Жан-Батист Сантерр: Франция суретшісі және оның шығармашылығы
Jean-Baptiste Santerre
Жан Батист Сантерр – 17 ғ. француз суретшісі, тарихи картиналар, портреттер және жанрлық туындыларымен танымал. Голланд және итальян әсерлерінен шабыттанды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз суретшісі (1651–1717)
French painter (1651–1717)
Жан Батист Сантер (23 наурыз 1651 – 21 қараша 1717) – француз суретшісі және суретші, Луи XIV стиліндегі шебер, тарихи суреттерімен, портреттерімен және портреттік жанрлық туындыларымен танымал. Болонья мектебінің итальяндық суретшілерінен, сондай-ақ француз замандастарынан үлкен әсер алған Сантер, өнер саласына алғашқы голландтық ықпалдарды енгізген француз суретшілерінің бірі болып, өзінің ерекше үлесін қосты. Понтуаз маңындағы Магни-ан-Вексин қаласында туған Сантер, тарих суретшісі Бон Булоньеден оқыды және ескі шеберлердің туындыларын көшіру арқылы тәжірибе жинады. 1690-шы жылдардың соңында портретші ретінде алғашқы жетістікке жеткеннен кейін, Сантер жанрлық сурет саласына бет бұрды, онда Рембрандт пен Геррит Ду өнерінде көрініс тапқан солтүстік дәстүрінің фантастикалық портретін, Францияда сәнге енген аллегориялық портреттермен үйлестірді. Осымен қатар, ол тарихи суреттер мен библиялық және діни тақырыптардағы алтарьдық суреттерді де салған, олардың барлығында эротикалық сипаттар басым. Осы туындылардың ең танымал мысалы – 1704 жылғы «Мойыншоуындағы Сусанна», Сантердің ең белгілі туындыларының бірі саналады. Сантердің жетістіктері француз патшалығының назарын аударды, атап айтқанда король Людовик XIV және Орлеан герцогы Филипп II. 1715 жылдан бастап өмірінің соңына дейін Сантер Орлеан герцогының сарай суретшісі қызметін атқарды. Сантердің туындылары оған француз регенттік дәуірімен байланысты болғандықтан, даулы бедел әкелді, бірақ 19 және 20 ғасырларда олар кеңінен танылды. Сантер Рококо стилінің, сондай-ақ неоклассицизм мен романтизмнің алғабасшысы ретінде қарастырылады және аталған дәуірлердегі келешек ұрпақ суретшілеріне әсер еткендігі айтылады.
Jean Baptiste Santerre (23 March 1651 – 21 November 1717) was a French painter and draughtsman of the Style Louis XIV, known for his history paintings, portraits, and portrait like genre subjects. Considerably influenced by Italian masters of the Bolognese school as well as his French contemporaries, Santerre nonetheless made an original contribution in his art, being among the first French painters to bring Netherlandish influences. Born in Magny en Vexin near Pontoise, Santerre studied notably under the history painter Bon Boullogne, and trained by copying works by Old Masters. After achieving initial success as a portrait painter by the late 1690s, Santerre began to branch out into the fields of genre painting and, in which he combined the fantasy portrait of Northern tradition, as seen in the art of Rembrandt and Gerrit Dou, with the allegorical portrait, then fashionable in France. At the same time, he also painted history paintings and altarpieces of biblical and religious subjects, suffused with a strong erotic character; notable case of these is Susanna at the Bath of 1704, regarded among Santerre's best known works. Santerre's successes gained the attention from the French royalty, notably including King Louis XIV and Philippe II, Duke of Orléans; from 1715 and until his death, Santerre served as a court painter for the Duke of Orleans. Santerre's work brought him a controversial reputation, in light of his association with the French Regency era; it was during the 19th and 20th centuries when it met a broader appreciation. Santerre is regarded as a precursor of the Rococo era painting, as well as of both Neoclassical and Romantic painting, and was said to be an influence on subsequent generations of artists during the said eras.
Өмір және жұмыс
Жан Батист Сантер 1651 жылғы 23 наурызда Понтуаз маңындағы Магни-ан-Вексин қаласында дүниеге келді. Ол портрет суретшісі Франсуа Лемердің (1620–1688) шәкірті болды, содан кейін тарих суретшісі Бон Бульонның студиясына қабылданды. Ол кейбір тарихи картиналар салғанмен, мансабының басында француз замандастары Гьясинт Риго мен Франсуа де Тройдың ықпалымен портреттерге маманданды. Сонымен қатар, Сантер Голландия және Фландрия мектептерінің, әсіресе Рембрандт пен Энтони ван Дейктің стильдерін Францияға енгізген алғашқы суретшілердің бірі болды. Сантер өнерінде солтүстік дәстүріндегі фантастикалық портреттерді француз суреттегі сәнге айналған аллегориялық портреттермен үйлестіре отырып, ерекше үлес қосты. 1698 жылы Сурет және мүсін академиясының мүшесі (agrée) ретінде бекітілген Сантер 1704 жылғы қазанда толық құқықты мүше (reçu) атанды, осы ретте «Сузанна моншада» (қазір Луврде сақталады) және суретші Ноэль Койпельдің табылмай қалған портретін ұсынды. Сондай-ақ 1704 жылы ол Салонда өз туындыларының бір бөлігін көрсетті. Сантердің Академиядағы жетістігі оған ресми тапсырыстар арқылы дәстүрлі портреттер салуға мүмкіндік берді, соның ішінде король Людовик XV-нің анасы Мари Аделаида Савойялықтың портреті, ол аға Трояның Мэн герцогинясының портретінен әсер алды. «Сузанна моншада» және «Жылап тұрған Магдаленадан» басқа, Сантердің діни картиналарына Киелі Терезаның экстазы да кіреді, бұл король Людовик XIV-нің Версаль капелласы үшін жасаған туындысы, ол Бернинидің мүсінінен шабыттанған эротикалық мазмұнымен шіркеу ортасында дау тудырды. 1712 жылға қарай Сантер корольден зейнетақы алып, Луврде студия мен тұрғын үймен қамтамасыз етілді. 1715 жылы Людовик XIV қайтыс болғаннан кейін Сантер Франция регенті Орлеан герцогының сарайындағы суретші болды. Оның кейінгі туындыларының арасында Ригоның портреттерінен әсер алған регенттің портреті бар, ол қазір Бирмингем мұражайы мен көркемсурет галереясында сақталады, сондай-ақ Орлеан герцогы мен оның сүйіктісі мадам де Парабердің Версаль сарайындағы бірлескен портреті, онда мадам Минерва бейнесінде бейнеленген. Шамамен 1716–1717 жылдарға жатқан «Адам мен Хауа» туындысы, сонымен қатар регент пен мадам де Парабердің бірлескен портреті саналды, Сантердің 1717 жылғы 21 қарашада қайтыс болғанға дейін салған соңғы жұмысы болды. Ол қайтыс болған кезде, өзінің жалаңаш суреттердің эскиздерінен тұратын дәптерін жойғанын айтты, оларды ол артық көріпті.
Born in Magny en Vexin near Pontoise on 23 March 1651, Jean Baptiste Santerre was the twelfth child of André Santerre, a merchant. He was apprenticed to the portrait painter François Lemaire (1620–1688), before entering the studio of the history painter Bon Boullogne. Although he executed some history paintings, he began to specialize in portraits early in his career, influenced by his French contemporaries Hyacinthe Rigaud and François de Troy; at the same time, Santerre became among the first painters in France to bring Dutch and Flemish influences, notably from Rembrandt and Anthony van Dyck. In his art, Santerre made an original contribution by combining the fantasy portrait of Northern tradition with the allegorical portrait, then fashionable in French painting. Having been approved (agrée) into the Academy of Painting and Sculpture in 1698, Santerre was accepted as full member (reçu) in October 1704, after presenting Susanna at the Bath, now in the Louvre, and an untraced portrait of the painter Noël Coypel; also in 1704, he exhibited some of his works at the Salon. Santerre's success at the Academy provided him official commissions for more conventional portraits, among them that of the mother of King Louis XV, Marie Adélaïde of Savoy, influenced by the elder Troy's portrait of the Duchess of Maine. Beside from Susanna at the Bath and a Weeping Magdalen, Santerre's religious paintings notably include Ecstasy of Saint Teresa, a commission by King Louis XIV for the Chapel of Versailles that caused a scandal in ecclesiastical circles, given the subject's erotic character inspired by Bernini's statue. Towards 1712, Santerre received a pension from the King, as well as a studio and lodging in the Louvre. After Louis XIV's death in 1715, Santerre became an ordinary painter at the court of the Regent of France, the Duke of Orleans; among his later works are a portrait of the Regent now in the Birmingham Museum and Art Gallery, exhibiting an influence from Rigaud's portraiture, and a double portrait in the Palace of Versailles of the Regent and his mistress, Madame de Parabère, with the latter appearing as Minerva. Adam and Eve of c. 1716–1717, also believed to be a double portrait of the Regent and Madame de Parabère, turned out to be Santerre's last work, made shortly before his death on 21 November 1717; on his death, he was reputed to have destroyed a notebook of his nude studies, which he considered to be indecent.
Мәдениетте
Сантердің өлімі Жозеф Леон Роланд де Лестангтың (1810–1881) 1836 жылғы «Парад» атты суретінде бейнеленген. Бұл сурет сол жылы Парижде өткен көрмеде тұңғыш рет қойылды және қазір Лионның Көркем өнер мұражайында сақталуда.
Santerre's death is the subject of a 1836 painting by Joseph Léon Roland de Lestang Parade (1810–1881), first exhibited in Paris during that year's Salon and now hosted in the Museum of Fine Arts, Lyon.