Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Замбиядағы маңызды жол
Major road in Zambia
Ұлы Шығыс жолы – Замбиядағы маңызды жол және оның Шығыс провинциясын елдің қалған бөлігімен байланыстыратын басты бағыт. Бұл жол сонымен қатар Замбия мен Малави және Замбия мен Мозамбиктің солтүстігі арасындағы маңызды байланыс құралады. Дегенмен, бұл бағыт көптеген басқа аймақтық магистральдық жолдармен салыстырғанда көлік ағыны аз, ал Лусака мен Чипата сияқты негізгі қалалар арасында ауылдық және жабайы жерлерден өтеді. Лусакада бұл жол шығыс шағын қалалары үшін басты магистральдық жол болып табылады. Лусакадан Чипатаға және Малавимен шекараға дейінгі жолдың барлық бөлігі Замбияның жол желісінде T4 жолы ретінде белгіленген.
The Great East Road is a major road in Zambia and the main route linking its Eastern Province with the rest of the country. It is also the major link between Zambia and Malawi and between Zambia and northern Mozambique. However, the route does not carry as much traffic as many of the other regional arterial roads and between the main cities it serves, Lusaka and Chipata, it passes through rural and wilderness areas. In Lusaka the road forms the main arterial road for the eastern suburbs. The entire route from Lusaka to Chipata and the border with Malawi is designated the T4 road on Zambia's road network.
Тарих
Шығыс провинцияның астанасы Чипата, Замбия Солтүстік Родезия болған кезде Форт Джеймсон ретінде британдық отаршылдық әкімшілігінің алғашқы бекінісі болды. Шығыс провинциясының көп бөлігі сияқты, ол Малавиге, сол кездегі британдық протекторат Ниасалендке, сондай-ақ Мозамбик порттары Квелимане мен Бейраға, Солтүстік Родезияның қалған бөлігіне қарағанда оңай қол жеткізе алды. Сондықтан, отарлаудың алғашқы кезеңдерінде сауда мен байланыс көбінесе шығысқа қарай жүргізілді. 1920 жылдардың ортасына дейін пошта, тауарлар мен жолаушылар Ливингстон қаласындағы аумақтың астанасы мен Форт Джеймсон арасында көрші елдер арқылы пойызбен, Булавайо және Бейра арқылы Блантайрге, содан кейін жолмен жүрді. Ұлы Шығыс жолы салынғанға дейін, шығысқа тікелей көлік құралының бірінші жолы 1929 жылы көлік компаниялары жасаған, қазіргі жолдан солтүстікке қарай бағытталған және Лунсемфва және Луангва өзендерін бір-біріне байланған қапталған каноэлардан жасалған понтондық көпірлер арқылы кесіп өткен. Солтүстік Родезия билігі Шығыс провинциясын бақылауда ұстау үшін жақсырақ жолға мұқтаж болды, ал алғашқы Ұлы Шығыс жолы 1932 жылы Ұлы Солтүстік жолынан, шағын теміржол қалашығы Лусакаға салынды (Ливингстон әлі де астана болып қалды, ал «Ұлы жолдардың» осы торабы және негізгі солтүстік-оңтүстік теміржолы 1935 жылы астананы Лусакаға көшіру туралы шешім қабылдауға әсер етті).
Chipata, the capital of the Eastern Province was an early outpost of the British colonial administration as Fort Jameson when Zambia was Northern Rhodesia. Like most of the Eastern Province, it had much easier access to Malawi, then the British protectorate of Nyasaland, and to the Mozambique ports of Quelimane and Beira than to the rest of Northern Rhodesia, and so most trade and communication in early colonial days was eastwards. Until the mid 1920s mail, goods and passengers went between the capital of the territory at Livingstone and Fort Jameson by train through neighbouring countries — via Bulawayo and Beira to Blantyre and then by road. Before the Great East Road, the first direct vehicle access to the east of any kind was a track made in 1929 by transport companies following a more northerly route than the present road, and which crossed both the Lunsemfwa River and the Luangwa by pontoons made from dugout canoes roped together. Eventually the Northern Rhodesian authorities needed a better road to assert their control over the Eastern Province, and the first Great East Road was built in 1932 from the Great North Road at the small railway town of Lusaka (Livingstone was still the capital, and this junction of the 'Great Roads' together with the main north–south railway contributed to the decision to site the capital in Lusaka in 1935).
Жол географиясы
Шығыс провинциясы Мозамбик пен Малавидың оңтүстігі мен шығысында, және солтүстік-батысында әлемге танымал жануарларға толы Луангва аңғарының арасындағы тар жер суы болып табылады, одан ешқандай тас жол өтпейді. Провинцияның солтүстігіндегі жоталар арқылы өтетін бұталы жолдан басқа, батыстағы тар жер сағасы Замбияның қалған бөлігіне кірудің және шығудың жалғыз жолы болды, ал оны кесіп өтетін жалғыз тас жол болғандықтан, Ұлы Шығыс жолы стратегиялық тұрғыдан осал.
The Eastern Province is a narrow slice of land sandwiched between Mozambique and Malawi to its south and east, and the Luangwa Valley, world famous for its wildlife, to the north west, which no highways cross. Apart from a bush track over the highlands in the far north of the province, a narrow neck of land in the west became the only way in from or out to the rest of Zambia, and as the only highway to cross it, the Great East road is strategically vulnerable.
Бағыт
T4 Лусака орталығының солтүстігінде, T2 жолымен (Ұлы Солтүстік жолы; Каир жолы) және M9 жолымен қиылысатын дөңгелек жолдан басталады. Ол Ұлы Шығыс жолы ретінде шығысқа қарай жүріп, орталық шығыс қала маңының басты жолын құрайды. Манда Хилл сауда орталығы, Аркадес сауда орталығы және Шығыс парк сауда орталығынан өтіп, Замбия университетінің бас кампусынан өтеді. Кеннет Каунда халықаралық әуежайына бұрылыстан кейін, Chelstone маңында (Лусаканың соңғы маңында), T4 Чонге ауданына өтеді. Әуежайдан шығып, T4 30 шақырымға дейін шығысқа қарай созылады, Чонге төлеу алаңынан өтеді. 2022 жылдан бастап көпірді жаңарту жоспарланған. Ол Чипата қаласының солтүстік-батысында орналасқан T4 (Ұлы Шығыс жолы) жолымен қиылысынан басталады және D104 (Chipata Mfuwe Road) жолымен қиылысқа дейін 7 шақырым солтүстікке қарай жүреді. Бұл жол солтүстік-батысқа қарай Чипата әуежайына (2 шақырым қашықтықта) дейін созылады және Мамбу округі арқылы Мфуве туристік елді мекеніне және Оңтүстік Луангва ұлттық паркі мен Луангва өзенінен оңтүстікке қарай орналасқан халықаралық әуежайына дейін жалғасады. Бұл қиылыста M12 оңға бұрылып, Малави шекарасымен Чипангали және Лумези аудандары арқылы 173 шақырым солтүстікке қарай жүреді, Лундази қаласының жанындағы соңғы нүктесіне жетеді. Мұнда ол Оңтүстік Луангва ұлттық паркі мен батыстағы Луамбе ұлттық паркінен келетін D104 жолымен басқа қиылыста аяқталады. Осы қиылыстан солтүстікке қарай жалғасатын жол – D103 жолы, ол Чама қаласына барады. D109 Lundazi-ден шығысқа қарай Малауимен Lusuntha шекарасына дейін жалғасады.
The T4 begins north of Lusaka Central, at a roundabout junction with the T2 road (Great North Road; Cairo Road) and the M9 road. It begins by going eastwards as the Great East Road to form the main road of the central eastern suburbs, passing the Manda Hill Mall, Arcades Mall and East Park Mall before passing by the University of Zambia main campus. Immediately after the Kenneth Kaunda International Airport turn off in the Chelstone suburb (the last suburb of Lusaka), the T4 crosses into Chongwe District. From the airport turn off, the T4 heads eastwards for 30 kilometres, though the Chongwe Toll Plaza, As of 2022, there are plans to rehabilitate the bridge. It starts at a junction with the T4 (Great East Road) just north west of Chipata City Centre and goes northwards for 7 kilometres to reach a t junction with the D104 (Chipata Mfuwe Road), which goes north west to the Chipata Airport (2 kilometres away) and extends further through Mambwe District to the tourist settlement of Mfuwe and its International Airport south of the South Luangwa National Park and the Luangwa River. At this junction, the M12 makes a right turn and goes northwards for 173 kilometres, following the Malawi borderline, through the Chipangali and Lumezi Districts, to reach its northern terminus in the vicinity of the town of Lundazi, where it ends at another junction with the D104 road coming from the South Luangwa National Park and the Luambe National Park in the west. The road continuing northwards from this junction is the D103 road, which provides access to the town of Chama. The D109 connects eastwards from the D103 in Lundazi to the Lusuntha border with Malawi.
Луангава жолы
Луангва жолы (Замбияның жол желісінде D145 деп белгіленген) Луангва қаласына қол жеткізуді қамтамасыз ететін жол. Бұл Луангваға кіру және шығу үшін пайдаланылатын жалғыз жол. Ол Луангва ауданындағы Луангва көпірінен батысқа қарай T4 (Great East Road) жолымен қиылысып басталады, одан оңтүстіске қарай жүреді. 85 шақырымға созылып, Луангва өзенінің бойымен (осы аймақта Замбия мен Мозамбик арасындағы шекараны құрайды) Луангва қаласына жетеді, ол Луангва және Замбези өзендерінің қосылған жеріне жақын орналасқан, және қала орталығында аяқталады.
The Luangwa Road (designated as D145 on Zambia's road network) is the road that provides access to the town of Luangwa. It is the only road used to enter and exit Luangwa. It starts at a junction with the T4 (Great East Road) just west of the Luangwa Bridge in Luangwa District, going southwards. It heads for 85 kilometres, following the Luangwa River (which forms Zambia's boundary with Mozambique in this area), to reach the town of Luangwa adjacent to the Luangwa River and Zambezi River confluence, where it ends in the town centre.