Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ертедегі қару; қолда ұсталатын қару, содан кейін зеңбірек.
Early gun; small arm and then a cannon
Кульверин бастапқыда қолмен ұсталатын аркебустің алға бабасы болған, бірақ кейіннен орта ғасырлар мен Ренессанс дәуіріндегі зеңбіректердің бір түрін сипаттау үшін қолданылды. Бұл термин ескі "кулеринг" және француз тіліндегі "кулеврин" (француз тіліндегі "couleuvre" – "шалғынды жылан" сөзінен, одан әрі "colubrinus" сөзінен) сөздерінен шыққан. Бастапқыда қолға ұсталатын қару ретінде пайда болған кульверин 15 ғасырда француздар артиллерияда, ал 16 ғасырда ағылшындар теңізде қолдану үшін бейімделді. Артиллериялық құрал ретіндегі кульверин ұзын, тегіс ішкі бөлігі бар, салыстырмалы түрде ұзақ қашықтыққа және жазық траекторияға ие, сонымен қатар жоғары бастапқы жылдамдығы бар қатты дөңгелек оқтарды қолданды.
A culverin was initially an ancestor of the hand held arquebus, but later was used to describe a type of medieval and Renaissance cannon. The term is derived from the antiquated "culuering" and the French "couleuvrine" (from couleuvre "grass snake", following colubrinus.) From its origin as a hand held weapon it was adapted for use as artillery by the French in the 15th century and for naval use by the English in the 16th century. The culverin as an artillery piece had a long smoothbore gun barrel with a relatively long range and flat trajectory, using solid round shot projectiles with high muzzle velocity.
Қолмен жұмыс істейтін шұңқырлар
Қолмен құюға арналған түтік қарапайым тегіс металл түтікшеден тұрады, бір жағынан оқ-дәріге от жағуға арналған кішкентай тесігі бар, ал екінші жағы жабық болатын. Түтік қол астына ұстауға мүмкіндік беретін ағаш немесе металлдан жасалған ұзартқышпен бекітілді. Оқ-дәрімен және қорғасын оқтармен толтырылып, тесігіне тұтандырылған, баяу жанған шүмек енгізіліп атылатын. Шотландия королі Джеймс IV 1508 жылы қолмен құюды өте жақсы көретін. Ол Холируд сарайы мен Стирлинг қамалының үлкен залдарында атыс жарыстарын өткізді, Фолкленд сарайының паркінде еленді аңдау үшін кульверін алып барды және Май аралынан қайықпен теңіз құстарына кульверинімен атқылады. Аркебуспен қатар, кульверін де салмағы шамамен 300 кг болатын, тіреуге және бағыттауға айналатын, ауыр артқы жағынан зарядталатын айналмалы қаруға айналды. Бұл қару оқ-дәрі мен оқтармен алдын ала толтырылған, кружка тәрізді камераларды пайдалану үшін жасалған, бұл қайта зарядтауды жеделдетуге мүмкіндік берді. Артқы жағынан зарядталатын айналмалы қарулар көбінесе кемелерде қарсыластың экипажына немесе кемеге шабуыл жасаушыларға қарсы қолданылды.
The hand culverin consisted of a simple smoothbore metal tube, closed at one end except for a small touch hole designed to allow ignition of the gunpowder. The tube was attached to a wood or metal extension which could be held under the arm. It was loaded with gunpowder and lead bullets and fired by inserting a burning slow match into the touch hole. James IV of Scotland was an enthusiastic user of hand culverins in 1508. He held shooting matches in the great halls of Holyrood Palace and Stirling Castle, took a culverin to stalk deer in the park of Falkland Palace, and shot at sea birds from a row boat off the Isle of May with his culverin. In addition to the arquebus, the culverin also evolved into the heavier breech loading swivel gun weighing around , which required a swivel for support and aiming. This weapon was designed to use removable mug shaped chambers which were prefilled with gunpowder and projectiles to speed up reloading. Breech loading swivel guns were often used on ships against enemy crew or boarders.