Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Іштің қаңқа бұлшық еттері
Skeletal muscle in the abdomen
Іштің сыртқы көлбеу бұлшық еті (сондай-ақ сыртқы көлбеу бұлшық еті немесе сыртқы көлбеу) – алдыңғы ішек қабырғасының үш жалпақ іш бұлшық етінің ең ірісі және ең сыртқысы.
The abdominal external oblique muscle (also external oblique muscle or exterior oblique) is the largest and outermost of the three flat abdominal muscles of the lateral anterior abdomen.
Құрылымы
Сыртқы қисық бұлшық қарынның бүйір және алдыңғы бөліктерінде орналасқан. Ол кең, жұқа және дұрыс төртбұрышты емес, оның бұлшықеттік бөлігі бүйір жағын, ал апоневрозы қарынның алдыңғы қабырғасын құрайды. Көптеген адамдарда бұлшықеттің кішкентай болуы және тері астындағы май жинақтарының болуына байланысты көрінбейді. Ол сегіз ет тәрізді бастаулардан тұрады, әрқайсысы сыртқы беттерінен және бесіншіден он екінші қабырғаның төменгі жиектерінен (төменгі сегіз қабырға) шығады. Бұл бастаулар төмен және алға қарай бағытталған көлбеу сызық бойымен орналасқан, жоғарғы бастаулар сәйкес қабырғалардың шеміршектеріне жақын, ең төменгісі соңғы қабырға шеміршегінің төбесіне, ал аралықтары қабырғалардың шеміршектерінен біршама қашықтықта бекітіледі. Бес жоғарғы тістеу жоғарыдан төменге қарай көлемі ұлғаяды және алдыңғы тістеу бұлшық етінің сәйкес өсінділері арасында орналасады; ал төменгі үш тістеу жоғарыдан төменге қарай көлемі кішірейеді және олардың арасында латиссимус дорси бұлшық етінен сәйкес өсінділер орналасады. Осы бекітілу орындарынан әртүрлі бағытта ет талшықтары шығады. Оның артқы талшықтары қабырғадан иық сүйегіне дейін еркін артқы жиекті құрайды. Ең төменгі қабырғалардан шыққандары дерлік тік төмен қарай бағытталады және иық сүйегінің сыртқы жиегінің алдыңғы жартысына бекітіледі; ал ортаңғы және жоғарғы талшықтар төменге (төменге) және алға (алдыңғыға) бағытталған, шамамен ортаңғы кілтсүйек сызығында апоневрозға айналады және тік қынның алдыңғы қабатын құрайды. Сыртқы қисық бұлшық етінен шыққан талшықтар екі жағынан апоневроз құрап, linea alba бойында кесіседі. Сыртқы қисық бұлшық етінің апоневрозы ілік асты лигаментасын құрайды. Бұлшықет сонымен қатар ілік каналының қалыптасуына да қатысады. Ішкі қисық бұлшық сыртқы қисық бұлшық етіне қарағанда тереңірек орналасқан.
The external oblique is situated on the lateral and anterior parts of the abdomen. It is broad, thin, and irregularly quadrilateral, its muscular portion occupying the side, its aponeurosis the anterior wall of the abdomen. In most humans, the oblique is not visible, due to subcutaneous fat deposits and the small size of the muscle. It arises from eight fleshy digitations, each from the external surfaces and inferior borders of the fifth to twelfth ribs (lower eight ribs). These digitations are arranged in an oblique line which runs inferiorly and anteriorly, with the upper digitations being attached close to the cartilages of the corresponding ribs, the lowest to the apex of the cartilage of the last rib, the intermediate ones to the ribs at some distance from their cartilages. The five superior serrations increase in size from above downward, and are received between corresponding processes of the serratus anterior muscle; the three lower ones diminish in size from above downward and receive between them corresponding processes from the latissimus dorsi. From these attachments the fleshy fibers proceed in various directions. Its posterior fibers from the ribs to the iliac crest form a free posterior border. Those from the lowest ribs pass nearly vertically downward, and are inserted into the anterior half of the outer lip of the iliac crest; the middle and upper fibers, directed downward (inferiorly) and forward (anteriorly), become aponeurotic at approximately the midclavicular line and form the anterior layer of the rectus sheath. This aponeurosis formed from fibres from either side of the external oblique decussates at the linea alba. The aponeurosis of the external oblique muscle forms the inguinal ligament. The muscle also contributes to the inguinal canal. The internal oblique muscle is just deep to the external oblique muscle.
Жүйке жүйесі
Сыртқы көлбеу бұлшықеті әр жағынан төменгі алты төс-құрсақ нервінің алдыңғы тармақтарымен және қабырға асты нервісімен қамтамасыз етіледі.
The external oblique muscle is supplied by ventral branches of the lower six thoracoabdominal nerves and the subcostal nerve on each side.
Қанмен қамтамасыз ету
Бұлшықеттің бас бөлігі төменгі қабырғааралық артериялармен қамтамасыз етіледі, ал құйрық бөлігі терең айналмалы жамбас артериясының немесе жамбас-белде артериясының тармақтарымен қамтамасыз етіледі.
The cranial portion of the muscle is supplied by the lower intercostal arteries, whereas the caudal portion is supplied by a branches of either the deep circumflex iliac artery or the iliolumbar artery.
Функция
Сыртқы көлбеу бұлшық көкіректі төмен тартады және құрсақ қуысын қысып, құрсақ ішіндегі қысымды арттырады, мысалы Вальсальва маневрі кезінде. Ол сондай-ақ бір жақты (ипсилатеральді) жаққа иілуді және қарсы жақты (контралатеральді) айналуды жасайды: оң сыртқы көлбеу оң жаққа иіліп, сол жаққа бұрылады, ал керісінше. Ішкі көлбеу бұлшық да осы сияқты жұмыс істейді, бірақ ол бір жақты айналады.
The external oblique functions to pull the chest downwards and compress the abdominal cavity, which increases the intra abdominal pressure as in a Valsalva maneuver. It also performs ipsilateral (same side) side bending and contralateral (opposite side) rotation: the right external oblique would side bend to the right and rotate to the left, and vice versa. The internal oblique muscle functions similarly except it rotates ipsilaterally.
Көлденең созылу
Көлбеу созу бейсболда жиі кездесетін жарақат, әсіресе лақтырушыларда. Ойыншылардың соққы берушілер мен лақтырушылар екеуінің де қарсы жақтағы (жетекші) сыртқы бұлшық еттеріне немесе артқы жақтағы ішкі бұлшық еттеріне әсер етуі мүмкін.
The oblique strain is a common baseball injury, particularly in pitchers. In both batters and pitchers it can affect the contralateral (leading) side external oblique, or the trailing internal oblique.