Кіріспе

Духан кені – Катардағы Духан ауданында шамамен 80 км² аумақты алып жатқан ірі мұнай өндіретін кен орны. Алғашқы ұңғыма 1939/1940 жылдары бұрғыланған, ал Духаннан мұнай экспорты 1949 жылы басталды. Кен орны тәулігіне белгілі бір көлемде шикі мұнай өндіреді.

Шолу

Жарым аралдың батыс жағалауында орналасқан Духан кен орны – елдің ең ірі мұнай өндіретін кен орны. Кен орны шамамен ұзын, ал ені – аралығында. Онда төрт резервуар бар: Хатия, Фахахил және Джалеха/Дияб. Үшеуі мұнай резервуарлары, ал біреуі серіксіз газды қамтиды. Мұнай мен газ төрт газ ағызу станциясында бөлінеді: Хатия Солтүстік, Хатия Басты, Фахахил Басты және Джалеха. Тұрақтандырылған шикі мұнай құбыр желісі арқылы Месаид портына тасымалданады.

Тарих

1938 жылы Духан антиклинінде барлау бұрғылау жұмыстары басталды, ал 1939 жылы Катар формациясының №3 әктасында алғашқы мұнай ұңғымасы ашылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты 1942 жылы жұмыстар уақытша тоқтатылды, бірақ 1947 жылы жалғастырылды. 1949 жылы жоғарғы юралық Араб формациясының екі қабатшасында мұнай табылды, олар Араб C және Араб D деп белгіленді. 1953 жылғы 28 наурызда Араб D қабатшасын бұрғылап жатқан DK35 ұңғымасында ірі өрт болды.

Геология

Духан кені Духан антиклинінде орналасқан, ол батыс жағалауға параллель солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған бүгілгендер тобы. Духан антиклині, жұқа, созылған құрылымымен және орташа көлбеу бұрыштарымен көршілес бүгілгендердің көп бөлігінен ерекшеленеді. Бұл факті кейбір геологтарды оның пайда болуын тереңдегі тұздың қозғалысымен байланыстыруға алып келді. Антиклинінің жалпы ұзындығы ең төменгі контурдан шамамен 80 км-ді құрайды. Джебель Нахш антиклинінің оңтүстік шекарасында жатыр. Духан антиклині бойында бүгілу деңгейі әртүрлі; солтүстік бөлігінің бүгілуі оңтүстік бөлігіне қарағанда күштірек байқалады. Антиклинінің егжей-тегжейлі картасы 1948-1949 жылдары жасалды.