Кіріспе

Норвегияның білім беру жүйесі туралы мәлімет Норвегияда білім алу 6 жастан 16 жасқа дейінгі барлық балаларға міндетті. Мектептер әдетте екі бөлімге бөлінеді: бастауыш және төменгі орта білім. Норвегиядағы мектептердің көпшілігі муниципальді болып табылады, жергілікті билік оларды қаржыландырады және басқаруды басқарады. Норвегияның барлық азаматтары үшін бастауыш және орта білім беру тегін. 1736 жылы оқу барлық балаларға міндетті түрде оқытуға берілді, бірақ бірнеше жылдан кейін, амбулаторлық мектептер (omgangsskoler) құрылғанға дейін тиімді болмады. 1827 жылы Норвегияда folkeskole ("халық мектебі") енгізілді, ол 1889 жылы жеті жылға және 1969 жылы тоғыз жылға міндетті бастауыш мектеп болды. 1970-1980 жылдары халық мектебі жойылып, grunnskole ("негізгі мектеп") енгізілді. Финнмарк пен Хедмарк сияқты дәстүрлі кедей округтерде тұрғындардың ең жоғары үлесі бар, олар тек қана міндетті бастауыш білімді аяқтаған, бұл көрсеткіш 38%-ға дейін жетеді. 2003 жылғы тәуелсіз мектептер туралы заңға сәйкес Норвегияда жеке мектептер ашылды. Алайда Норвегияның мемлекеттік мектептерімен салыстырғанда мұндай мектептер өте аз. Жеке мектептер халықаралық деңгейде қолданылатын және танылған оқу бағдарламасына немесе діни немесе педагогикалық оқытудың баламалы әдісіне негізделуі тиіс. Бұл мектептер үкімет тарапынан бекітілуі керек және гранттық көмекке ие, сондай-ақ студенттерді дағды немесе интеллект сияқты субъективтілікке байланысты таңдауға болмайды.

Бүгінгі білім беру

Норвегияның мектеп жүйесі үш бөлімге бөлінеді: бастауыш мектеп (barneskole, 6-12 жас), төменгі орта мектеп (ungdomsskole, 13-16 жас) және жоғары орта мектеп (videregående skole, 16-19 жас). Барнскөл және юнгангскөл деңгейлері міндетті және олар көбінесе grunnskole ("негізгі мектеп") деп аталады. Бастауыш және төменгі орта мектепте оқу 6-16 жастағы барлық балалар үшін міндетті. 1997 жылға дейін Норвегияда міндетті білім беру 7 жастан басталды. Оқушылар орта білімді бастаған кезде мектепті ауыстырып, жоғары білімді бастаған кезде мектепті ауыстырып отырады, өйткені көптеген мектептер тек бір деңгейді ғана ұсынады.

Бастауыш мектеп (1-7 сынып, 6-12 жас)

Бастауыш сыныптың бірінші жылы оқушылар уақытының көп бөлігін оқу ойындары мен әлеуметтік құрылымдарды, әліпбиді, негізгі қосу мен алуды және негізгі ағылшын тілін үйренумен өткізеді. 2-7 сыныптарда олар математика, ағылшын тілі, ғылым, дін (христиан дінін ғана емес, сонымен қатар барлық басқа діндерге, олардың мақсатына және тарихына да назар аударады), эстетика және музыкамен таныстырылады, бесінші сыныпта география, тарих және әлеуметтік зерттеулер. Бұл деңгейде ресми баға берілмейді. Алайда мұғалім көбінесе тестке түсініктеме, талдау, кейде ресми емес баға жазады. Сынақтарды үйге алып барып, ата-аналарға көрсету керек. Оқушының орташадан жоғары немесе мектепте көмекке мұқтаж екенін мұғалімге білдіру үшін кіріспе тест те бар.

Орта мектептің төменгі сыныптары (8-10 сыныптар, 13-16 жас аралығы)

Оқушылар орта мектепте 12-13 жаста өздерінің жұмыстарына баға бере бастайды. Олардың бағалары, сондай-ақ елдегі орналасуы олардың таңдаған орта мектебіне қабылдану-қабылданбауын анықтайды. Сегізінші сыныптан бастап оқушылар бір факультативті (valgfag) және бір тілді таңдай алады. Ұсынылған тілдер - неміс, француз және испан тілдері, сонымен қатар ағылшын және норвег тілдерін оқыту. 2006 жылдың тамызында білім беру реформасына дейін студенттер тілдерді таңдамай, практикалық таңдаулы пәнді таңдауға мүмкіндік алды. 1999 жылы немесе одан кейін туған жасөспірімдер орта білімді бастағаннан кейін тағы бір рет (arbeidslivsfag) немесе мансаптық оқу деп аталатын практикалық таңдауды таңдай алады, осылайша екі таңдауды таңдау мүмкіндігіне ие болады. Мектептерде, тіпті бір муниципалитетте де факультативтік пәндер ерекшеленеді. Оқушы 10-сыныптағы емтиханды белгілі бір пән бойынша, егер оған осы пән бойынша бастауыш/орта мектеп оқу бағдарламасында қосымша білім алудан босату берілсе, ертерек тапсыра алады. 2009 жылы Норвегияның 15 жастағы оқушылары ЭЫДҰ-ның Халықаралық студенттерді бағалау бағдарламасында басқа скандинавиялық елдерге қарағанда жақсы нәтиже көрсетті, бұл көрсеткіш 2006 жылдан бері айтарлықтай жақсарды. Алайда, математикадан жоғарыдағы 10% -ы Шанхайдағы үздік оқушылардан үш жыл артта қалып отыр.

Орта мектеп (VG1VG3 сыныптар, 16-19 жас аралығы)

Норвегиядағы орта білім негізінен мемлекеттік мектептерге негізделген: 2007 жылы орта мектеп оқушыларының 93% -ы мемлекеттік мектептерге барды. 2005 жылға дейін Норвегия заңымен жеке орта мектептер "діндік немесе педагогикалық балама" ұсынбаған жағдайда заңсыз деп саналды, сондықтан қазіргі кездегі жалғыз жеке мектептер діни (христиандық), Штайнер / Вальдорф, Монтессори мектептері және Эгиль Даниэлсенс Стифтельсе болды. Алғашқы "стандартты" жеке меншік орта мектептер 2005 жылдың күзінде ашылды. Videregående орта мектептің баламасы. 2017 жылы videregående skole мектептерін бітіру көрсеткіші 73% құрады. 1994 жылға дейін жоғары орта білім беруде үш бағыт болды: жалпы (тіл, тарих және т.б. ), коммерциялық (есептік, т.б.) ), кәсіптік (электроника, ағаш шеберлігі және т.б.) зерттеулер. 1994 жылғы "Реформа 94" жоғары мектеп реформасы осы салаларды бір жүйеге біріктірді. Реформаның мақсаттарының бірі - барлық студенттер жоғары білім алуға жарамды болуы үшін жеткілікті көлемде жалпы білім алуы керек, яғни кәсіптік білім алуда көбірек теорияны білдіреді және бір білім беру жолынан екіншісіне өте көп несиелерді жоғалтпай өтуі керек. Ескі жүйеде, егер адам жалпы білімге ауысуды қаласа, балта шеберлігінің екі жылы ысырап етіледі, бірақ жаңа жүйеде кем дегенде жартысын несиеге алуға болады. 2006 жылдың күзінде "Kunnskapsløftet" реформасы ("білімділік уәдесі" немесе "білімділікті көтеру", løfte сөзі екі мағынада қолданылады) енгізілгеннен кейін студент жалпы білім беру (studieforberedelse) немесе кәсіптік білім беру (yrkesfag) бағытына өтініш бере алады. Осы негізгі жолдардың ішінде көптеген кіші жолдар бар. Орта мектептерде әдетте жалпы білім беретін және кәсіптік білім беретін оқу бағдарламалары бар. Кәсіптік білім алу әдетте "2+2" үлгісі бойынша жүргізіледі: екі жылдық мектеп оқуын (оқу-жаттығу және қысқа мерзімді өнеркәсіптік практикадан кейін) аяқтағаннан кейін, студент екі жыл бойына кәсіпорын немесе мемлекеттік мекемеде тағылымдамадан өтеді. Оқу-жаттығу бір жылдық оқу және бір жылдық практикалық жұмыс болып бөлінеді. Кейбір кәсіптік оқу бағдарламалары мектептерде ғана оқытылады, ал басқалары екі жыл емес, үш жыл оқуды қамтиды.

Норвегиядағы оқу жылы

Норвегия мектептерінде екі семестр бар. Жаңа оқу жылы тамыздың ортасында басталады. Бірінші семестр тамыз айында басталып, желтоқсанда аяқталады. Екінші семестр қаңтарда басталып, маусымда аяқталады.

Үзілістер

Норвегияда мектепте бірнеше ұзақ демалыс бар. Мысалы, оқу жылы маусым айында аяқталғаннан кейін Норвегияда оқушылар маусымның ортасынан тамыздың ортасына дейін сегіз аптаға созылатын жазғы демалысқа шығады. Сонымен қатар, бірінші семестр аяқталғаннан кейін желтоқсанда екінші семестр қаңтарда басталғанға дейін Рождестволық демалыс болады. Сонымен қатар, қазан айының соңғы аптасында бастауыш, орта және жоғары мектептерде оқушылар күзгі демалыс алады, ал ақпан айының ортасында тағы бір аптаға созылатын демалыс (қысқы демалыс) болады. Университеттер мен колледждер студенттерінің қысқы және күзгі демалыс уақыты болмайды.