Кіріспе

Стромферри (Port an t Sròim) – Шотландияның Росс графтығының батысында, Батыс жағалаудағы теңіз көлі Лох-Карронның оңтүстік жағалауында орналасқан ауыл. Оның атауы 20-шы ғасырда жол желісі кеңейтілгенге дейін болған көптеген жағалаулық паром қызметтерінің бірі ретінде бұрынғы рөлін көрсетеді. Ауыл Стромферри теміржол станциясымен қызмет көрсетеді және A890 тас жолына жақын орналасқан. Стромферри Лох-Карронның оңтүстік жағалауында, ал Стром қамалы – солтүстік жағалауда. Бұл ауыл Айен Бэнкстің «Комплицитет» романында еске алынады, онда баяндаушы ауылды белгілейтін жол тақтасын сипаттайды, онда «Стром Ферри (Паром жоқ)» деп жазылған. Кейбір жергілікті шинти ойыншылары бір кезде «Стромферри (Паром жоқ) Юнайтед» деген атпен жарысқан. Ауылда құлдырап қалған қонақ үйге бағытталған түрлі даму жобалары қарастырылып келеді. 2007 жылдың қараша айында W. A. Fairhurst & Partners, Helmsley Group атынан, қонақ үйді қайта жаңарту және бірнеше жаңа үйлер салуға қатысты алдын ала жобалауға келісім алды. Бұрын бұл қауымда екі шіркеу болған: Шотландияның еркін шіркеуі және Шотландия шіркеуі. Кейіннен екеуі де басқа қауымдармен бірікті, ал ғимараттар жеке пайдалануға берілді. Шотландия шіркеуінің ғимараты 1989 жылы жабылды.

Кеме

Stromeferry Лох Карронның ең тар бөлігіне жақын орналасқан және көптеген жылдар бойы мұнда және Солтүстік Стром арасында паром қызметі болды. Бұл 1809 жылы көлдің солтүстік жағында салынған алғашқы жолмен байланыстырды. Stromeferry айналма жолының (A890) оңтүстік-шығыс жағалауындағы аяқталуы паром қызметін қажетсіз етті және ол 1970 жылы тоқтатылды. Сол кезде бұл қызметті екі кеме атқаратын. Екі кеменің үлкені – Pride of Strome, 1962 жылы Sandhaven қаласындағы Forbes компаниясы салған. Кішігірім кеме – Strome Castle, 1958 жылы Fraserburgh қаласындағы Nobles компаниясы салған. Екі кеме де қазір Солтүстік Стром мен Лохкаррон аралығында Лох Каррон жағалауында жатыр. 2008 жылдың қазан айында уақытша паром қызметі іске қосылды, себебі құлаған тастар жергілікті жолдарды қауіпсіз емес етіп, жөндеу жұмыстары кезінде баламалы қолжетімділік қажет болды. 2012 жылдың қаңтар айында Highland Council А890 жолын тас құлаулар жапқаннан кейін уақытша паром қызметін ұйымдастыру үшін екі кеме жалдады. Жақын маңдағы Плоктоннан кететін 61 орындық Sula Mhor круиздік кемесі Лохкаррон және Апплкросс аймандарынан мектеп оқушыларын және басқа да жолаушыларды Плоктон орта мектебіне тасыды. Әдетте жаз айларында ғана Glenelg Kylerhea паром қызметін атқаратын алты көліктік айналма кеме Stromeferry мен Солтүстік Стромдағы ескі паромдық терминалдар арасында пайдаланылды. Лох Карронды 10 минутта кесіп өту Инвернестің 225 шақырымдық айналма жолынан құтылуға мүмкіндік береді.

Теміржол

Стромферри 1870 жылы ашылған Дингвол және Скай темір жолының бастапқы терминалы болды. Пойыздар пирс арқылы Скай, Льюис аралдары мен құрлықтағы ауылдарға бағытталған кемелермен байланысты. Ауыл қарқынды дамып, теміржол және пароммен келген жолаушыларға қызмет көрсету үшін қонақ үй салынды. 1897 жылы аяқталған Кайл-оф-Лохалшқа дейінгі темір жол желісінің ұзартылуы, аралдарға теңіз арқылы қысқа жол ашты, соның салдарынан Стромферринің маңызы азайды.

Стромеферридегі тәртіпсіздік

19 ғасырда Таулы аймақтарда сенбі күнін қатаң сақтағандықтан, теміржол компаниясының жексенбіде пойыздарды жүргізуі жергілікті тұрғындар арасында үлкен дау-жанжал тудырды. 1883 жылғы 3 маусымда Стромферриде 200-ден астам балықшы жексенбі күні балық түсіруге жол бермеу үшін теміржол стансасын басып алды. Соның салдарынан он адам түрмеге қамалды. Полиция мен әскери күштердің көтерілісті басуға қатысуы Парламентте сұрақталды, онда Шотландияда жексенбі күні көлік жүргізуге тыйым салатын заң жоқ екені айтылды.