Кіріспе
Патанкот – Үндістанның Пенджаб штатындағы Патанкот ауданының орталығы және аудандық бас қаласы. Патанкот – Лудиана, Амритсар, Жаландхар, Патиала және Батиндадан кейін Пенджабтың халық саны бойынша алтыншы қаласы. Оның жергілікті әкімшілігі – муниципалдық корпорация.
Тарих
Махабхаратада және санскрит грамматикасы және тіл білімі ғалымы Панинидің еңбектерінде бұл аймақ «Аудумбара» деп те аталады, ол «Аюдхаживи сангха» (Жауынгерлер қауымы) ретінде жіктелген. Патанкоттың әртүрлі жерлерінен ежелгі Аудумбара патшалығымен байланысты көптеген көне монеталар табылды. Орта ғасырларда, 11-16 ғасырлар аралығында Патанкот қазіргі Химачал-Прадеш штатының Нурпур мемлекетінің алғашқы астанасы болды. Бұл жер бұрын Дамери (Адумбаридің бұрмалануы) деп аталған, ал Шахжахан тұсында атауы Дамериден Нурпурға өзгертілді. Аймақтың жергілікті Пахади раджпуттарының Патания тайпасы Патанкоттың ескі аты Пайтан (Пайтхан/प्रतिष्ठान) атауынан шыққан. Патанкотты Канхайя мислінің Джарнайл Джай Сингх Канхайя басып алып, билеуші Патания раджпут тайпасынан тартып алды, және Махараджа Ранджит Сингхтің билігі кезінде Пәнджабқа қосылды. 1853 жылы Патанкот Гурдаспур ауданымен біріктірілді, ал оған дейін 1845 жылғы Бірінші англо-сик соғысынан кейін британдықтар сикхтерден төбелік аймақтарды басып алғаннан кейін Канграның құрамына кірген еді.
Тәуелсіздік алғаннан кейін
Бөлісу кезінде шекараны белгілеу комиссиясының бастапқы жоспары Патанкотты (сол кезде Гурдаспур ауданының бір бөлігі) Пәкістанға, ал Шакаргарх ауданын Үндістанға қосу болған. Бірақ, кейіннен шешім өзгертіліп, Шакаргарх ауданы Пәкістанға, ал Гурдаспур ауданы (Патанкотпен бірге) Үндістанға берілді.
География
Патанкоттың орташа биіктігі 229 метрді құрайды. Бұл Рави және Чакки өзендерімен қоршалған жасыл қала. Оңтүстік және шығысында Шивалик тауларының етегі, ал солтүстікте қар басқан Гималай таулары көрінеді.
Орташа температура
Көктем: Көктем маусымында (ақпан айының ортасынан сәуір айының ортасына дейін) ауа райы жылдың ең жағымды кезеңі болып табылады. Температура (макс.) 16 °C-тан 25 °C-қа дейін, ал (мин.) 9 °C-тан 18 °C-қа дейін ауытқиды. Күз: Күзде (қыркүйектің ортасынан қараша айының ортасына дейін) температура ең көп дегенде 30 °C-қа жете алады. Күзде температура көбінесе 16° мен 27° аралығында сақталады. Ең төменгі температура шамамен 11 °C. Жаз: Жаз айларында (мамырдың ортасынан маусымның ортасына дейін) температура сирек болса да, 46 °C-қа дейін көтерілуі мүмкін. Әдетте температура 34 °C мен 46 °C (91 – 115°F) аралығында болады. Монсон: Монсон маусымында (маусымның ортасынан қыркүйектің ортасына дейін) Патанкотқа орташадан көп жаңбыр жауады, кейде аса қатты жаңбыр жауады (әсіресе тамыз және қыркүйек айларында). Әдетте, жаңбырлы муссондық желдер оңтүстік-батыстан/оңтүстік-шығыстан соғады. Көбінесе қала оңтүстіктен мол жаңбыр алады (бұл көбінесе үздірілмейтін жаңбыр), бірақ муссон кезінде жаңбырдың көп бөлігі солтүстік-батыстан немесе солтүстік-шығыстан түседі. Монсон маусымында Патанкот қаласында бір күніне түскен ең көп жаңбыр мөлшері – 195,5 мм. Қыс: Қыс айлары (қарашадан наурыздың ортасына дейін) жұмсақ болады, бірақ Патанкотта кейде суық болуы мүмкін. Қыстағы орташа температура (макс.) 7 °C-тан 15 °C-қа дейін, ал (мин.) 0 °C-тан 8 °C-қа дейін ауытқиды. Жаңбыр көбінесе батыстан жауады және әдетте 2-3 күнге созылады, кейде қар жауады. Патанкотта 2012 жылы соңғы 55 жылда алғаш рет қар жауды.
Саясат
Қала Патанкот сайлау округінің аймағында орналасқан.
Мекемелер
Патанкот қалалық әкімдігі 2018 жылы 4 қоғамдық дәретхана салған, бірақ оларды сауалнамаларда жақсы нәтиже көрсету үшін 6 күн ғана ашып қойған. Оларды қаланың әртүрлі жерлерінде кездестіре аласыз, кіру үшін 10 теңге төлеу қажет, бірақ таза ортада қажетті жағдайлармен қамтамасыз етілген.
Көлік
Патанкоттың теміржол және автомобиль жолдары арқылы елдің басқа аймақтарымен байланысы жақсы. Патанкот Пәнджаб, Химачал-Прадеш, Дели, Харяна, Джамму және Кашмирдің басқа қалаларымен жеке және мемлекеттік автобус қызметтерінің кең желісі арқылы байланыстырылған. Маңызды бағыттар: Дели, Манали, Чандигарх, Джамму, Дхарамшала, Далхаузи және Амритсар. Патанкот Химачал-Прадеш штатындағы Чамба және Кангра аңғарына, сондай-ақ Джамму мен Кашмирдегі әртүрлі жерлерге, мысалы, Джамму қаласына, Мансар көліне, Шринагарға, Удхампурға, Амарнаттағы қасиетті үңгірге, Патни Топқа және Мата Вайшно Девидің қасиетті үңгіріне (Катра) – Патанкоттан 155 км қашықтықта жатқан жерлерге жол ашады. Авторикшамен немесе велосипедтік рикшамен жүруге болады. Қаладағы жол қозғалысын басқару нашар, қалада светофорлар жоқ.
Әуе көлігімен
Патанкот әуежайы – Патанкот қаласына қызмет ететін ішкі әуежай. Alliance Air әуекомпаниясы UDAN бағдарламасы аясында Нью-Делиден және Нью-Делиге жолдарды жүзеге асырады. Дегенмен, ең жақын халықаралық әуежай Амритсар қаласында орналасқан.
Пойыз
Бұл қала Дели, Джамму және басқа да үнді қалаларымен тікелей теміржол байланысымен байланысты. Джаммуға баратын барлық пойыздар Патанкот Кант стансасы арқылы өтеді. Маңызды пойыздардың ішінде "Радждани", "Сварадж" экспресі, "Пуджа" экспресі, "Шри-Шакти" экспресі бар. Супер жылдам пойыздар Патанкот қалалық стансасына кірмейді. Патанкот жол айрығы мен Патанкот Кант теміржол стансасы арасындағы қашықтық 4 км ғана. Патанкот теміржол стансасы А санатына жатады. Патанкот маңызды теміржол торабы болып табылады. Амритсардан (2 сағат) және Делиден (8 сағат) келген жолдар осы жерде бірігіп, Джаммуға (2 сағат) барлық қызметтер осы станса арқылы өтеді. Патанкот стансасының өзінен басқа, 4 км қашықтықта орналасқан және бұрын Чакки Банк деп аталған, қазір Патанкот Кант аталған екінші станса да бар. Бұл станса Патанкот стансасында тоқтамайтын кейбір экспресс пойыздарға қызмет көрсетеді. Қазіргі таңда Джаммуға қатынайтын көптеген пойыздар тек Патанкот Кант теміржол стансасында тоқтайды, ал Патанкот теміржол стансасында тоқтамайды. Патанкотты британдықтар салған тар жолды Кангра аңғары теміржолы (сонымен қатар Кангра ойыншық пойзы деп те аталады) да қамтамасыз етеді. Бұл теміржол Палампур және Кангра (Дхарамсала маңы) арқылы Джогиндр Нагарға дейін 128 км қашықтықты әдемі көріністермен жүреді. Алайда, 2003 жылы "Кангра Квин" қызметі тоқтатылды, соның салдарынан күніне шамамен алты рет баяу, көбінесе толы екінші сыныпты пойыздар қатынайды, саяхат уақыты алты сағаттан асады. Осы пойыздарға билеттерді тек Патанкот стансасында ғана алуға болады. Олардың кейбіреулері Байжаннат Папролаға, ал қалғандары Жогиндр Нагарға жүреді. Бұл желідегі негізгі стансалар Кангра және Палампур, бірақ Далхаузи мен Дхармасала осы желіде орналасқан жоқ. Қала Кангра аңғары теміржолының бастапқы стансасы болып табылады, осылайша Батыс Химачал-Прадештің таулы аймақтарын Үндістан теміржолының желісімен байланыстырады.
Автобус
Махарана Пратап мемлекетаралық автобус терминалы Патанкотта орналасқан. Патанкот теміржол станциясына жақын. Дхарамшала және Далхаузиге қатынайтын қоғамдық автобустар 3-4 сағатқа жуық уақыт алады, ал Амритсарға баратын автобустар 3 сағатқа созылады. Жасыл айға (неке сапарына) баратын жұбайлар үшін танымал Далхаузи Патанкоттан небәрі 80 шақырым қашықтықта. Әйгілі индуисттік қасиетті орны Вайшно-деви Патанкоттан 160 шақырым жерде. Чандигархқа жету үшін 4-5 сағат керек. Бұл қала Пенджаб, Харьяна, Химачал және Джамму-Кашмир автокөліктерімен, сондай-ақ жеке AC Volvo автобустарымен жақсы байланысқан. Патанкоттан Гурдаспур (35 км), Мукериан (40 км), Жогиндер Нагар (149 км), Дхарамшала (88 км), Далхаузи (100 км), Амритсар (108 км), Палампур (112 км), Чамба (100 км), Джамму (100 км), Хошиярпур (100 км), Кангра (86 км), Жаланхар (108 км), Шри-Нагар (400 км) қалаларына сапар бағытында тоқтауға болады. Бұл қалалар Патанкоттан Jalandhar-Srinagar ұлттық тас жолы (NH 44), Dabwali-Pathankot ұлттық тас жолы (NH 54) және Pathankot-Mandi ұлттық тас жолы (NH 154) арқылы әртүрлі бағыттарда орналасқан.
Экономика
Патанкот – сауда орталығы. Тұтыну тауарларының көтерме саудагерлері мен дистрибьюторлары Химачал-Прадеш, Джамму және Кашмир және солтүстік-батыс Пәнджабты қамтамасыз етеді.
Демография
2011 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша Патанкот қалалық агломерациясының халқы 159 909 адамды құрады, оның ішінде 84 145 ер адам және 75 764 әйел адам болды. Сауаттылық деңгейі 88,71 пайызды көрсетті. Бұл жерде ең көп қолданылатын тілдер – пәнджәби және хинди.
Спорт
2014 жылдың 8 қарашасында Пәнджабтың вице-премьер-министрі Сухбир Сингх Бадал Патанкот қаласында стадионның негізін салды. Бірақ 6 жыл өткен соң да стадион әлі аяқталған жоқ. Патанкоттағы спортшылар жаттығу үшін қажетті жағдайлардың жоқтығына шағымданып жүр. Жақсы дайындық жасауға лайықты алаңдар да жоқ. Сондықтан олар басқа қалаларға баруға мәжбүр, ал жастардың көп бөлігі басқа мамандықтарды таңдайды.
Туристік орындар
Патанкот қаласын Шивалик жотасы қоршап тұр, оның бір бөлігі Гималайдың етегін құрайды, ал Чакки өзені оған табиғи шекара салады. Патанкоттың жанында Шахпур Канди орналасқан, онда аспалы демалыс үйі бар, сондай-ақ Азиядағы ең биік гравитациялық бөгет – Ранжит Сагар бөгеті де бар. Мадхопур (Мадхопур, Пенджаб) қаласының Моғол дәуірінен қалған бас құрылыстары бар. Жоғарғы Бари Доаб және Шахпур Канди қалаларының бас құрылыстары осы аймақтың тартымды жерлері болып табылады. Кешопур Чамб көптеген көшпенді құстарға пана болып табылады және штаттың жалғыз ірі табиғи ылғалды жері. Мұнда 900 жылдан астам бұрын Патания раджпуттары салған Нурпур форты сақталған. Сондай-ақ, онда Кришна және Мира Байға арналған Брідж Радж Свами храмы орналасқан – екі құдайдың бейнесі бірге табылатын жалғыз орын. 1905 жылы Патанкоттан 25 шақырым қашықтықта болған жер сілкінісі салдарынан зақымданған. Патанкоттан 25 шақырым қашықтықта орналасқан Жүгіл қалашығы шамамен 15 шақырым жерде жатыр. Бұл жер айналасында жасыл шөптерге толы, және жақын маңдағы аудандардағы ең ірі храм – Шри Лакшми Нараян Мандир орналасқан. Шри Лакшми Нараян Мандирдің жанында Сингх Сабха Гурдуарасы бар. Патанкоттан 7 шақырым қашықтықтағы Маликпурда, Үстіңгі Бари Доаб каналында гидрологиялық зерттеу станциясы орналасқан, онда нақты жұмыс басталар алдында бөгеттер мен суару каналдарының түрлі модельдері жасалады. Дальхаузи қыста қарға толы, ал жақын орналасқан Хаджьяр өзінің әсем пейзажы мен шарда, парапланермен сырғанау және атпен саяхаттау сияқты мүмкіндіктері үшін «Үндістанның Швейцариясы» деп аталады. Джавала (130 км) және Чинтпурни (130 км) сияқты қасиетті орындарға саяхаттау үшін Патанкот келесі күні таңертеңгі сапарға шығар алдында тоқтауға ыңғайлы орын. Ұлы Ранжит Сагар бөгеті (бетон емес, балшықтан жасалған топырақ бөгет) – 100 шақырымдық су қоймасы. Чинмайя храмы (Свами Чинмайя Нанд) Йолға (100 км) баратын жолда, Үндістан лагерінде орналасқан. Осы жерде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін британдықтар неміс әскерлерін (тұтқындарды) ұстаған. Орталық орман, қоршаған орта және климаттық өзгерістер министрлігі Ранжит Сагар бөгетінің ортасында орналасқан Калара және Паланги аралдарын әлемдік деңгейдегі туристік орындарға айналдыруға қажетті рұқсат берді.