Кіріспе

Кэтрин Ада Келли (12 шілде 1863 – 1898 жылғы қазан) – атақты австралиялық заңнан тыс қашқан Нед Келлидің кіші қарындасы.

Ерте өмір

Кейт Келли 1863 жылғы 12 шілдеде Австралия, Виктория штатындағы Беверидж қаласында Джон мен Эллен Келлидің (құрметті есімі Куинн) жетінші баласы болып дүниеге келді. Ол туылғаннан кейін көп ұзамай отбасы Авенелге көшті, онда тағы бір бала, Грейс дүниеге келді. Кейли төрт жасқа толғанда Джон Келли сусыраудан қайтыс болды. Эллен Келли содан кейін отбасын Гретадағы әпкелерінің үйіне көшірді. Бір жыл өткен соң отбасы тағы да көшіп, жақын маңдағы Елевен Майл Криктегі жалға алынған жердегі екі бөлмелі шатырға орналасты, бұл аймақтағы кедей, католик және Ирландияда туған жер иеленушілердің қатарына қосылды, олар бай помещиктердің иелігінде болмаған маргиналды жермен шектелді. Кейли анасына отбасын тәрбиелеуге көмектесті, соның ішінде анасының екінші күйеуі Джордж Кингтен тағы үш бала өсті.

Фитцпатрик оқиғасы

Жергілікті полиция және бұрынғы сотталғандар әлсіз және жесір қалған Элен Келлиге, Ллойдтар мен Квинстерге, қиын жағдайдағы отбасыларды көптеген негізсіз айыптамалармен мазалады. Сол кездегі полицияның көп бөлігі бұрынғы сотталғандардан құралған, олардың саны аз болды және өздеріне заң жоқ еді. Солтүстік-шығыс Викторияда олар ахуалды пайдаланып, жауапкершіліксіз тұрғындарға қатысты әрекет ете алды. Грета аймағында ирландтық католиктердің саны аз болды, себебі көптеген отбасылар адал, еңбекқор Первитативті методист шіркеуінің мүшелері болды. Элен Келли 88 акр жер телімін сұрап, алды. Ол өмірінің көп бөлігінде сол жерде тұрды, бірақ жердің өнімсіздігіне байланысты, жалға төлеуде қиындықтарға тап болды, себебі ол жер өмір сүруге жеткіліксіз кішкентай болды. Оның бірінші күйеуі Джон Келли балалары кішкентай кезінде қайтыс болды, ал ол және оның балалары сол шалғай аймақта полиция мен бұрынғы сотталғандардың асырауы, қорлауы мен зорлық-зомбылығына ұшырады. Бай жер иелері барлық жақсы жерлер мен су көздерін иеленді, бірақ Виктория үкіметі 1860 жылы Жер туралы заңды қабылдады, ол қоныс аударушыларға кеңпейілді шарттармен жер берді. Бұл заңды жер иелері пайдаланды, бірақ 1869 жылы мәселе кейбір ықпалды қоныс аударушылардың пайдасына шешілді. Колонияның кең аумағында малдарды жиі жолшыбайлар, шахталарға немесе қазбаларға бара жатқандар, тіпті бұрынғы сотталғандармен байланысы бар полиция ұрлайтын. Викторияның солтүстік-шығысында мал иелері малдарды қорғау лигаларын құрды. Мал ұрлықтары болған кезде полиция нақты кінәлілерді табудың орнына кіші Келлилерді айыптауды ыңғайлы деп тапты. Полиция ұсталғандар үшін сыйақы алды. Оңай ақша табуға болатын. Полицияның өздерін жалған куәлік етуі арқылы сот шешіміне қол жеткізгені туралы айыптаулар Корольдік комиссияда қаралып, күтпегендей жоққа шығарылды; дұрыс тағайындалған адам дұрыс параметрлермен рөлге орналастырылғандықтан, нәтиже таңқаларлық емес болды. 1881 жылы Виктория полициясының іс-әрекетін зерттеген Корольдік комиссия құрылды. Олардың қорытындысы мынадай болды: "Сонымен қатар, полиция қызметкерлерінің отбасыны қуғындағаны туралы айыптаулар заңсыздықтардың қылмыстарын жеңілдету үшін жиі айтылды; бірақ мұқият тексергеннен кейін комиссарлар полиция Келлилермен және олардың туыстарымен қарым-қатынаста "өздерінің міндеттерін адал түрде орындауға тырысқан" деген тұжырымға келді (бұл жалған екені белгілі); және заңсыздықтар немесе олардың достары полиция тарапынан қуғын-сүргінге немесе қажетсіз мазалауға ұшыраған деген айыптауды растайтын ешқандай дәлел ұсынылмады." 1878 жылдың 15 сәуірінде констебль Александр Фитцпатрик Гретадағы жауапты офицерді алмастыру үшін жіберілді және ол жолда Беналладан Гретаға бара жатқан Келлидің үйіне "соғуға" шешім қабылдады. Бұл ресми нұсқаулықтарға қарамастан, ешқандай полиция қызметкері Келлидің үйіне өз бетінше бармауы керек еді. Фитцпатрик Дэн Келлиге қарсы ат ұрлау туралы ордер бар екенін білді, тіпті Данды иесі атты бір жерден екінші жерге ауыстыру үшін жалдаған екені дәлелденген. Фитцпатрик Келлидің үйіне барып, ордерді орындау үшін тоқтады. Жолда ол Винтон қонақ үйіне тоқтап, ішіп алған. Мұны кейін қонақ үй иесі растады. Фитцпатриктің қолында ордер болмаған, бірақ ол кезде ордерді көрсету қажет емес еді. Фитцпатрик Дэн Келлиді ордерсіз тұтқындау ниетімен тапты, ал Фитцпатрик миссис Келлиден Дэнді Гретаға апарар алдында тамақ беруін талап етті. Фитцпатрик Недтің сол кезде 14 жаста болған қарындасы Кейт Келлиден өзіне тамақ беріп беруін талап етіп, оған жыныстық зорлық жасады. Дэн онымен әпкесін қорғау үшін күресті, ал мас Фитцпатриктің қаруы ығы-зығы кезінде Фитцпатрикті білегінен жарақаттап кетті. Кейінірек Нед Келлидің сол кезде бірнеше шақырым қашықтықта болғаны дәлелденді, бірақ бұл Фитцпатрикке оның мас күйінде жасаған құқық бұзушылықтары мен шабуылдары үшін жақсы сылтау жасауға кедергі болмады. Мельбурндағы Нед Келлидің соты кезінде аға констебль Келли ауыр жарақат алған Нед Келлиді "сөзбен" айтты, ол Гленроуэнда тұтқындалғаннан кейін полицияның қатыгездігіне ұшырады, ал келесісі ойлап шығарылды: "Осы таңертең сағат 3-тен 6-ға дейін констебль Райанның қатысуымен тұтқынмен (Нед Келлимен) тағы бір әңгіме болды. Сүт пен су бердім. Фицпатриктің мәлімдемесінің дұрыс екенін сұрадым. Тұтқын: "Иә, мен оны атып өлтірдім." Ол Age газетінің тілшісімен сұхбаттасты. Тілші: "Енді Келли, Фитцпатриктің ісінің нағыз тарихы қандай? Ол сіздің қарындасыңыз Кейтпен еркіндікке тырысты ма?" Келли: "Жоқ, бұл ақымақша әңгіме. Егер ол немесе басқа полиция қызметкері әпкеммен еркіндікке тырысса, Виктория оны ұстамас еді" (The Age, 1880 жылдың 9 тамызы). Уильям Вильямсон бұл қылмыс үшін түрмеде отырғанда Виктория полициясының Бас комиссарымен сұхбаттасты. Вильямсон Фитцпатриктің айтқандарының рас екенін растады. Әрине, полицияның талабын айтудан басқа амалы болмады. Оқиға ат ұрлығы туралы айыптаудан туындады, ол ешқашан аяқталған жоқ. Дэн Келлимен бірге мал ұрлаған деген айыптау бойынша тағы бір адам кейіннен айыптаусыз босатылды. Бұл жалған полиция айыптаулары жойылды, бірақ Келлилер үшін әділеттілік болмады, көп нәрсе жасалып жатыр. Фитцпатрик Беналлаға оралды және қолына/білегіне жеңіл жарақат алды. Ертесі күні Элен Келли, Уильям Вильямсон және Уильям Скиллион тұтқындалды және констебль Фитцпатриктің өліміне қатысқандары үшін айыпталды. Олар кінәлі деп танылды және Элен Келли 3 жыл түрмеге кесілді, ал Вильямсон мен Скиллион әрқайсысы 6 жылға кесілді. Сот үкімі тым қатал деп есептелді. Оған қарсы жаппай халық наразылығы болды. Үкімді кейін Нед Келлиге өлім жазасын берген сэр Редмонд Барри жариялады. Фитцпатрик Элен Келлидің сотында куәлік берді, ол (өзінен 14 жастағы қызын қорғауға тырысқан) Фитцпатриктің жалған "өліміне қатысқандығы" үшін айыпталды. Таңдалған қазылар сот мүшелері ешқандай дәлел болмаса да, оны кінәлі деп тапты. Ресми биліктің зорлық-зомбылығы шексіз болды. Фитцпатриктің оқиға туралы мәлімдемесі Уильям Вильямсонның түрмеде болғанда растағаны туралы айтылды, яғни Вильямсон полицияның талабын айтудан басқа амалы болмады, 1881 жылы Келли бүлігіне қатысты Корольдік комиссиядағы куәлігінде айтқандай, Капитан Стэндиш, полицияның Бас комиссары. Ескерту: Бұл ыңғайлы естірту, расталмаған "дәлелдер" кейін Вильямсонмен жоққа шығарылды. Әңгімелесу алдындағы алғашқы адвокаты Уильям Зинкемен кездесуде Келли "полицияның тираниясы салдарынан ол отбасы мен қарындастарын қорғау үшін қаруға көтеруге мәжбүр болды" деді. Фитцпатрик Лансефилдте орналасқанда Виктория полициясынан босатылды. Ол мас және жалған куәлік бергені үшін босатылды. Кейін ол өзінің жоғары офицеріне бағынбағаны үшін босатылғанын айтуға тырысты. Нед және оның бауыры Дэн Уомбат тауларына қашты, онда бірнеше айдан кейін оларды тұтқындау үшін жіберілген қарулы полиция тобына кездейсоқ соқтығысты. Нед Келли констебль Лониганды атып өлтірді және өзін қорғап, басқаларын жеңіп алды, Лониган бір тіреуге жүгіріп, оның артына тығылып, қаруын көтеріп Келлиге оқ атты. Содан кейін Келли оның қозғалысында оқ атты. Полиция қызметкері, доктор Рейнольдс, Лониганның жарақаты "тұрғанда" алғанға ұқсас болғанын мәлімдеді. Содан кейін сержант Кеннеди мен констебль Сканлан лагерге келді, ал Келли және басқалары тағы да өзін қорғауға мәжбүр болды. Келли былай деді...

Кейінгі өмірі

Недтің асылуынан кейін Келли Викториядан кетіп, Сиднейге барып, Ланс Скуторп ұйымдастырған "Жайлаулы Батыс шоуында" "Ада" есімімен, содан кейін Аделаидада Ада Хеннесси және Кейт Амброуз аттарымен өнер көрсетті. Денсаулығы нашарлағандықтан өнерден толығымен қол үзді. Оңтүстік Аделаидадағы Хилл Скотт мейрамханасында қысқа мерзімге бармен болып жұмыс істеді, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты үйіне қайта оралуға мәжбүр болды. Вангараттада үй қызметшісі, Лейсбиде үй шаруашылығы қызметкері болып жұмыс істеді, содан кейін аймақ бойынша үй шаруашылығында бірнеше жұмыс істеді. 1888 жылдың 25 қарашасында ат жабдықтарын жасаушы Уильям Генри Фостерге тұрмысқа шығып, Форбс қаласына қоныстанды. Олардың алты баласы болды, бірақ үшеуі нәресте шағында қайтыс болды. Некелері бақытты болмаған болуы мүмкін; 1898 жылдың 20 мамырында Фостер "халықтың естіген жерінде" әйеліне қарапайым емес сөздер айтқаны үшін сотқа тартылып, айып төледі. Олар келесі бес ай бойы бірге тұрмаған, себебі Фостер жұмыс істейтін станциясына қайтқанға дейін, оның жоғалып кеткен күнінен бір күн бұрын әйеліне барып қайтқандығы хабарланды. 7 қыркүйекте ол алтыншы баласын, Кэтринді дүниеге әкелді.

Револьвер

2006 жылдың қазан айында аукционшы Келлиге тиесілі болған револьверді көрсетті. Ол, 1878 жылдың 15 сәуірінде Келли үйінде Данды қамауға тырысқан кезде констебль Фитцпатриктің әкелген және оның інісі Нед тартып алған револьвер екені айтылды. Револьвер Келли 1888-1898 жылдар аралығында тұрған Форбс үйінің қабырға ішінен жасырын күйде табылған. Револьвер 2007 жылдың 13 қарашасында аукционға сатылды, онда ол жеке коллекционерге 72 870 австралиялық долларға өткізілді, бұл Виктория штатының қарсы бәсекелесін шамалы басып өтті. Келли әулетімен байланысы бар деген анонимді сатып алушыға аукционшылар сатып алу кезінде оның шығу тегін растайтын құжаттарды ұсынды.