Кіріспе

Замора-де-Идальго (испанша айтылуы: [saˈmoɾa de i'dalɢo]) – Мексиканың Мичоакан штатындағы қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 141 627 адамды құрайды, бұл штаттың үшінші ірі қаласы. Қала 330,97 км² (127,79 шаршы миль) аумақты алып жатқан Замора муниципалитетінің орталығы болып табылады және көптеген кішігірім елді мекендерді қамтиды, олардың ішіндегі ең ірісі – Арио-де-Район (Арио-Санта-Моника). Муниципалитетте шамамен 186 102 адам тұрады.

Замора ауылы 1574 жылдың 18 қаңтарында Испанияның Замора қаласынан келген испан қоныс жайлаушыларының вице-король Мартин Энрикес де Алмансаның бұйрығымен құрылды. Испандықтарды аймақтағы ауыл шаруашылығын дамытуға өте қолайлы, құнарлы алқаптар тартып алды. 1825 жылы Замораға қала мәртебесі берілді, бұл Мексика Тәуелсіздік соғысының революциялық көшбасшысы Мигель Идальго и Костильяның 1810 жылдың 21 қарашасындағы шешімін растады. 19 ғасырда Замора жоғары ауыл шаруашылығы өнімділігі мен дамыған сауда-саттық арқасында маңызды мәдени және экономикалық орталыққа айналды. 1831 жылдың 10 желтоқсанында Замора муниципалитетінің орталығы деп жарияланды. Кейін қала элитасы жаңа штат құру үшін саяси қозғалысты бастады. 1846 жылы архиепископ Пелажио Антонио де Лабастида и Давалос Мексика қаласынан діни басшылықты бөліп шығарды. 1862 жылы Заморада жаңа шіркеу кеңсесі құрылды – Замора диоцезі. Штаттан бөлінуге жасалған саяси әрекеттерге кедергі келтірілді. Порфирио дәуірінде қала тарихындағы ең жылдам экономикалық өсуді бастан кешірді. 1854 және 1910 жылдар аралығында қала өнеркәсіптік даму, қаланың жаңғыруы, технологиялық инновациялар және ауыл шаруашылығы өнімділігінің артуының нәтижесінде қарқынды экономикалық өсімді бастан кешірді. Замора штатта теміржол станциялары, телеграф, телефон, электр қуаты, заманауи су жүйелері сияқты жаңа технологияларды енгізген алғашқы қалалардың бірі болды. 1899 жылы көлік басқармасы Замораны Мексиканың орталық аймағындағы басқа да маңызды елді мекендермен теміржол арқылы байланыстырды. Сонымен қатар, қала құрылысы бөлімі қала үшін жаңа бейне жасады, ол қала бойынша көптеген жаңғырту жобаларын қамтыды. Порфирио дәуірінде қалада көптеген еуропалық сәулеттік стильдерді көрсететін сәулеттік қайта жаратылу болды. Осы кезеңде қаланың экономикалық өркендеуін көрсететін ірі мемлекеттік кеңселер мен діни ғибадатханалар салынды: Мичоакан өнер орталығы, Мичоакан колледжі және Оbrero de Zamora театры. 1898 жылдың 2 ақпанында Замораның екінші епископы Дон Хосе Ма. Казарес-и-Мартинес бастаған Кандлемас мерекесінде Гвадалупаның біздің ханымның соборының іргетасы салынды. Осы уақытта қаланың элитасының көптеген өкілдері Виктория және Шатоэск сәулеттік стильдерінен шабыттанған жаңа үйлер салды. Мексика революциясы 1911 жылы штатқа жетті, сол кезде Франсиско И. Мадероға адал жандар қала мен айналасын өздерінің аумағы деп жариялады. Штат губернаторы отставкаға кеткеннен кейін қала соғысқа қатыса берді. 1918 жылы штат конституцияны бекітті. Мексика революциясынан кейін Кристеро соғысы аймақтың ауыл шаруашылығын әрі қарыстырды, бұл қаланың экономикасына зиян келтірді. Саяси шиеленіс 1926 жылы қала мен айналасында аяқталды.

География

Замора-де-Идальго Мичоакан штатының солтүстік-батыс бөлігінде, Тараскан платосында, теңіз деңгейінен 1567 метр (5141 фут) биіктікте орналасқан. Қала 330,97 км² (127,79 шаршы миль) аумақты алып жатқан Замора муниципалитетінің орталығы болып табылады және көптеген кішігірім елді мекендерді қамтиды, олардың ішіндегі ең ірісі – Арио-де-Район (Арио-Санта-Моника). Нақтырақ айтқанда, қала Тзирондаро аңғарында (пурепеча тілінде "Батпақты жер" деген мағынада) орналасқан, бұл солтүстік-шығыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылған таулармен қоршалған кең аллювиалды жазық. Аймақтың топографиясы тегіс, еңкейісі 5%-дан аспайды. Кenoзой дәуірінде бұл аймақ Дуэро өзенінің тасқынынан пайда болған жазық болды, нәтижесінде көп мөлшерде базальт, брекчия, әктас туфы, туф, андезит және риолит шөгінділері қалыптасты. Аймақтағы басым базальт тау жыныстары топыраққа кальций, магний, темір, калий және натрийдің бай көзін береді. Айналасындағы жерлер құнарлы және өнімді, бұл аймақты ауыл шаруашылығы үшін өте қолайлы етеді. Аймақтағы топырақ хроматтың көп мөлшері бар пеллик вертисоль болып саналады; топырақ ұсақ текстуралы, 7,5 см³-ден кіші тастардан тұратын тас қабаты бар.

Климат

Қаланың ылғалды субтропикалық климаты (Cwa) бар, орташа жылдық температурасы 18,5 °C (65 °F). Ең жылы ай – мамыр, орташа температурасы 23,3 °C (74 °F), ал ең суық ай – желтоқсан, орташа температурасы 14,7 °C (59 °F). Қалаға жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен 900,6 мм (35,4 дюйм) болады, көбінесе жаз мезгілінде жауады.

Туризм

Қала орталығында испан отарлау дәуірінде (вириенато) және 19 ғасырда салынған бірқатар тарихи ғимараттар бар. Бұл ескерткіштердің кейбіреулері – Сан-Франциско ғибадатханасы, Гвадалупе біздің ханымның соборы (Мексикадағы ең биік собор); Сан-Франциско шіркеуі, Эль-Кальварио шіркеуі, Морелос базары және Федералды сарай. Басты туристік тартымдардың бірі – 5 мамыр даңғылында орналасқан Гвадалупе анамыздың соборы; бұл неоготика стиліндегі сәулет соборы, оның құрылысы 1898 жылдың 2 ақпанында басталды. Бұл собордың биіктігі 107,5 метр (352,69 фут), ұзындығы 95 метр (311,67 фут), ені 57 метр (187 фут) және жалпы ауданы 5415 шаршы метр (58,286,57 шаршы фут) құрайды, бұл оны Америка құрлығындағы осындай соборлардың ішіндегі ең ірілерінің біріне айналдырады. Сондай-ақ, Таза ұғым соборы да бар. Заморада демалуға арналған бірнеше мүмкіндіктер бар, Замора қаласының театры фортепиано концерттері, театрлық қойылымдар, камералық концерттер және басқа да іс-шараларды ұсынады. Сонымен қатар, Заморадағы Мичоакан А. С. мектебі азаматтарға кинофестивальдер, концерттер, қойылымдар және фольклорлық билер сияқты әртүрлі мәдени шараларды ұсынады. Жыл сайын желтоқсан айында замораньос чонгосының фестивалі өтеді, онда келушілер гастрономиялық үлгілерді, музыкалық билерді және қойылымдарды тамашалай алады, сондай-ақ «Ақындар кездесуі» өтеді. Әрі, әр 12 желтоқсанда Гвадалупе анамыздың соборында және қаланың әртүрлі жерлерінде шаралар ұйымдастырылады. Жақын маңдағы танымал орындардың бірі – Камекуаро көлі ұлттық паркі, ол бес ұлттық парктің бірі.