Кіріспе

Америкалық зерттеуші (1813–1857)

Коммодор Уильям Льюис Херндон (25 қазан 1813 – 12 қыркүйек 1857) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің көрнекті зерттеушілері мен теңізшілерінің бірі. 1851 жылы ол АҚШ-тың Амазонка өзені аңғарына экспедиция ұйымдастырды және 1854 жылы жарық көрген, «Амазонка өзені аңғарының зерттелуі» деген атаумен кеңінен таралған есеп дайындады. 1857 жылдың қыркүйегінде «Орталық Америка» саудалық почталық бу кемесінің капитаны ретінде 152 әйел мен баланы қауіпсіз эвакуациялауымен ерекше көзге түсті. Солтүстік Каролина жағалауында үш күнге созылған дауыл кезінде кеме қуатын жоғалтты. Херндон әйелдер мен балалардың бір бөлігін басқа кемеге қауіпсіз жеткізуді ұйымдастырды. Кемені құтқару мүмкін болмағандықтан, Херндон 12 қыркүйекте Хатеррас мүйісі жанында батқан кемемен бірге 400-ден астам жолаушы мен экипаж мүшесімен бірге қалуды шешті. Бұл АҚШ тарихындағы саудалық кеме апатының ең көп адам өмірін құрбан еткен оқиғасы болды. Екі жылдан кейін оның қызы Эллен Льюис Херндон болашақ АҚШ президенті Честер А. Артурға үйленді.

Жас шағы мен отбасы

Уильям Льюис Херндон Вирджиния штатының Фредериксбург қаласында дүниеге келген. Ол Франсис Элизабет Хансбороға үйленді және олардың Вирджиния штатының Калпепер Корт Хаусында туған Эллен Льюис Херндон деген қызы болды (кейін Честер А. Артурдың әйелі болған). Оның шөбере інісі - жазушы Люси Херндон Крокетт.

Әскери-теңіз қызметі

1828 жылы 1 қарашада Герндон міндетті офицер болып тағайындалды. 1834 жылы офицерлік емтиханды тапсырып, 1841 жылы лейтенант болды. Ол сол кезден бастап 1842 жылға дейін Тынық мұхиты, Оңтүстік Америка, Жерорта теңізі және Перс шығанағы суларында теңіз саяхаты жасады. 1842-1846 жылдары Херндон өзінің бірінші туысы және қайын інісі Мэтью Фонтейн Моримен бірге АҚШ Әскери-теңіз обсерваториясының карталар және аспаптар бөлімінде қызмет етті. Олар мұхит карталарын жасап, теңізде қауіпсіз және дәл жүзу үшін аса құнды басқа да ғылыми жұмыстар атқарды. Мексика-Америка соғысы кезінде Херндон "Ирис" бригіне ерекше көзге түсіп басшылық етті.

Амазонканың зерттеулері

1851 жылы Херндон Амазонка өзені аңғарына барлау экспедициясын жетекшілік етті. Бұл аймақ мыңдаған жылдар бойы көптеген жергілікті тайпалар мекендеген, бірақ еуропалықтар бұрын картаға түсірмеген кең аумақ еді. Экспедицияның мақсаты – аңғардың саудалық ресурстарын және мүмкіндіктерін анықтау болды. "Орталық Америка" кемесіндегі адамдар батып бара жатқанда аман қалу үшін ағаш бөліктерін сындырып, оларды құтқару құралдары ретінде пайдалануға тырысты. Кейбіреулері кейіннен өтетін кемелермен құтқарылды, бірақ кемеде болған 423 адамның көпшілігі АҚШ тарихындағы коммерциялық кемелер арасындағы ең ірі қайғылы оқиғада қаза тапты. АҚШ Әскери-теңіз күштері оның құрметіне екі кемені "Херндон" деп атады. Вирджиния және Пенсильвания штаттарындағы Херндон қалалары оның есімімен аталған.