Кіріспе

Жедел интерстициалдық пневмонит (сонымен қатар жедел интерстициалдық пневмония деп те аталады) – бұл сирек кездесетін, қауіпті өкпе ауруы, көбінесе дені сау адамдарға әсер етеді. Оның нақты себебі немесе емделу жолы белгілі емес. Жедел интерстициалдық пневмонит көбінесе интерстициалдық өкпе ауруы және жедел тыныс жетіспеу синдромының (ЖТЖС) бір түрі ретінде жіктеледі. Егер ЖТЖС белгілі бір себептер болмаған кезде күрт пайда болып, клиникалық жағдайы тез нашарласа, онда "Жедел интерстициалдық пневмония" термині қолданылады. ЖТЖС-ні ідиопатиялық өкпе фиброзы сияқты интерстициалдық пневмонияның созылмалы түрлерінен ажыратуға болады.

Симптомдар мен белгілер

Жедел интерстициалдық пневмониттің ең көп кездесетін белгілері – қалың шырышпен бірге болатын өнімді жөтел, қызба және тыныс алудың қиындауы. Мұндай жағдай көбінесе бір-екі апта бойы медициналық көмекке жүгінуден бұрын пайда болады. Сұйықтың болуы адамның "суға батып бара жатқандай" сезімді басынан өткеруіне себеп болады. Тыныс алу қиындықтары тез арада қолдаусыз тыныс алу мүмкін болмауына (тыныс жетіспеушілігіне) дейін жеделдеуі мүмкін. Жедел интерстициалдық пневмонит әдетте жылдам прогрессиялайды, ауруханаға жатқызу және жасанды тыныс алу аппаратымен тыныс алу көбінесе жөтел, қызба және тыныс алудың қиындауы сияқты алғашқы белгілер пайда болғаннан кейін бірнеше күн немесе апта ішінде қажет болуы мүмкін.

Диагностика

Бастапқы симптомдардан тыныс жетіспеуге дейін жедел даму – маңызды белгі. АРДС диагнозын қою үшін рентгендік сурет қажет (екі өкпедегі кішкентай ауа қапшықтарындағы сұйықтық). Сонымен қатар, диагнозды растау үшін ұйымдасқан диффузиялық альвеолярлық зақымдануды көрсететін өкпе биопсиясы қажет. Альвеолалардың осы түріндегі зақымдану, шоғырланбаған және локалдалмаған альвеолалар зақымдануымен, альвеолалық қабыршақтардың айқын ісінуімен, қабыну клеткаларының инфильтрациясымен, фибробластардың көбеюімен, кейде гиалиндік мембраналардың пайда болуымен және альвеола қабырғаларының қалыңдауымен сипатталады. Қабыршақтар атипикалық, гиперпластикалық II типті пневмоциттермен жабылады, бұл ауа кеңістіктерінің құлауына алып келеді. Басқа диагностикалық тесттер басқа ұқсас жағдайларды жоққа шығаруға көмектеседі, бірақ науқастың анамнезі, рентген және биопсия маңызды. Бұл тесттерге негізгі қан анализі, қан егісі және бронхоальвеолярлық лаваж кіруі мүмкін. Клиникалық картина АРДС-ке ұқсас, бірақ АИП АРДС-тен оның себебі белгісіз екендігімен ерекшеленеді.

Емдеу

Емдеу көбінесе симптоматикалық болады. Жоғары қарқынды терапия бөлімінде күтілгені қажет, және механикалық желдету жиі қажет болады. Көбінесе кортикостероидтармен емдеуге тырысылады, бірақ олардың пайдасы дәлелденбеген. Бүгінгі күнге дейін табысқа жеткен жалғыз ем - өкпе трансплантациясы.

Болжам

Акуттік интерстициалды пневмонитпен ауырған адамдардың 60 пайызы аурудың алғашқы алты айында қайтыс болады. Медианалық өмір сүру ұзақтығы – 1,5 ай. Дегенмен, көптеген адамдар бір рет ауырғаннан кейін екінші рет ауырмайды. Аман қалғандардың өкпе функциясы толыққанды түрде қалпына келеді.

Эпидемиология

Жедел интерстициалдық пневмонит көбінесе қырық жастан асқан адамдарда кездеседі. Ол ерлер мен әйелдерге тең дәрежеде әсер етеді. Белгілі қауіп факторлары жоқ; атап айтқанда, темекі шегу қауіптілікті арттырмайды.

Тарих

Жедел интерстициалдық пневмонит алғаш рет 1935 жылы Луис Хамман мен Арнольд Рич сипаттап, оған Хамман-Рич синдромы деген ат берді.