Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Макарий (Макарий; 1482 - 12 қаңтар 1563) - орыс дін қызметкері және әулие. 1542 жылдан 1563 жылға дейін Мәскеу және барлық Русь митрополиті болды. Константинопольдің Экуменикалық Патриархының бекітуінсіз Мәскеуде тағайындалған он бірінші митрополит болды. (Бұл бұрынғы қалыпты жағдай еді.)
Russian cleric and saint (1482–1563)
the later heads of the Holy Synod
Macarius (Мака́рий; 1482 – 12 January 1563) was the Metropolitan of Moscow and all Rus' from 1542 until 1563. He was the tenth metropolitan in Moscow to be appointed without the approval of the Ecumenical Patriarch of Constantinople as had been the norm.
Ерте өмір және Менайондағы еңбектері
Макарий Мәскеу маңында дүниеге келген. Оның ата-анасының есімдері (кем дегенде анасының монастырьдағы есімі) белгілі, себебі ол оларға Ұлы Менайонды оқырманына арнаған. Оның әлемдік есімі Михаил болған деп есептеледі. 15 ғасырдың соңында Макарий Боровскідегі Пафнутьево Боровский монастырінде монах болып, онда оқушы, субдиакон, диакон және дін қызметкері болып қызмет еткен. Макарий осы жерде икона сурет өнерін меңгерген. Ол сондай-ақ Иосиф Волоцкий және оның шәкірттерін ықпалды түрде қолдаған. Ол көрнекті орыс дінбасы, жазушы және икона суретшісі болған. 1523 жылы митрополит Даниил Макарийді Можайск монастырінің архимандриты дәрежесіне көтерген. Сол жерде Макарий Мәскеудің ұлы князі Василий III-мен танысқан. Ол Василий III-нің тұрмысқа келмеген Соломония Сабуровадан ажырасуын қолдаған және Елена Глинскаямен екінші некеге тұруға бата берген дін қызметкерлерінің бірі болды. 1526 жылы Макарий Новгород архиепископы болып тағайындалды, онда ол Мәскеуге бағытталған саясатты жүргізген. 1533 және 1535 жылдары ол монах Илья және басқаларды Нева, Ладога және Онега көлдері бойындағы фин-угор халықтары арасында және Кола түбегіне миссионерлік жұмысқа жіберген. (Новгородтағы оның ізбасары Феодосий он жылдан кейін сол аймаққа миссионерлер жіберген.) 1541 жылы Макарий және оның серіктері олардың үлкен еңбегінің бірінші басылымын, Ұлы Менайондарды (орыс тілінде Velikie Minei Chetii) аяқтады. Бұл жинақтағы орыс әулиелерінің өмірі 12 томнан тұрады және айлар бойынша реттелген. Сондай-ақ, ол Иван Бесқарақтың тегін Цезарь Августың ойдан шығарылған бауыры Прусқа дейін бақылайтын «Текше кітабын» (The Book of Degrees of Royal Genealogy) бастаған деп есептеледі. Ол Новгородтағы Әйгілі Даналық соборының кішкентай иконостасындағы иконаларды салған деген де болжам бар.
Macarius was born in the region around Moscow. His parents' names (at least his mother's monastic names) are known because he dedicates the Great Menaion Reader to them. His secular name is thought to have been Mikhail. In the late 15th century, Macarius became a monk at the Пафнутьево Боровский монастырь in Borovsk, where he would serve as a reader, subdeacon, deacon, and priest. It was here that Macarius mastered the art of icon painting. He is also known to have been a firm supporter of Joseph Volotsky and his disciples. He was a notable Russian cleric, writer, and icon painter. In 1523, Metropolitan Daniel raised Macarius to the rank of archmandrite of a monastery in Mozhaisk. It was there that Macarius became acquainted with the Grand Prince of Moscow, Vasili III. He was one of a few clerics who supported Vasili III's divorce from the barren Solomonia Saburova and blessed his second marriage with Elena Glinskaya. In 1526, Macarius was appointed Archbishop of Novgorod, where he conducted pro Muscovite policies. In 1533 and again in 1535, he sent the monk Il'ia and others on missionary work among the Finno Ugric peoples along the Neva, Lakes Ladoga and Onega, and up into the Kola Peninsula. (His successor in Novgorod, Feodosii, send missionaries to the same region a decade later.) In 1541, Macarius and his companions finished work on the first edition of their great work, the Great Menaion Reader (Velikie Minei Chetii in Russian). This compilation of lives of the Russian saints comprised 12 volumes arranged on monthly basis. He is also credited with beginning the Stepennaia Kniga (The Book of Degrees of Royal Genealogy) which traced Ivan the Terrible's lineage back to a fictitious brother of Caesar Augustus named Prus. He is also said to have painted the icons in the little iconostasis of the Cathedral of Holy Wisdom in Novgorod.
Ресей митрополиті
Қуатты князь Андрей Шуйскийдің қолдауына ие болған Макарий 1542 жылғы 16 наурызда Мәскеу және барлық Ресей митрополиті болып сайланды. Иван IV-нің кәмелетке толмауы және Шуйскийдің регенттігі кезінде Макарийдің Бояр Думасымен қарым-қатынасы сарай қызметкерлері мен шіркеу басшыларының ар-ұятсыздығына байланысты үнемі "қасірет" сезінуінен туындап, біртіндеп нашарлады. Оның тәуелсіздігі оны бірнеше рет қызметтен шеттетуге әкелді. 1544 жылдың жазында Макарий Мәскеу Кремлінде болған өрттен мүжілмей құтылды. Үш жыл өткен соң, ол Иванның анасының туыстары Глинскийлерді Ресей үкіметінен ығыстыруға қатысты. Иван Қатыгездің ең жақын кеңесшісі болған Макарий 1547 жылғы 16 қаңтарда оның тағына отыру рәсімін ұйымдастырды. Сол жылы ол патшаның Анастасия Захарьина Юрьевамен некелесуіне бата берді. Макарий 1547, 1549 және 1550 жылдардағы земский соборларға белсенді қатысып, қарама-қарсы бояр топтары арасында келісімді жақтады. 1542 жылғы синодта Макарий Максим гректің ізбасары Исаак Собаканы (Чудов монастырының архимандриті) шіркеуден шығаруды бастады. Таңқаларлығы, кейін Макарий грек Максиммен хат алмасып, оның кейбір жазбаларын "Ұлы меноний" еңбегіне қосты, бірақ оның кешірім сұраған өтініштерін қабылдамады. Стоглав және басқа да осындай синодтар (орыс тарихнамасында дәстүрлі түрде Макарий синодтары деп аталады) кезінде Макарий барлық Ресейдің 39 әулиесін қанонизациялады. 1551 жылы Макарий (патшамен бірге) Стоглав соборын шақырып өткізді. Сондай-ақ, ол 1552 жылы Қазанға аттанған орыс әскеріне бата берді. 1559 жылғы Қазан жорығы кезінде Иван Қатыгез Макарийді Мәскеуде қалдырып, оны уақытша мемлекет басшысы етіп тағайындады. 1552 және 1554 жылдары Макарий "Ұлы менонийдің" екінші және үшінші басылымдарын аяқтады. 1553 және 1555 жылдардағы шіркеу кеңестерінде Макарий бояр ұлы Матвей Башкинге, старц Артемийге және монах Феодосий Косойға қарсы діни бұзықшылық айыбын қолдады. Алайда ол Мәскеу Кремліндегі Благовещение соборындағы сурет салуға байланысты диак Иван Висковатий айыптаған монах Сильвестрдің жағын алды. Патша Мәскеуден кеткен кезде Макарий дипломатиялық келіссөздерді жүргізуге және түрлі тапсырмалармен елшілерді шетелге жіберуге жауапты болды. Әйгілі Василий соборының және Кремльдің Алтын палатасының суреттері оның көмегімен салынды. Ол сонымен қатар "Царь және Ұлы князь Иван Васильевичтің патшалығының басталуы туралы жылнаманы" құрастыруға қатысты, яғни Иван Қатыгездің билігінің ресми жылнамасын және Иванның билігі мен саясаты туралы суреттермен безендірілген кітапты жазды.
Having secured the support of powerful Prince Andrey Shuisky, Macarius was elected Metropolitan of Moscow and all Russia on 16 March 1542. During Ivan IV's nonage and Shuiskys' regency, Macarius's relations with the Boyar Duma gradually worsened due to his constant "grief" over the disgrace of courtiers and church dignitaries. His independent mindedness induced a number of attempts to dislodge him. In the summer of 1544, Macarius escaped a sure death in the fire raging in the Moscow Kremlin. Three years later, he took part in removing Ivan's maternal relatives, the Glinskys, from the Russian government. Upon becoming one of the closest advisers of Ivan the Terrible, Macarius arranged his coronation on 16 January 1547. That year, he blessed the tsar's marriage with Anastasia Zakharyina Yuriyeva. Macarius was an active participant at the zemsky sobors of 1547, 1549, and 1550, advocating conciliation between the opposing boyar groups. During the synod of 1542, Macarius achieved the excommunication of Maximus the Greek's associate Isaac Sobaka (archmandrite of Chudov Monastery). Curiously enough, Macarius would later correspond with the exiled Maximus the Greek and include some of his essays in his the Great Menaion Reader, rejecting, however, his appeals for pardon. During Stoglav and other such synods (traditionally known as Macarius's synods in Russian historiography), Macarius carried out canonization of 39 all Russian saints. In 1551, Macarius (together with the tsar) convened the so called Stoglavi Sobor. He also blessed the Russian army before its departure to Kazan in 1552. During his Kazan campaign in 1559, Ivan the Terrible left Macarius in Moscow to "protect the tsardom", which made him a temporary head of state. In 1552 and 1554, Macarius completed the second and third editions of the Grand Menaion. During the church councils in 1553 1555, Macarius supported the accusations of heresy, aimed at a boyar son Matvei Bashkin, starets Artemiy, and monk Feodosiy Kosoy. However, he took the side of Silvester, a monk at the Cathedral of the Annunciation in the Moscow Kremlin, who had been accused by diak Ivan Viskovatyi in uncanonical wall painting of the above mentioned cathedral. When the tsar was away from Moscow, Macarius was in charge of diplomatic negotiations and dispatching messengers abroad with different deeds. The painting of the Saint Basil's Cathedral and Kremlin's Golden Chamber was carried out with his assistance. He also took part in compiling the Chronicle of the Beginning of Tsardom of Tsar and Grand Prince Ivan Vasiliyevich, i. e., an official chronicle of Ivan the Terrible's reign and the Regal Book, an illuminated manuscript about Ivan's reign and policies.
Кейінгі жылдар
Өмірінің соңғы жылдарында Макарий мемлекеттік істерден қол үзді. Ол Степенная книгасын (немесе Ұрпақтар кітабы) жасауды бақылады, Иван Федоровтың кітап басу ісін қолдады және иконаларды қалпына келтірді. Митрополит Макарий 1563 жылғы 12 қаңтарда қайтыс болды және Мәскеу Кремлінің Успение соборында жерленді. Оның өмірі және Митрополит Макарийдің соңғы күндері туралы әңгіме одан кейін жазылды. Макарий 1988 жылы Ресей Православ шіркеуімен қасиетті деп жарияланды (бірақ оның есімі 18 ғасырдан бергі қасиеттілер тізімінде де кездеседі). Оның иконасы Мәскеудегі Ресейдің ежелгі құжаттар мұрағатының кіреберісіндегі арканың үстіндегі ойыста ілінген.
In his declining years, Macarius moved away from the affairs of the state. He supervised the creation of the Stepennaya kniga (or the Book of Generations), supported Ivan Fyodorov's book printing, and renovated icons. Metropolitan Macarius died on 12 January 1563 and was buried in the Cathedral of the Dormition of the Moscow Kremlin. After his death, they wrote his life and A Tale of the Last Days of Metropolitan Macarius. Macarius was canonized by the Russian Orthodox Church in 1988 (he, however, is found in lists of saints dating back to the 18th century). His icon hangs in a niche over the archway of the entrance to the Russian State Archive of Ancient Documents in Moscow.