Англияның 16-17 ғасырдағы театр труппасы

Кіріспе

16-17 ғасырдағы ағылшын театр труппасы

Адмиралдың жігіттері (сонымен қатар Адмиралдың компаниясы деп аталады, дәлірек айтқанда, Ноттингем графының жігіттері; 1603 жылдан кейін, ханзада Генридің жігіттері; 1612 жылдан кейін, Палатин сайланушысының жігіттері немесе Палсграфтың жігіттері) – Елизавета және Стюарт дәуіріндегі актерлер труппасы. Ол, әдетте, ағылшын Ренессанс театрының екінші ең маңызды актерлік труппасы саналады (Шекспир труппасынан кейін, Лорд Чемберленнің немесе Корольдің жігіттері).

Басталуы

Олар алғаш рет Лорд Говардтың труппасы деп аталды, олардың меценаты Чарльз Говардтың құрметіне, 1-ші Ноттингем графы. Компания 1576 жылдың желтоқсанында сарайда бір рет ойнады (спектакль «Тули» деп аталды), 1577 жылдың 17 ақпанында («Жалғыз рыцарь») және келесі Рождество маусымында, 5 қаңтарда 1578 жылы (барлық күндер жаңа стиль бойынша). Олар 1577–79 жылдары Баттан Ноттингемге дейін кеңінен гастрольдеді. Говард сияқты ықпалды меценат труппаның бағына үлкен әсер ете алатын. Ол драмаға тікелей қатысқандығына көп айғақ жоқ болса да, Говард Елизаветаның ең жақын кеңесшілерінің арасында 1584 жылы Лондонның лорд-мэрінің қоғамдық театрларды жабуға тырысуына қарсы шыққан жалғыз адам болды. Театрлар ашық қалды. Говард 1585 жылы Англияның Лорд-адмиралы болғанда, труппаның аты оның жаңа лауазымын көрсететіндей өзгертілді. Олар 1585–87 жылдары провинцияларда және сарайда үнемі өнер көрсетті, бірақ біреуінің қойылымы кезінде болған қайғылы оқиға оларды уақытша зейнетке шығуға мәжбүр етті. (1587 жылдың 16 қарашасында Лондондағы қойылым кезінде сахнадағы оқ жарылып, бала мен жүкті әйел қаза тапты.) Бірақ олар 1588–89 жылдары қыста, 29 желтоқсанда және 11 ақпанда сарайда екі рет қайтадан өнер көрсетті. Меценатының күшіне қарамастан, Адмиралдың труппасы толығымен ресми араласудан құтыла алмады. Олар да, Лорд Стрейндждің труппасы да 1589 жылдың қарашасында Лондонның лорд-мэрінің бұйрығымен ойнаудан тоқтатылды; көрінеді, Revels шебері Эдмунд Тилни олардың таңдаған пьесаларын ұнатпаған. Осы қиын кезеңде Адмиралдың труппасы Джеймс Бербидждің «Театрына» бір уақытқа (1590 жылдың қарашасынан 1591 жылдың мамырына дейін) көшті, және онда олар жас Ричард Бербиджбен бірге «Өліктің бақыты» спектаклін қойды – кейінірек бәсекелес Бербидж пен Адмиралдың ұзақ жылдар бойы жұлдызы болған Эдвард Алленнің бірге ойнағаны белгілі. Егер Адмиралдың труппасы осы кезеңде қалада қиындықтарға тап болса, олар әлі де сарайда (1589 жылдың 28 желтоқсаны; 1590 жылдың 30 наурызы) құрметпен қабылданды және қалалар мен округтерде де танымал болды, онда олар 1589–90 жылдары жиі гастрольдеді. Шындығында, бұл олардың жетістіктерінің шыңы болды: сол жылдары Аллен Кристофер Марлоудың кейіпкерлерін ойнап, сенсация туғызды. 1590 жылы басылған «Тамбурлайн» пьесасының бетінде олардың аты жазылған. Роберт Гриннің және Томас Лодждың «Азамат соғысының жаралары» пьесаларының бір бөлігі 1590-шы жылдардың басында олардың репертуарында болды.

They were first known as the Lord Howard's Men, named after their patron Charles Howard, 1st Earl of Nottingham. The company played once at Court on December 1576 (the play was called Tooley), again on 17 February 1577 (The Solitary Knight), and a third time the following Christmas season, 5 January 1578 (all dates new style). They toured widely, from Bath to Nottingham, in the years 1577–79. A powerful patron like Howard could make a great difference in a company's fortunes. Though there is little evidence that he was actively concerned with drama, Howard was almost alone among Elizabeth's closest councillors in opposing the Lord Mayor of London's 1584 drive to close the public theatres. The theatres stayed open. When Howard became England's Lord High Admiral in 1585, the group's name was changed to reflect his new title. They performed regularly in the provinces and at Court in the 1585–87 period; but a fatal accident at one of their performances forced them into a temporary retirement. (During a performance in London on 16 November 1587, stage gunfire went wrong, killing a child and a pregnant woman.) But they returned to activity with two performances at Court in the winter of 1588–9, on 29 December and 11 February. Despite the power of their patron, the Admiral's Men were not entirely free of official interference. Both they and the Lord Strange's Men were stopped from playing by the Lord Mayor of London in November 1589; it seems that Edmund Tilney, the Master of the Revels, had taken a dislike to their choice of plays. During this period of difficulty the Admiral's Men moved into James Burbage's The Theatre for a time (November 1590 to May 1591), and there they played Dead Man's Fortune with a young Richard Burbage in the cast – the only time that the later competitors Burbage and Edward Alleyn, the longtime star of the Admiral's, are known to have acted together. If the Admiral's Men were having difficulties in the city in this period, they were still welcome at Court (28 December 1589; 30 March 1590), and still popular in the towns and shires, where they toured more in 1589–90. Indeed, this was perhaps the height of their achievement: in these years Alleyn was making a sensation acting the heroes of Christopher Marlowe. Tamburlaine was printed in 1590 with their name on its title page. Some of the plays of Robert Greene, and Thomas Lodge's The Wounds of Civil War, were also in their repertory in the early 1590s.

Хенслоу жылдары

1580-ші жылдардың соңында компания театр салушы, өндіруші және импресарио Филипп Хенслоумен ұзақ мерзімді қарым-қатынас орнатты. Хенслоудың «Роза» театры бірнеше жыл бойы адмиралдың труппасына үй болды, ал Хенслоу менеджер мен қаржыгердің біріккен рөлін атқарды. 1592–94 жылдардағы үлкен бұзылыстан кейін, қоғамдық театрлардың оба эпидемиясынан ұзақ жабылуына байланысты, адмиралдың труппасы 1594 жылдан бастап қайтадан гүлденген кезеңге енді. Жаңадан құрылған труппа 1594 жылдың 14 мамырында «Мальталық яһуди» және екі анонимді, жоғалған пьеса – «Рейнджердің комедиясы» мен «Катлак» қойылымдарын қайта бастады. Адмиралдың труппасы Эдвард Алленді жетекші актер ретінде ұстады; Джордж Аттеуэлл, Томас Даунтон және Джеймс Тунсталл сияқты басқа да актерлер 1592 жылға дейінгі адмиралдың труппасының тәжірибелі мүшелері болды, сондай-ақ 1580-ші жылдары Уорчестердің труппасында Аллен мен Тунсталдың әріптесі болған Ричард Джонс та бар еді. (Джонс пен Даунтон 1597 жылдың басында Пемброк труппасына өтіп, «Иттер аралы» қойылымының сәтсіздігіне ұшырап, сол жылдың соңында адмиралдың труппасына қайта оралды.) Аттеуэлл билеуімен танымал клоун болды; 1588 жылы Ричард Тарлтон қайтыс болғаннан кейін, Аттеуэлл Елизавета патшайымының труппасының әр қойылымының соңында билеу жұмысын өз мойнына алды. 1594 жылы Джон Сингер, Елизавета патшайымының труппасындағы тағы бір клоун, адмиралдың труппасына қосылды; Эдвард Джуби, Мартин Слейтер және Томас Таун да мүшелердің қатарында болды. Компанияның репертуары Джордж Чапман, Уильям Хогтон және Энтони Мундей сияқты көптеген ақындардың пьесаларын қамтыды. Хенслоудың «күнделігі» (іс жүзінде Хенслоу және оның ұйымындағы басқалар сақтаған есеп кітабы) ғалымдарға осы дәуірдегі адмиралдың труппасы туралы кез келген замандас актерлік труппаға қарағанда толығырақ ақпарат береді. Басқа да мәселелердің қатарында, «күнделік» Елизавета заманының репертуарлық жүйесі актерлерге қаншалықты үлкен талаптар қойғанын көрсетеді. 1594–95 жылғы маусымда адмиралдың труппасы аптасына алты күн өнер көрсетіп, барлығы 38 пьеса қойды; олардың 21-і жаңа пьесалар, екі апта сайын біреуден қойылды, бірақ кейінгі маусымдарда тек сегізі ғана қайта қойылды. Келесі маусымда, 1595–96 жылдары 37 пьеса, оның ішінде 19 жаңа пьеса талап етілді; ал келесі жылы, 1596–97 жылдары 34 пьеса, 14 жаңа пьеса қойылды. Компания осы кезеңде Марлоудың пьесаларын үнемі қойды. 1594–95 жылғы маусымда «Тамбурлайнның 1-бөлігі» 14 рет қойылды, содан кейін «Доктор Фауст» (12 қойылым), «Париждегі қырғын» (10), «Мальталық яһуди» (9) және «Тамбурлайнның 2-бөлігі» (6) қойылды. Жалпы алғанда, 1594–97 жылдар аралығында ең танымал пьеса – анонимді «Вестчестерлік дана», ол әлі күнге дейін сақталмаған, бірақ үш жыл ішінде 32 рет қойылды, 1594 жылдың 3 желтоқсанында дебют жасады және 1597 жылдың 18 шілдесінде соңғы рет қойылды. Бұрынғы ғалымдар бұл Энтони Мундейдің «Джон Кент және Джон Камбер» пьесасының басқа атауы болуы мүмкін деп болжаған, бірақ бұл пікірді растайтын нақты дәлел жоқ. Хенслоу басқа театрларға, соның ішінде 1600 жылы салынған «Fortune» театрына да қызығушылық танытты; адмиралдың труппасы жаңа орынға көшіп барды, ал 1605 жылы «Роза» театрының жалға алу мерзімі аяқталғаннан кейін ол тасталды. Компания жаңа орнында, кем дегенде, орташа деңгейде өркендеді: 1600 жылы адмиралдың труппасының бір үлесі (жалпы оннан бірі) 50 фунт стерлингке тең болды, ал 1613 жылы бір үлесі (он екіден бірі) 70 фунт стерлингке бағаланды. 1603–1604 жылдары қыс мезгілінде Стюарт әулеті Англия тағына отырғаннан кейін адмиралдың труппасы жаңа қамқоршы, ханзада Генриге (1594–1612), кейін Уэльс ханзадасы (1610–1612) ие болды. Эдвард Аллен 1604 жылы сахнадан зейнеткерлікке шықты, бірақ ол «Fortune» театрының үй иесі ретінде компаниямен байланысын сақтап қалды. Осы кезеңде олардың негізгі актерлері Уильям Бёрд, Томас Таун, Сэмюэл Роули, Чарльз Масси, Хамфри және Энтони Джеффс, Эдвард Джуби және Томас Даунтон (олар 1597 жылы «Иттер аралы» қойылымында ойнаған) болды. Эдвард Джуби компанияның сарайдағы қойылымдары үшін төлемді қабылдады, бұл оның труппаның қаржысына жауапкершілігі зор екенін көрсетеді. Компания ханзада Генридің қайтысына дейін (6 қараша 1612 ж.) ханзада Генридің труппасы деп аталды, содан кейін олар оның жаңа қайын інісі Фредерик V, Палатиндік сайлаушының қамқорлығына түсті. 1613 жылдың 11 қаңтарындағы олардың жаңа патентынде өткен онжылдықтың алты актері – Джуби, Бёрд, Роули, Масси, Даунтон және Хамфри Джеффс, сонымен қатар Джон Шенк, кейін Корольдің труппасының ұзақ жылғы мүшесі және Ричард Ганнелл, 1629 жылы Уильям Благравемен бірге «Салисбери Корт» театрын салғаннан кейін театр директоры мен импресарио атанды.

It was during the later 1580s that the company established its long term relationship with Philip Henslowe, theatre builder, producer, impresario. Henslowe's Rose Theatre was home to the Admiral's Men for a number of years, and Henslowe played a key role as a blend of manager and financier. After the major disruption of the 1592–94 era, when the public theatres endured a long closure due to bubonic plague, the Admiral's Men entered another lush period in 1594 and after. The re constituted company resumed performances on 14 May 1594, with The Jew of Malta and two anonymous and lost plays, The Ranger's Comedy and Cutlack. The Admiral's Men had Edward Alleyn as their leading man; other personnel included George Attewell, Thomas Downton, and James Tunstall, all veterans of the earlier pre 1592 version of the Admiral's, and Richard Jones, a former mate of Alleyn's and Tunstall's in Worcester's Men in the 1580s. (Jones and Downton would defect to Pembroke's Men in early 1597, only to be caught up in their disastrous performance of The Isle of Dogs, and return to the Admiral's by the end of that year.) Attewell was a "jigging" clown, known for his dancing; when Richard Tarlton had died in 1588, Attewell had taken over the job of dancing a jig at the end of each performance of the Queen Elizabeth's Men. John Singer, another clown with the Queen Elizabeth's company, also joined the Admiral's in 1594; other members included Edward Juby, Martin Slater, and Thomas Towne. The company's repertory came to feature plays by George Chapman, William Haughton, and Anthony Munday, among many other poets. The survival of Henslowe's so called Diary (actually an account book kept by Henslowe and others in his organization) provides scholars with more detailed information about the Admiral's Men in this era than is available for any contemporaneous acting troupe. Among other points, the Diary illustrates the enormous demands the Elizabethan repertory system placed upon the actors. In the 1594–95 season, the Admiral's Men generally performed six days a week, and staged a total of 38 plays; 21 of these were new plays, introduced at a rate of approximately one every two weeks – but only eight were acted again in subsequent seasons. The next season, 1595–96, demanded 37 plays, including 19 new ones; and the following year, 1596–97, 34 plays, 14 new. The company consistently played the works of Marlowe throughout this era. Tamburlaine Part 1 was acted 14 times in the 1594–95 season, followed by Doctor Faustus (12 performances), The Massacre at Paris (10), The Jew of Malta (9), and Tamburlaine Part 2 (6). Taken altogether, the most popular play over this 1594–97 period was the anonymous The Wise Man of Westchester, which has not survived yet was acted 32 times over the three years, debuting on 3 December 1594 and last played on 18 July 1597. Earlier scholars speculated that it might be an alternative title for Anthony Munday's John a Kent and John a Cumber, though no firm evidence supports this idea. Henslowe had interests in other theatres, including the Fortune Theatre (built in 1600); the Admiral's Men moved into the new venue, and when the lease ran out on The Rose in 1605 it was abandoned. The company prospered, at least moderately, in its new location: in 1600 a share in the Admiral's Men (one out of a total of ten) was worth £50, while in 1613 a share (one of twelve) was valued at £70. Sometime in the winter of 1603–4, after the House of Stuart succeeded to the throne of England, the Admiral's Men acquired a new patron, Prince Henry (1594–1612), later the Prince of Wales (1610–12). Edward Alleyn retired from the stage in 1604, though he was involved with the company as their Fortune Theatre landlord. During this period their core cohort of players consisted of William Bird, Thomas Towne, Samuel Rowley, Charles Massey, Humphrey and Anthony Jeffes, Edward Juby, and Thomas Downton (who had been part of the 1597 production of The Isle of Dogs). Edward Juby was the company's payee for Court performances, which suggests that he had significant responsibility for the troupe's finances. The company was known as Prince Henry's Men until the Henry's early death (6 November 1612), after which they came under the patronage of his new brother in law, Frederick V, Elector Palatine. Their new patent of 11 January 1613 lists six of the actors of the previous decade, Juby, Bird, Rowley, Massey, Downton, and Humphrey Jeffes, plus six new sharers, who included John Shank, later a long time member of the King's Men, and Richard Gunnell, who would become a theatre manager and impresario by building the Salisbury Court Theatre with William Blagrave in 1629.

Құлдырау

Компания 1621 жылғы 9 желтоқсанда Fortune театры өртеніп, пьесалары мен костюмдері жойылған кезде ауыр қайғыға ұшырады. Театрдың иесі Эдвард Аллен 1623 жылы оны 1000 фунт стерлингке кірпіштен қайта тұрғызды. Актерлер қайта оралды, бірақ жағдайды қалпына келтіру қиын болды. Олар жылдар бойы өмір сүрді, бірақ ұзақ мерзімді репутацияның төмендеуіне шыдады. Компания 1631 жылы таратылды; қайта ұйымдастырудан кейін, бұрынғы актерлердің бір бөлігі болашақ Карл II, сабырлы принц Чарльз атымен корольдік қолдауға ие болды және Солсбери соты театрында Принц Чарльз адамының екінші құрамына айналды. 1631 жылдың желтоқсанында Адмиралдың/Палсгрев компаниясы тастап кеткен Fortune театры келесі бірнеше жылға (1631–33) Солсбери сотынан Корольдің сауықтандырушыларын қабылдады.