Кіріспе
Біріккен псоас және илиякус бұлшықеттері Иліопсоас бұлшықеті (,/ɪ//l//i//oʊ/'/s//oʊ//.//ə//s/; және ψόᾱ сөздерінен алынған) біріккен псоас майор және илиякус бұлшықеттерін білдіреді. Екі бұлшықет құрсақ қуысында бөлек орналасқан, бірақ көбінесе жамбаста бірігеді. Оларға әдетте иліопсоас деген ортақ атау беріледі. Иліопсоас бұлшықеті жамбас сүйегінің кіші трохантеріне бекітіледі. Ол жамбас буынының ең күшті иілгіші болып табылады. Иліопсоас бұлшықетіне L1–L3 (псоас) бел омыртқалық жүйкелері және жамбас жүйкесінің бір бөлігі (илиякус) қанмен жарақталады.
The iliopsoas muscle (,/ɪ//l//i//oʊ/'/s//oʊ//.//ə//s/; from and ψόᾱ) refers to the joined psoas major and the iliacus muscles. The two muscles are separate in the abdomen, but usually merge in the thigh. They are usually given the common name iliopsoas. The iliopsoas muscle joins to the femur at the lesser trochanter. It acts as the strongest flexor of the hip. The iliopsoas muscle is supplied by the lumbar spinal nerves L1–L3 (psoas) and parts of the femoral nerve (iliacus).
Құрылымы
Илиопсоа бұлшығы – үлкен псоас бұлшығы және илиакус бұлшығының бірігуінен құралған күрделі бұлшық. Үлкен псоас T12 және L1–L3 омыртқа денелерінің сыртқы беттерінен және олармен байланысты омыртқааралық дискілерден басталады. Илиакус жамбас қуысының илиакалық шұңқырынан басталады. "Кіші псоас" илиопсоа бұлшығына да қосылады. Ішектік байламның астындағы төменгі бөлігі, жамбас үшбұрышының еденінің бір бөлігін құрайды.
Жүйке жүйесі
Үлкен псоас L1–L3 деңгейіндегі белдік өрімнің алдыңғы тармақтарынан тікелей тармақтар арқылы иннервацияланады, ал иляк бұлшығы сан жүйкесімен иннервацияланады (ол L2–L4 алдыңғы тармақтарынан құралған жүйкелерден тұрады).
Функция
Илиопсоа жамбас иілудің басты қозғалтқышы болып табылады және жамбас иілуші бұлшықтарының ең күштісі (тік жамбас бұлшығы, сарторий және кең жамбас фасциясы кергіші басқалары). Илиопсоа тұру, жүру және жүгіру үшін маңызды.
Клиникалық маңызы
Бұл 1-тармақты қызыл талшықтар басымды, баяу қозғалатын қалыпты дене тұрқы. Омыртқа омыртқалары мен дискілерден басталып, жамбас сүйегіне бекітілетіндіктен, омыртқадан жамбас сүйегіне дейінгі кез келген құрылымға тікелей әсер етуі мүмкін. Ылғалды және қысқа илиопсоас көбінесе аяқтар мен табандар сыртқа бұрылуымен көрінеді. Ол төменгі немесе ортаңғы арқада, СИ буынында, жамбаста, шатқайда, тізеде немесе осылардың кез келген комбинациясында ауырсынуға себеп болуы мүмкін. Илиопсоас белдік торабының L2-L4 жүйке тамырларынан иннервация алады, сондай-ақ беткі бел бұлшықтарына тармақтар жібереді. Жамбас жүйкесі бұлшықет арқылы өтеді және төртбас, көкше және сарторий бұлшықтарын иннервациялайды. Бұған жамбастың аралық және медиальды жамбас терісінің сезімталдық жүйкелері де кіреді, олар жамбастың алдыңғы және медиальды беттеріндегі, медиальды тібіктегі және аяқ қамырындағы сезімге жауап береді. Обтураторлық жүйке де бұлшықет арқылы өтеді, ол жамбастың медиальды жағындағы терінің сезімталдық иннервациясымен және төменгі аяқтың аддуктор бұлшықтарының (сыртқы обтуратор, ұзын аддуктор, қысқа аддуктор, үлкен аддуктор, икемді) және кейде көкшенің қозғалтқыштық иннервациясымен жауапты. Иннервацияланған осы құрылымдардың кез келгеніне әсер етуі мүмкін.
Қан кету
Ілиопсоалық бұлшық қанағуға қарсы препараттар қабылдайтын науқастарда қан кетуге жиі ұшырайтын орын болып табылады.