Эктор Перес Гарсия: Мексика-Америкалық дәрігер, хирург және ардагер
Héctor P. García
Эктор Перес Гарсия: Мексика-Америкалық дәрігер, хирург, 2-дүниежүздік соғыс ардагері, Американдық GI форумын құрған құқық қорғаушы. Тарихы мен жетістіктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексикалық-американдық дәрігер, хирург және Екінші дүниежүзілік соғыс ардагері (1914–1996)
Mexican American physician, surgeon, and WWII veteran (1914–1996)
Гектор Перес Гарсия (17 қаңтар 1914 – 26 шілде 1996) – мексикалық-американдық дәрігер, хирург, Екінші дүниежүзілік соғыс ардагері, азаматтық құқықтарды қорғаушы және Америкалық GI Форумының (AGIF) негізін қалаушы. Ол латын американдықтары үшін атқарған жұмысының нәтижесінде ұлттық деңгейде танымал болды және 1966 жылы мексикалық-американдық және AGIF-тің алғашқы мүшесі Висенте Т. Хименесті Тең жұмыспен қамту мүмкіндігі комиссиясына тағайындауға зор үлес қосты. Гарсия 1967 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымына баламалы өкіл ретінде тағайындалды; 1968 жылы АҚШ-тың Азаматтық құқықтар жөніндегі комиссиясына мүше болды; 1984 жылы елдің жоғарғы азаматтық наградасы – Президенттік бостандық медалімен марапатталды; ал 1990 жылы Папа Иоанн Павел II оны Ұлы Григорий орденімен марапаттады. 1998 жылы ол қайтыс болғаннан кейін Мексиканың шетелдік азаматтарға берілетін ең жоғары наградасы – Ацтектердің бүркіт орденімен марапатталды, салтанат Corpus Christi қаласында өтті.
Héctor Pérez García (January 17, 1914 – July 26, 1996) was a Mexican American physician, surgeon, World War II veteran, civil rights advocate, and founder of the American GI Forum (AGIF). As a result of the national prominence he earned through his work on behalf of Hispanic Americans, he was instrumental in the appointment of Vicente T. Ximenes, a Mexican American and AGIF charter member, to the Equal Employment Opportunity Commission in 1966. García was named as alternate representative to the United Nations in 1967; was appointed to the US Commission on Civil Rights in 1968; was awarded the Presidential Medal of Freedom, the nation's highest civilian honor, in 1984; and was named to the Order of St. Gregory the Great by Pope John Paul II in 1990. In 1998, he was posthumously given the Order of the Aztec Eagle, Mexico's highest award for foreigners, in a ceremony in Corpus Christi.
Ерте өмір
Гарсия Мексиканың Тамаулипас штатындағы Льера қаласында мектеп мұғалімдері Хосе Гарсия мен Фаустина Перес Гарсияның отбасында дүниеге келді. Оның отбасы 1917 жылы Мексика революциясының зорлық-зомбылығынан қашып, Техас штатының Мерседес қаласына заңды түрде көшіп келді. Осы жаңа елде оның әкесінің кәсіби біліктілігі мойындалмағандықтан, ол құрғақ тауарлар сататын дүкен ашты. Әкесі мен анасы балаларының бәріне білімді сүйіп, құрметтеуге тәрбиеледі және олардың барлығының медициналық дәрігер болуын күтті. Гарсия және оның бес бауыры – Хосе Антонио Гарсия, Клотильда Перес Гарсия, Куитлахуак Перес Гарсия, Ксикотенкатль Перес Гарсия және Далия Гарсия Малисон – дәрігер болды. 1929 жылы Гарсия АҚШ армиясының жастарға арналған бейбіт уақыттағы бөлімшесі – Азаматтық әскери оқу корпусына (CMTC) қосылды. 1932 жылы ол бөлек орта мектепті бітірді. Сол жылы ол CMTC-ден АҚШ жаяу әскерінің екінші лейтенанты шеніне тең комиссия алды. Ол Эдинбург кіші колледжіне оқуға түсті, онда күн сайын 30 миль (48 км) қашықтықты автостоппен жүріп өтуге мәжбүр болды. Әкесі жас Гарсияның білімін қаржыландыру үшін өмірлік сақтандыру полисін ақшаға айналдыруға тура келді. 1932 жылы Гарсия Остин қаласындағы Техас университетін зоология мамандығы бойынша бітірді. Ол тобының үздік бестігіне кірді. Ол Техас университетінің медициналық факультетінде оқуын жалғастырып, 1940 жылы медицина докторы ғылымының кандидаты атағын алды. 1942 жылы ол Небраска штатының Омаха қаласындағы Крейттон университетінің Сент-Джозеф ауруханасында ординатурасын аяқтады. Олардың тұңғыш баласы Дейзи Ванда 1946 жылы дүниеге келді.
García was born in the city of Llera, Tamaulipas, Mexico, to José García and Faustina Pérez García, both school teachers. His family fled the violence of the Mexican Revolution in 1917, legally immigrating to Mercedes, Texas. His father's professional credentials were not recognized in this new country, so he went into the dry goods business. Both parents instilled a love and respect for education in all of their children and expected them all to become medical doctors. García and five of his siblings—José Antonio García, Clotilde Pérez García, Cuitláhuac Pérez García, Xicotencátl Pérez García, and Dalia García Malison—did become physicians. In 1929, García joined the Citizens' Military Training Corps (CMTC), a peacetime branch of the US Army for youths. He graduated from a segregated high school in 1932. That year, he earned a commission from the CMTC with a rank equivalent to a second lieutenant in the US infantry. He began attending Edinburg Junior College, to and from which he had to hitchhike 30 mile (48 km) daily. His father had to cash in his life insurance policy to finance young García's education. In 1932, García entered the University of Texas at Austin, graduating with a degree in zoology. He was one of the top five of his class. He went on to study at the University of Texas Medical Branch, earning his doctorate in medicine in 1940. He accomplished his residency at St. Joseph's Hospital at Creighton University in Omaha, Nebraska, in 1942. Their first child, Daisy Wanda, was born in 1946.
АГИФ американдық саясатта
AGIF Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде мексикалық американдықтардың танымал дауысына айналды. АГИФ ардагерлерге әлеуметтік және саяси желілер ұйымдастырумен қатар, нақты іс-қимылдар жасады: ол кедейлерге сайлау салығын төлеу үшін қаражат жинады, осылайша олардың дауыс беруіне кедергі келтірмеді. Соғыс жылдарында көшіп келген жұмысшыларды жұмысқа алған және кемсітушілікпен ұстасқандығымен танымал Брасеро бағдарламасына қарсы күресті. Доктор Гарсия Ұлттық кеңесші комитет алдында куәлік беріп, «көшпенділер мәселесі тек ұлттық төтенше жағдай ғана емес, ол американдық сананың ұяты болып кетті» деді. Бұл жұмыс оны Хьюберт Хамфри, Артур Голдберг және Джордж Макговерн сияқты ұлттық саяси тұлғалармен байланыстырды. Ұйым Техастағы кедейлік пен кемсітушілікке назар аударғандықтан, Look журналы да оған қызығушылық танытты. Журналда баспанасыз қалған қауымдастықта дифтерия, нәрестелердің іш сүюі және туберкулез ауруларының көптеп таралғаны туралы мақала жарияланды. Гарсия сондай-ақ Оңтүстік Техастағы балаларға арналған мектептердің жағдайына ұлттық назар аудару үшін жұмыс істеді. 1950 жылы ол Техас денсаулық сақтау департаментіне өтініш жолдап, санитарлық жағдайға алаңдаушылық білдірді және аурулар мен эпидемиялардың алдын алу үшін тексеру жүргізуді талап етті. Гарсия мектептердегі бөлінуге және сыныптардағы кемсітушілікке қарсылығын білдірді. Көптеген ақ адамдар Гарсияға қарсылық көрсетіп, АГИФ-тің жұмысынан қорқыныш білдірді. Бір жаулы хатта Гарсияны Иосиф Сталинмен салыстырып, техастықтар оны «Мексикаға қайтарып жіберуі керек» деп қорқытқан. 1953 жылы АГИФ «Қызылшалардың бағасы қанша?» атты зерттеуін жариялады, онда Оңтүстік Техастағы шаруалар еңбегіне қатысты мәселелер талқыланды. Олар сенатор Линдон Джонсонды штаттық конвенцияда сөйлеуге шақырды. 1954 жылы АГИФ пен LULAC ұйымдары қаржылаған адвокаттар Арбитражды сотта «Эрнандес Техасқа қарсы» ісін талқылап, жеңіске жетті. Уоррен сотының алғашқы шешімдерінің бірінде талапкердің кісі өлтіру туралы айыбы оның теңдестерінен құралған қазылар алқасы болмағандықтан жоққа шығарылды. Сот деректерінен белгілі болғандай, округтегі қазылар алқасында 25 жыл бойы испан тегі бар адамдар қызмет етпеген. «Браун Техасқа қарсы» ісінде Жоғарғы сот мемлекеттік мектептердегі нәсілдік бөлінудің конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. LULAC және АГИФ Техаста сот процесін бастады, бұл шешімнің мексикалық американдық азаматтарға білім беруде теңдік құру үшін қолданылуын қамтамасыз етуді мақсат етті. Олар Дрисколл, Каризо Спрингс және Кингсвиллдегі тәуелсіз мектеп округтерінің тәжірибесіне қарсы Техас Жоғарғы сотына шағымданып, іс қозғады. 1960 жылы доктор Гарсия сенатор Джон Ф. Кеннедиді президенттікке сайлау үшін ұйымдастырылған «Viva Kennedy» кампаниясының ұлттық үйлестірушісі болды. Гарсияның еңбегінің арқасында испан тілдес халықтың 85 пайызы демократиялық партияға дауыс берді. Алайда, Кеннеди әкімшілігінің платформасында азаматтық құқықтар мәселесі бірінші орында тұрмады. Доктор Гарсия мен оның жақтастары 1962 жылы Вест-Индия Федерациясымен өзара қорғаныс келісімдері бойынша келіссөздерде АҚШ өкілі болып тағайындалуын қабылдауға мәжбүр болды. Бұл тағайындалу американдық президенттің атынан мексикалық американдық өкілдің тағайындалған алғашқы жағдайы ретінде ерекшеленді және келіссөздер сәтті аяқталды. Кеннединің қазасынан кейін вице-президент Линдон Б. Джонсон президенттікке ие болды. Ол Гарсияны Венесуэладағы доктор Рауль Леонидің президенттік инаугурациясының рәсімдеріне арнайы елші дәрежесімен президенттік өкілі етіп тағайындады. 1966 жылы АГИФ және басқа да ұйымдардың күш-жігерінің нәтижесінде штат заң шығарушы органы Техастағы сайлау салығын жойды, бұл кедей адамдардың дауыс беруіне кедергі келтіретін фактор болған. Сондай-ақ, форум техас штатының астанасына шеру ұйымдастырып, мексикалық шаруалардың төмен жалақысына наразылық білдірді. 1967 жылы президент Джонсон доктор Гарсияны БҰҰ-дағы елші болып тағайындады. Ол АҚШ пен Латын Америкасы елдері арасындағы қарым-қатынасты жақсарту міндетін атқарды. Гарсия 26 қазанда БҰҰ алдында испан тілінде сөйлеген сөзімен тарихқа енді; ол БҰҰ алдында ағылшын тілінен басқа тілде сөйлеген алғашқы АҚШ өкілі болды. 1968 жылдан бастап доктор Гарсия және АГИФ-тің басқа мүшелері қаза тапқан жауынгерлердің отбасыларын Вьетнамнан қайтып келген ұлдарының денелерін алу үшін әуежайға шығара бастады. Ол көбінесе жауынгерге ақтық сөздерін айтатын және ешқандай жерлеу рәсіміне сөз сөйлеуден бас тартпаған. Сол жылы президент Джонсон Гарсияны АҚШ-тың Азаматтық құқықтар жөніндегі комиссиясына тағайындады. 1972 жылы доктор Гарсия Корпус-Кристи мектеп округіндегі де-факто сегрегацияға наразылық білдіре отырып, отырып наразылық акциясына қатысқандықтан тұтқындалды. 1970 жылдары ол президент Картермен бірнеше рет кеңесті. 1987 жылы ол АҚШ-тың ресми тілі ретінде тек ағылшын тілін бекітуге қарсы күреске қатысты; елге испан тілдес иммигранттардың саны артқандықтан, көптеген жаңа испан тілдес адамдар келді. Оның соңғы жобасы – Рио-Гранде аңғарындағы АҚШ-Мексика шекарасындағы колониялардағы тұрғындардың өмір деңгейін жақсарту болды.
AGIF became a recognized voice for Mexican Americans in the post World War II era. Besides providing veterans with a social and political network, AGIF took pragmatic actions: it raised funds to pay for poll taxes for the indigent, so they did not have a barrier to voting. It campaigned against the Bracero Program, which had recruited migrant laborers during the war years and was known for discriminatory abuses. Dr. García testified before the National Advisory Committee on Farm Labor, asserting that "The migrant problem is not only a national emergency, it has become a national shame on the American conscience." This work brought him into contact with such national political figures as Hubert Humphrey, Arthur Goldberg, and George McGovern. The organization, and the attention it drew to poverty and discrimination in Texas, also got the attention of Look. It published an article on the high rates of diphtheria, infant diarrhea, and tuberculosis suffered by the neglected community. García also worked to bring national attention to the conditions of schools for children in South Texas. In 1950, he wrote a request to the Texas Department of Health, expressing concerns about sanitation and mandating inspection to prevent disease or epidemics. García also voiced his opposition to segregation of schools and discrimination in the classroom. Many whites expressed opposition toward García and felt threatened by the work of AGIF. One hostile letter threatened García, comparing him to Joseph Stalin and saying that Texans should "drive [him] back to Mexico". In 1953, AGIF published its own study, "What Price Wetbacks", on the issues related to farm labor in South Texas. They invited Senator Lyndon Johnson to speak at their statewide convention. In 1954, attorneys funded by AGIF and LULAC argued and won Hernandez v. Texas in the Supreme Court. The decision, one of the Warren court's first, threw out the plaintiff's murder conviction on the grounds that he had not had a jury of his peers. Court records showed that no one with a Spanish surname had served on a jury in the county for 25 years. In Brown v. Board of Education, the Supreme Court ruled that racial segregation of public schools was unconstitutional. LULAC and AGIF mounted litigation challenges in Texas to ensure that the ruling was applied to gain integrated education for Mexican American citizens. They took cases to the Texas Supreme Court challenging the practices of independent school districts in Driscoll, Carrizo Springs, and Kingsville. In 1960, Dr. García became national coordinator of the Viva Kennedy Campaign, organized to elect Senator John F. Kennedy as president. García is credited with delivering 85 percent of the Hispanic vote to the Democratic party in that close election. The civil rights agenda of AGIF, however, was not at the forefront of the Kennedy administration's platform. Dr. García and his supporters had to accept his appointment in 1962 as representative of the US in mutual defense treaty talks with the West Indies Federation. The appointment was notable as the first instance that a Mexican American had represented an American President, and talks were successful. After Kennedy was assassinated, Vice president Lyndon B. Johnson succeeded to the presidency. He appointed García as Presidential Representative, with the rank of Special Ambassador, to the presidential inauguration ceremonies of Dr. Raúl Leoni in Venezuela. In 1966, through the efforts of AGIF and other groups, the state legislature voted to repeal the Texas poll tax, which had been a barrier to voting by poor people. The forum also undertook a march on the Texas state capital to protest the low wages of Mexican agricultural laborers. In 1967, President Johnson appointed Dr. García as alternate representative, with the full rank of Ambassador to the UN. He was tasked with improving US relations with Latin American nations. García made history on October 26 when he addressed the UN in Spanish; he was the first US representative to speak before the UN in a language other than English. Starting in 1968, Dr. García and other members of AGIF began accompanying families of fallen soldiers to the airport to collect their sons' bodies when they were returned from Vietnam. He would often eulogize the soldier and never refused a request to speak at any funeral. In the same year, President Johnson appointed García to the US Commission on Civil Rights. In 1972, Dr. García was arrested at a sit in protest of the de facto segregation in Corpus Christi school district. He consulted with President Carter several times during the 1970s. In 1987, he became involved in the struggle against the campaign to designated English as the only official language of the US; the rate of Hispanic and Latino immigration to the country had increased, bringing many new Spanish speakers. His final project was to improve the standard of living in the colonias in the Rio Grande Valley along the US–Mexico border.
Өлім
Гарсия 1996 жылғы 26 шілдеде Техас штатының Корпус-Кристи қаласында 82 жасында дүние салды. Ол Корпус-Кристидегі Seaside Memorial Park-та жерленді. Президент Билл Клинтон оның қабірі басында сөз сөйледі.
García died July 26, 1996, in Corpus Christi, Texas, at age 82. He was buried at Seaside Memorial Park in Corpus Christi. President Bill Clinton presented a eulogy for him.
Мұра
Испандық азаматтық құқықтар қозғалысының алғашқы көшбасшыларының бірі Гарсияның қызметі, кейіннен Чикано қозғалысының күресінің көп бөлігін болжады. Ұлттық және халықаралық деңгейде танымал тұлға ретінде, оның өмірінің әсері қоғамның барлық деңгейінде сезілді – ол жақсарту үшін күрескен кедей аудандардан бастап, үкіметтің жоғарғы эшелондарына дейін. 1950 жылдардың соңында Техастағы қонақүйлер, кинотеатрлар және мейрамханалар біртіндеп бөлінуден құтылды. Сұлулық салондары мен шаштараздар 1960 жылдары біртіндеп біріктірілді, ал мексикалық американдықтар үшін зираттар мен бассейндер 1970 жылдарға дейін жабық болды. Халықтық мәдениет саласында 1950 жылы Пулитцер сыйлығының иегері Эдна Фербер Техастағы мексикалық-американдықтардың өмірін түсіну үшін Гарсиямен сұхбаттасты. Ол кейіннен 1952 жылы «Гигант» романын жазды, ондағы кейбір эпизодтар оның сұхбатына негізделген. Бұл кітаптан 1956 жылы Джеймс Дин, Элизабет Тейлор, Рок Хадсон және Денис Хоппер жұлдызды құрамында фильм түсірілді. 1985 жылы Йель университетінде доктор Гектор Перес Гарсия атындағы профессорлық қызмет құрылды. 1988 жылы Корпус-Кристи қаласындағы бас пошта бөлімшесі оның құрметіне қайта аталды. 1996 жылы Техас A&M университетінің Корпус-Кристи кампусында оның 3 метрлік мүсіні ашылды. 1999 жылы оның суреті АҚШ Қаржы министрлігінің 75 долларлық I облигация сериясына енгізілді, бұл американдықтарды құрметтеуге арналған. 2002 жылы Корпус-Кристидегі KEDT қоғамдық телеарнасы «Халықтарыма әділдік: доктор Гектор П. Гарсияның өмірі» атты деректі фильмді жасады. Бұл бағдарлама PBS арнасында бүкіл елге таратылды. Техас штатының губернаторы 2009 жылдың 30 мамырында қол қойған Сенаттың 495 заңына сәйкес, Техас штаты қыркүйектің үшінші сәрсенбісін «Доктор Гектор П. Гарсияны Техас штатында тану күні» деп белгіледі. 2010 жылдың сәуірінде АҚШ Өкілдер палатасы H. CON. RES.222 резолюциясын қабылдады, ол доктор Гектор Гарсияның испаноязықты қоғамға қосқан үлесі мен көшбасшылығын, сондай-ақ АҚШ-тағы нәсілдік және этникалық кемсітушілікке қарсы күрестегі ерен еңбегін мойындады.
As one of the early leaders of the Hispanic civil rights, García's activities foreshadowed much of the struggle of the Chicano Movement. As a figure of national and international prominence, the effects of his life have been felt at all levels of society, from the poor barrios that he fought to improve, to the highest echelons of government. The end of the 1950s desegregated Texan hotels, cinemas, and restaurants. Beauty parlors and barbershops were desegregated in the 1960s, with cemeteries and swimming pools not being opened to Mexican Americans until the 1970s. In the realm of popular culture, in 1950, Pulitzer Prize winner Edna Ferber interviewed García to get a sense of the Mexican American experience in Texas. She later wrote the 1952 novel Giant, basing some of the incidents in the work on her interview. The book was later turned into a 1956 film starring James Dean, Elizabeth Taylor, Rock Hudson, and Dennis Hopper. In 1985, the Dr. Héctor Pérez García Endowed Chair was created at Yale University. In 1988, the main branch of the Corpus Christi post office was renamed in his honor. In 1996, a 9 feet (3 m) statue of him was dedicated at Texas A&M University–Corpus Christi. In 1999, his image was placed on the US Treasury's $75 I Bond series honoring great Americans. In 2002, public television station KEDT in Corpus Christi, Texas, produced a documentary on him entitled "Justice for my People: The Dr. Hector P. Garcia Story". The program was broadcast nationally on PBS. Under Senate Bill 495, signed on May 30, 2009, by the governor of Texas, the state of Texas established the third Wednesday of each September as "Dr. Hector P. Garcia Texas State Recognition Day". In April 2010, the US House of Representatives passed H. CON. RES.222, recognizing the leadership and historical contributions of Dr. Héctor García to the Hispanic community and his remarkable efforts to combat racial and ethnic discrimination in the US.