Кіріспе

Жүру кезінде тізе буынын босатуға жауапты бұлшықет.

Аяқтың поплитус бұлшық еті жүру циклінің жабық тізбегінде (аяқ жермен жанасқанда) тізе буынын босату үшін, сан сүйегін тібік сүйегінде сыртқа қарай бұру арқылы қолданылады. Ашық тізбектегі қозғалыстарда (мүше жерге тимейтін кезде) поплитус бұлшық еті тібік сүйегін сан сүйегінде ішке қарай бұрады. Ол отыру және тұру кезінде де пайдаланылады. Бұл аяқ асты бөлігінің артқы (арқалық) бөлігіндегі тек тізе буынына ғана әсер ететін, білезік буынына әсер етпейтін жалғыз бұлшықет. Гастрокнемді бұлшық еті екі буынға да әсер етеді.

Құрылымы

Поплитті бұлшықет сан сүйегінің сыртқы бүйірлік кондилінің сыртқы бетінен дөңгелек бау арқылы басталады. Оның талшықтары төмен және ішке қарай бағытталған. Ол тібіет сүйегінің артқы бетіне, жалпақ бұлшықет сызығының үстіне бекінеді.

Жүйке жүйесі

Поплит бұлшықеті тібіет нерві арқылы қамтамасыз етіледі, оның бастаулары L5 және S1 жұлын тамырларынан шығады.

Түрлілігі

Кейде гастроцнемиус бұлшығының бүйірлік (сыртқы) басында сезамоидтық сүйектен қосымша бас шығады. Сирек жағдайда, тұрақсыз қосымша бұлшық – popliteus minor кездеседі. Ол жамбас сүйегінен plantaris бұлшығының ішкі жағынан басталып, тізе буынының артқы байламсына бекітеді. Peroneotibialis, халықтың 14%-ында кездеседі. Басталуы – фибула басының ішкі жағы, тізе сүйегінің көлденең сызығының жоғарғы жиегіне бекітіледі, popliteus бұлшығының астында орналасқан. Тағы бір нұсқа – cyamella, бұл popliteus бұлшығының сіңірінде орналасқан кішкентай сезамоидтық сүйек. Адамдарда сирек кездеседі, кездесу жиілігі 0,57–1,8% аралығында, бірақ басқа приматтар мен кейбір жануарларда жиі сипатталған.

Функция

Поплитус аяқты жамбасқа қарай иіруге көмектеседі; аяқ иілгенде, ол тібік сүйегін ішке қарай бұрады. Бұл бұлшық, әсіресе, тізе бүгілудің бастапқы кезінде белсенділік көрсетеді, себебі тізе бүгілу қозғалысының алғашқы сатысында қажетті тібік сүйегінің ішкі айналуын қамтамасыз етеді. Поплитус тізедегі бүйірлік менискіге де бекітілген және тізе бүгілгенде тібік және жамбас сүйектері арасында менискінің қысылуын болдырмау үшін оны артқа қарай тартады.

Хирургиялық операция

Поплицеал бұлшықағанатының зақымдануы тізе буынының артқы-сыртқы айналу тұрақсыздығын тудырады. Бұл поплицеал порталы арқылы артроскопиялық поплицеал байламасын қайта құру арқылы емделуі мүмкін.