Кіріспе

Виктория штатындағы бұрынғы саяси партия

Викторияның социалистік партиясы (VSP), сонымен қатар Виктория социалистік партиясы деп белгілі, 20 ғасырдың басында Австралияның Виктория штатындағы социалистік саяси партия болды. VSP мүшелерінің көпшілігі Австралияның Еңбек партиясының (АЛП) мүшелері болды, немесе кейіннен мүшелікке қабылданды. VSP-нің бір тобы "іштен бұрғылап" АЛП-ні социализмге жеңіп алуды үміттенеді. Кейін танымал болған мүшелеріне Джон Кертин (1941–1945 жылдары Австралияның премьер-министрі), Франк Ансти (1910–1934 жылдары федералды Еңбек партиясының депутаты), Морис Блэкберн (1934–1943 жылдары федералды депутат), Дон Кэмерон (1938–1962 жылдары сенатор), Фред Катц (1947–1951 жылдары сенатор) және Джон Кейн (Викторияның үш рет премьер-министрі) кірді. Кэмерон 1919 жылдан бастап ұйымдастырушы болып жұмыс істеді және 1920 жылдан 1923 жылға дейін «Социалист» газетін басқарды.

Нанымдар

Партия өзін марксистік деп атағанына қарамастан, "партияның социализмі шын мәнінде, көбінесе британдық түбірден немесе формадан шыққан, шала байланысқан идеялар жиынтығынан тұрды". 1905 жылғы Виктория социалистік партиясы "расизмге ашық қарсылығымен Австралияның саяси ұйымдарының арасында бірегей болды". Оған "саяси тақырыптар бойынша тұрақты дәрістер оқу, спикерлерге арналған сабақтар, радикалды әдебиеттерді жазу және тарату, сондай-ақ халық наразылығы" сияқты дәстүрлі әрекеттермен қатар, "билер, лагерьлер, велосипедпен жүру клубтары, хорлар, жастарға арналған сенбілік мектеп" сияқты ерекше әрекеттер де кірді.

Тарих

Партия 1906 жылы Мельбурнда бірнеше ескі социалистік топтардың бірігуімен құрылды. ВСП-ны құруға 1903 жылдан 1910 жылға дейін Австралияда тұрған британдық кәсіподақ жетекшісі Том Манн елеулі үлес қосты. Оның басшысы – талантты ұйымдастырушы және журналист Роберт Сэмюэл Росс болды. 1907 жылы партияда шамамен 2000 мүше болды. 1907 жылы VSP және Австралияның басқа штаттарындағы ұқсас топтар «Австралияның Социалистік Федерациясы» деп аталатын еркін федералдық ұйым құрды, бірақ ол ешқашан толыққанды ұлттық партияға айналмады. Басқа социалистік партиялар сияқты, VSP бірыңғай ұлттық еңбек қозғалысын жақтаған «Бір үлкен одақ» науқанына қолдау көрсетті, нәтижесінде Австралия кәсіподақ кеңесі құрылды. 1917 жылғы Ресей революциясы VSP үшін дағдарыс тудырды. Көптеген социалистер сияқты, партия бастапқыда революцияны құптады, бірақ 1920 жылға қарай Росс сияқты демократиялық социалистер большевиктер режимін сынады. 1921 жылы Сиднейге көшіп келген VSP мүшесі Билл Эрсман Австралия Коммунистік партиясының негізін қалаушылардың бірі болды. Көптеген VSP мүшелері жаңа партияға қосылды, бірақ көпшілігі, Росс басшылығымен, олардан қашықтап жүрді. «Еңбек қозғалысының демократиялық құқықтарды және тұрмыс деңгейін жақсартуды қолдауы Австралияның жағдайын мұндай дәрежеде өзгертті, осылайша большевизмді қолдану мүмкін болмай қалды», - деп жазды ол. Дегенмен, Росс ұлдары Ллойд Росс және Эдгар Росс екеуі де Коммунистік партияның белгілі мүшелеріне айналды. VSP келесі жылдары әлсіреп, Австралияның Еңбек партиясы мен Австралияның Коммунистік партиясы арасында саяси орынның аз екенін анықтады. Камерон 1932 жылға дейін партия хатшысы болып қалды, сол кезде партия толыққанды құлдырады.