Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нечако өзені (Dakelh: ᘅᐪᙠᗶᑋ) /n//ə/'/tʃ//æ//k//oʊ/ Британдық Колумбияның (Канада) жағалау тауларының Китимат жоталарының шығысында орналасқан Нечако платосынан бастау алады, солтүстікке қарай Форт-Фрейзерге дейін, содан кейін шығысқа қарай Принс-Джорджға ағып, Фрейзер өзеніне құяды. "Нечако" атауы – бұл жергілікті Carrier тіліндегі netʃa koh сөзінің ағылшыншасы, ол "үлкен өзен" деген мағынаны білдіреді. Нечако өзенінің негізгі салалары – Стюарт өзені (Вандерхофтың шығысында құяды), Эндако өзені, Чилако өзені (Принс-Джорджтың батысында құяды) және Фрейзер көлінен бастау алатын Наутли өзені. Басқа салаларына Чеслатта өзені жатады, ол Чеслатта көлінен су алып, Кенни бөгеті мен Нечако суқоймасының жанындағы Чеслатта шарлауығы арқылы Нечако каньонының етегіне Нечако өзеніне құяды.
The Nechako River (Dakelh: ᘅᐪᙠᗶᑋ) /n//ə/'/tʃ//æ//k//oʊ/ arises on the Nechako Plateau east of the Kitimat Ranges of the Coast Mountains of British Columbia, Canada, and flows north toward Fort Fraser, then east to Prince George where it enters the Fraser River. "Nechako" is an anglicization of netʃa koh, its name in the indigenous Carrier language which means "big river". The Nechako River's main tributaries are the Stuart River, which enters about east of Vanderhoof, the Endako River, the Chilako River, which enters about west of Prince George, and the Nautley River, a short stream from Fraser Lake. Other tributaries include the Cheslatta River, which drains Cheslatta Lake and enters the Nechako at the foot of the Nechako Canyon via Cheslatta Falls, near Kenney Dam and the Nechako Reservoir.
Тарих
1793 жылы Александр Маккензи экспедициясы Нечако өзенінің сағасынан өтіп кетті, қызығы, оны байқаған жоқ. Нечакоға алғаш көтерілген еуропалық 1806 жылы Саймон Фрейзер экспедициясының қатысушысы Джеймс Макдугалл болды.
The expedition of Alexander MacKenzie went past the mouth of the Nechako in 1793, curiously without observing it. The first European to ascend the Nechako was James McDougall, a member of Simon Fraser's expedition, in 1806.
Нечако су қоймасы
Нечако – Фрейзер өзенінің маңызды салаларының бірі, бірақ оның ағысының жартысы жағалау таулары арқылы Гарднер каналындағы теңіз деңгейінде орналасқан Кемано электр стансасына бұрылды, ол жақын орналасқан Китиматтағы алюминий балқыту зауытын қуатпен қамтамасыз етеді. Су қоймасының бастауындағы суды алу орнынан төмен орналасқан. Нечако электр энергиясын бұрудың негізгі су қоймасы Нечако су қоймасы немесе Оотса көлі су қоймасы деп аталады, бірақ көлдің әртүрлі бөліктеріне қатысты көптеген қосалқы атаулар бар, себебі оның су қоймасына айналуы көлдер тізбегінің бірігуін қажет етті, олардың ішіндегі ең ірілері – Еуцук көлі және Наталкуз көлі, олар су қоймасының оңтүстік тармағын құрайды. Су қоймасының басқаша атауы Оотса көлінен шыққан, ол қазір су қоймасының солтүстік тармағына қосылған, бірақ бастапқыда Нечаконың саласы – Ооста өзеніне құйылатын. Солтүстік тармаққа Уайтсейл көлі мен Тахца көлі де біріктірілген, оларды байланыстырған өзендер қазір су астында қалған және тиісінше Уайтсейл ағысы мен Тахца ағысы деп аталды. Кванчус тау жотасы су қоймасының екі тармағының арасында орналасқан. Нечаконың 1952 жылы бөгеттелуі және оның нәтижесінде ағынның күрт төмендеуі үлкен саяси дауларға себеп болды. Чеслатта Карьер тайпасы, Дакель немесе Карьер халқының бір тобы, су қоймасының құрылуынан қоныстарын тастауға мәжбүр болды және екі апталық ескертумен үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. Ағынның азаюынан туындаған су температурасының жоғарылауы Фрейзер және Стюарт өзендеріндегі, сондай-ақ Нечако өзеніндегі шабақ балығының көші-қоны үшін үнемі проблема болып табылады. Ақ осетрдің санына да әсер еткен болуы мүмкін, себебі зерттеулер түрдің ересек жасқа дейінгі/жас ересек популяцияларының табиғи емес төмендеуін көрсетіп тұр.
The Nechako is one of the main tributaries of the Fraser River, although half of its flow was diverted through the Coast Mountains to the Kemano generating station at sea level on the Gardner Canal, below the reservoir's intakes, which supplies power to the aluminum smelter at nearby Kitimat. The main reservoir of the Nechako power diversion is called the Nechako Reservoir or Ootsa Lake Reservoir, but there are many subnames for different parts of the lake because its conversion into a reservoir involved the amalgamation of chains of lakes, the largest of which were Eutsuk Lake and Natalkuz Lake, which form the south arm of the reservoir. The reservoir's alternate name comes from Ootsa Lake, now merged into the north arm of the reservoir but originally flowing into the Oosta River, a tributary of the Nechako. Other lakes also merged into the north arm are Whitesail Lake and Tahtsa Lake, with the correspondingly named rivers connecting them now flooded and renamed Whitesail Reach and Tahtsa Reach. The Quanchus Range is located between the two arms of the reservoir. The damming of the Nechako in 1952 and the consequent massive reduction in flow has been the source of considerable political controversy. The Cheslatta Carrier Nation, a subgroup of the Dakelh or Carrier people, were flooded out by the creation of the reservoir and forced to abandon their homes with only two weeks' warning. The increase in water temperature caused by the reduction in flow has been an ongoing problem for the salmon run on the Fraser and Stuart Rivers as well as the Nechako. Populations of White Sturgeon may have also been affected as studies show an unnatural decline in late juvenile/early adult populations of the species.