өзгеруіне әкелді. Болтон Metroshuttle Болтон базарының сыртында орналасқан жаңа аялдамаға қызмет көрсету үшін өзгертілді, ол енді айырмадан шыққаннан кейін бірінші аялдама болды. Осы қосымша бағыт үшін жиілік әр 15 минутқа дейін азайтылды. Соңғы тендерден кейін Болтон Metroshuttle қызметін 2018 жылдың 3 қаңтарынан бастап Vision Bus компаниясы жүзеге асырып келеді.

Серіктестік

Болтонның Metroshuttle сервисі – TfGM және Болтон кеңесі арасындағы серіктестік. Қызмет толығымен ақысыз және билеттер немесе жолақы төлеу қажет емес. Бұл ақысыз сервис жыл сайын шамамен 200 000 фунт стерлинг тұрады.

Тарих

Стокпорттың Metroshuttle қызметі алғаш рет 2007 жылғы Рождествода іске қосылды. Ол қарттар мен мүмкіндігі шектеулі азаматтарды Стокпорт қаласы бойынша оңай тасымалдауға арналған қосымша шаттл ретінде құрылған. 2008 жылғы 29 қарашада тұрақты қызмет ретінде қайта іске қосылды. Stockport Shuttle Bus деген бренд астында Solutions SK компаниясы Стокпорт кеңесі тапсырысы бойынша қызметті басқарды, бірақ келесі айда SolutionsSK жүк тасымалы лицензиясымен жұмыс істегені анықталғаннан кейін Freshfield Coaches компаниясына берілді. 2009 жылдың тамызында қызмет Metroshuttle желісінің бір бөлігі ретінде қайта брендтелді және бұл өзгерісті белгілеу үшін жаңа түс схемасы қолданылды. Бұрынғы автопарк (Optare Solo модельдерінен тұратын) боялмаған және нашар күйде болған, тіпті жалюзилері де болмаған. Автопарк жаңа Alexander Dennis Enviro200 модельдерімен ауыстырылды, олар цифрлық дисплейлермен жабдықталған. 2010 жылы қызмет операторы өзгерді, Олдхэм қаласындағы Swan's Travel компаниясы қызметті қысқа мерзімге иеленді, ал 2010 жылдың қазан айында Bluebird компаниясы алмастырды. Bluebird 2011 жылдың наурызына дейін қызметті жүргізді, содан кейін Стокпорттағы көптеген бағыттарды басқаратын Stagecoach Manchester компаниясы оны өз иелігіне алды. Stagecoach 2012 жылдың 1 шілдесіне дейін қызмет көрсетті, содан кейін ол Arriva North West компаниясының Wythenshawe депосына берілді. 2012 жылдың соңында Manchester Community Transport компаниясы Ұлы Манчестер көлігі сатып алған 3 Optare Versa дизельді-гибридтік автобусымен және Стокпорт депосындағы басқа автобустармен де қызмет көрсетті. Қызмет 2019 жылдың 27 сәуірінде тоқтатылды.

Тарих

2012 жылдың маусым айында Манчестер Метролинк трамвай желісі Олдхэмге трамвайлармен қызмет көрсетуді бастады, трамвайлар бұрынғы теміржол станциясының жанында орналасқан уақытша Олдхэм Мампс трамвай аялдамасына дейін жүрді. Кейіннен 2014 жылы трамвайлар қала орталығынан және жаңа Олдхэм Мампс аялдамасынан өте бастады. Жолаушылардың қала орталығына дейін тік көлбеулермен ұзақ қашықтықты жүруіне байланысты сын айтылғаннан кейін, Үлкен Манчестер көлігі және Олдхэм кеңесі трамвай аялдамасын қала орталығымен байланыстыратын тегін қызмет ұйымдастырды. Қызмет Metroshuttle деп аталды және 2012 жылдың 30 шілдесінде жарты сағат сайынғы қызметпен жұмыс іле бастады. 2012 жылдың 1 қазанынан бастап қызмет әр 20 минут сайынға дейін артты, сонымен қатар Манчестер Metroshuttle қызметтерінде қолданылатын сияқты Optare Versa гибридтері де пайдалануға енгізілді. 2012 жылдың қараша айының ортасынан бастап Рождествоға дейін бейсенбі күндері сағат 20:00-ге дейін, сондай-ақ Рождествоға дейінгі аптада жұмыс күндері Олдхэмдегі Рождестволық саудагерлерге көмектесу мақсатында қызмет мерзімі ұзартылды. Қалаға Метролинк қызмет көрсетуді бастағанға дейін қызмет жалғасты.

Бағыт

Олдхэмнің Metroshuttle қызметі Виктория көшесіндегі Metrolink станциясының сыртынан басталады. Бұл қызмет содан кейін Олдхэм қаласының орталығына Олдхэм жолымен (A62) жүреді, ал кейіннен Кинг-стрит арқылы қалаға кіріп, Mecca Bingo жанында тоқтайды. Бұрын қызмет уақытша түрде Манчестер көшесінің айналымына дейін, содан кейін Манчестер көшесі бойымен, Aldi дүкенінің алдында тоқтап жүрген, бірақ қала орталығындағы Metrolink жұмыстарына байланысты Кинг-стрит жабық болғандықтан, маршрут өзгерген. Кинг-стриттен бастап қызмет қала орталығы мен автобус станциясына дейін жалғасады, Чипсайд станциясының C платформасында тоқтайды. Маршрут содан кейін St Mary's Way, Lord Street, Yorkshire Street және Princes Street арқылы бірнеше ақылы қызметтермен бірдей бағытты ұстанады, Олдхэм жолына қайта оралып, Huddersfield Road, Cross Street және Lees Road арқылы қарсы бағыттағы трамвай тоқтағысына дейін айналып өтеді. 2012 жылдың қазан айынан бастап Lees Road көшесінде қосымша аялдама енгізілді. Bury және Wigan сияқты басқа қалалар да маршруттар алу мүмкіндігі туралы айтылған, бірақ 2008 жылдың желтоқсанында Манчестердегі тоқырау төлемінен бас тартудан кейін бұл мүмкіндік азайды. Дегенмен, Олдхэм 2012 жылдың шілдесінде Metroshuttle қызметін алды.