Кіріспе

Суфолк, Англиядағы өзен жүйесі Алде және Оре өзендері Англияның Суфолк аймағында Снейп пен Альдбург қалалары арқылы өтетін өзен жүйесін құрайды. Алде және Оре өзендері Блэкхоллдан солтүстік-батысқа қарай қосылады. Одан кейін, біріккен өзен Снейп пен Альдбург арқылы ағып, Альде өзені деп аталады, содан соң Орфордқа жақындағанда Оре өзені деп аталады және Солтүстік теңізіне құярына дейін тас-қиырлы мүйіс арқылы өтеді. Екі өзеннің де атауы олардың бойындағы маңызды қалалардың аттарынан туындаған: Алде – Альдбургтен, ал Оре – Орфордтан. Өзеннің бастапқы бөлігі Деннингтоннан батысқа қарай, Фрамлингем, Пархэм және Марлсфорд арқылы шығысқа қарай ағады. Алде өзенінің бастауы Брандиш, Лаксфилдке жақын жерде, Блайт өзенінің бастауымен бір аймақта орналасқан. Оре өзенімен қосылғаннан кейін ол көп ұзамай Снейпке жетеді, онда су тасып, кеңейеді. Ол шығысқа қарай Альдбург арқылы ағып, оңтүстікке бұрылып, тас-қиырлы мүйістің артында жағалаумен қатар жүреді. Оре өзені – өзеннің Орфордтан теңізге дейінгі соңғы бөлігі. Оның бір саласы бар – Батли өзені, ал олардың қосылған жерінде Хавергейт аралы орналасқан. Бұрын ол Орфордқа жақын теңізге құйған болса, қазір өзеннің сағасы жүздеген жылдар бойы жиналған тас-қиырдың әсерінен шамамен бес шақырымға оңтүстікке ықшып жылған. Тюдор дәуірінде өзен порт ретінде қызмет еткен, одан испан армадасына қарсы күреске аттанған төрт кеме шығарылған. Қазір өзен сауда порты ретінде емес, яхталармен жүзуге арналған аймақ ретінде қолданылады. Өзеннің төменгі ағысы батпақты жерлер мен тас-қиырлы немесе құмды жағажайлар арқылы өтеді, олардың көп бөлігі қазір Ұлттық трастқа тиесілі және «Орфорд Несс ұлттық табиғат қорығы» деп аталады. Ұлттық траст осы жерді иеленуге алғанға дейін, ол Суық соғыс кезінде «Кобра Мист» радиолокациялық сынақтары жүргізілген құпия әскери база болып табылды. Өзенді бөгейтін тас-қиырлы мүйіс, Орфорд Несс, қазір шамамен 16 шақырымға созылып, Ұлттық трастқа тиесілі. Алде және Оре өзендері ағатын негізгі аймақ – жеке меншіктегі ашық дала, оның көп бөлігі егістік жерлерді құрайды. Су тасып ағатын бөлігі (Снейп көпірінен төмен) Суффолк жағалауы мен Хидс ерекше табиғи сұлулық аймағына кіреді, сондай-ақ ғылыми тұрғыдан ерекше қызығушылық тудыратын, арнайы сақталған және қорғалатын аймақ болып табылады. Оре және Батли өзендері арасында RSPB қорығы – Бойтон батпақтары орналасқан. «Альде, Оре және Батли Крик өзендерін және олардың жағалауларын Шингл көшесінен бастап су тасып ағатын жерлеріне дейін сақтау және қорғау» мақсатымен құрылған «Альде және Оре қауымдастығы» атты қайырымдылық қоры бар. Мег Рософфтың «Мен не болдым» романы Оре өзенінің теңізге құятын жағалауында өтеді.

Алде саздықтары

Өзеннің оңтүстік жағында, Икенге жақын орналасқан лайлы аймақтар Суффолк Жабайы табиғат қорының Alde Mudflats табиғи қорығы болып басқарылады: адамдардың мазалауын болдырмау үшін бұл жерге қоғамдық қол жетімділік шектеулі.