Кіріспе

Жамбастың ішкі жағындағы ең үстірт бұлшық ет.

Gracilis бұлшық еті (['/ɡ//r//æ//s//ᵻ//l//ᵻ//s/; латынша "жіңішке") – жамбастың ішкі жағындағы ең үстірт бұлшық ет. Ол жұқа және жалпақ, жоғары бөлігі кең, ал төменгі бөлігі тар және ұшына қарай келеді.

Құрылымы

Ол жамбас сүйегінің төменгі жартысының алдыңғы жиегінен және жамбас сүйегінің жоғарғы жартысынан жұқа апоневроз арқылы басталады. Бұлшық ет талшықтары тік төмен қарай созылып, дөңгелек сіңірмен аяқталады. Бұл сіңір жамбас сүйегінің медиалдық кондилінің артынан өтеді, тібік сүйегінің медиалдық кондилінің айналасын орап, онда жалпақтанып, тібік сүйегі денесінің медиалдық бетінің жоғарғы бөлігіне, кондильдің астына бекітеді. Осы себепті бұлшық ет төменгі аяқтың адукторы болып табылады. Сіңірдің кірісу жерінде жартылай шел майлы етінің сіңірінің үстінде орналасқан, ал оның жоғарғы жиегі сарториус бұлшық етінің сіңірімен жабылып, олар бірігіп anserinus pes-ін құрайды. Anserinus pes тізе буынының медиалдық қосымша байламнан бурса арқылы бөлінеді. Сіңірдің төменгі бөлігінің бірнеше талшықтары аяқтың терең фасциясына дейін созылады.

Қарым-қатынастар

Грацилис өзінің ішкі немесе беткі беті арқылы қалың фациямен, ал төменгі жағынан сарторий бұлшық еті мен ішкі сафенді жүйкемен қарым-қатынаста болады; ішкі сафенді тамыр қалың фацияның үстінен өтіп, оны қиып кесіп өтеді. Сыртқы немесе терең бетімен ұзын, қысқа және үлкен аддукторлар, сондай-ақ тізе буынының ішкі бүйірлік байламдарымен байланысады, олардан грацилис және жартылай шеміршек бұлшық еттерінің шеміршектеріне ортақ синовиальды қапшықпен бөлінеді.

Жүйке жүйесі

Обтураторлық жүйке грацилис бұлшық етін бел омыртқасы арқылы иннервациялайды.

Функция

Бұлшықет жамбасты ішке қарай тартады, медиальды айналдырады (жамбас иілуі кезінде), сыртқа қарай айналдырады және жоғарыда айтылғандай жамбасты иіледі, сонымен қатар тізе буынының иілуіне көмектеседі.

Клиникалық маңызы

Грацилис бұлшық еті микрохирургияда жиі қолданылатын жапсырма болып табылады. Матес пен Нахай жіктемесіне сәйкес, ол II типті қанмен қамтамасыз етіледі, бұл оны медиалдық айналма жамбас артериясынан тарайтын артерия арқылы ауыстыруға мүмкіндік береді. Бұл артерия бұлшық етке симфиздің 10 см төменгі жағынан еніп кіреді. Осы нүктеде (немесе 1 см проксимальды) жүйке де кіреді. Грацилис бұлшық еті реконструктивтік хирургияда (грацилопластика) кеңінен қолданылады, педикулді жапсырма немесе еркін микрохирургиялық жапсырма ретінде. Педикулді және еркін жапсырмалар бұлшықетті немесе бұлшықет-терілі болуы мүмкін ("композиттік жапсырмалар"). Педикулді жапсырма ретінде грацилис бұлшық етін перинеум мен қын реконструкциясында, онкологиялық хирургиядан кейін, қайталама ановагиналды және ректовагиналды фистулаларды емдеуде, сондай-ақ тамыр хирургиясынан кейін нейроваскулярлық шоғырды жабу үшін қолдануға болады. Жұмыс істейтін педикулді жапсырма ретінде грацилис бұлшық етін анальдық ұстамаушылықты емдеу үшін ауыстыруға болады. Грацилопластика деп аталатын бұл техниканы 1950 жылдары Пикрелл сипаттаған, ал 1980 жылдардың соңында созылмалы бұлшық еттерді электрмен стимуляциялаудың енгізілуі оған революциялық өзгеріс әкелді. Грацилис микрохирургиялық еркін жапсырмасы жоғарғы және төменгі аяқ-қолдарды реконструкциялауда, кеуде реконструкциясында және қол функциясын қалпына келтіру үшін немесе беттік параличтің динамикалық реконструкциясында жиі қолданылады.

Көшіру орындары

Бұлшық ет көлемін азайту үшін, бет әлпетін қайта жандандыру мақсатында, сондай-ақ қол бұлшық еттерін жөндеу үшін тіліп бөлуге болады. Одан сыртқы тік ішек сфинктерін жасауға да болады.