Кіріспе

Өнеркәсіптік ортада қолданылатын кран түрлері

Гантри кран – бұл объектіні немесе жұмыс кеңістігін аралап тұруға арналған конструкция үстінде орнатылған кран. Олар әлемдегі ең ауыр жүктерді көтеруге қабілетті алып "толық" гантры крандарынан бастап, автомобильдерден қозғалтқыштарды шығару сияқты жұмыстарға қолданылатын шағын шеберханалық крандарға дейін алуан түрлі болуы мүмкін. Бұлар порталды крандар деп те аталады, мұндағы "портал" – гантры аралап тұратын бос кеңістік. Гантри кран және көпірлік кран (немесе үстірт кран) терминдері көбінесе бір-бірін алмастырып қолданылады, себебі екі типті кран да жүктемені аралап тұрады. Екі құрылғының арасындағы ең көп айырмашылық – гантры крандарында бүкіл конструкция (соның ішінде гантры) көбінесе дөңгелекті болады (әдетте рельстерде). Ал көпірлік кранның тіреу құрылымы орнықты болып келеді, көбінесе ғимараттың қабырғалары немесе төбесінде орналасады, оған жол бойымен немесе арқалық бойынша жылжымалы көтергіш бекітіледі (ол өзі де жылжуы мүмкін). Жағдайды одан әрі күрделендіретіні – гантры крандары бүкіл конструкциясы дөңгелекті болумен қатар жылжымалы арқалыққа орнатылған көтергіш құралдармен де жабдықталуы мүмкін, ал кейбір көпірлік крандар тұрлақ гантрыдан ілініп тұрады.

Толық порталды кран

Толық порталды крандар (жүк портал құрылымының астында, арқалықтан сүйеніп тұрады) кеме қозғалтқыштары сияқты ауыр заттарды көтеруге өте ыңғайлы, себебі бүкіл конструкция жүктеме тудырған бұрылу моментіне төтеп бере алады және көбінесе қарсы салмақтар қажет болмайды. Олар көбінесе кеме құрылыс орындарында кездеседі, онда үлкен кеме бөліктерін құрастыру үшін бірге жылжытуға қолданылады. Бұл крандар ауыр жүктерді көтеру үшін күрделі кабельдер мен бекіткіштер жүйесін пайдаланады. Атақты толық порталды крандардың мысалдары – Самсон және Голиат, сондай-ақ Тайсун. Самсон және Голиат – Белфаст қаласындағы Харланд және Вольф кеме құрылыс кешенінде орналасқан екі толық порталды кран. 2008 жылы әлемдегі ең қуатты порталды кран – Тайсун, Қытайдың Янтай қаласындағы Янтай Раффлз кеме құрылыс кешенінде орнатылды. 2012 жылы Қытайдың Кидоң қаласында "Хонхай краны" құрылысын жоспарлап, 2014 жылы аяқтады.

Резеңке дөңгелекті порталды кран

Сондай-ақ, резеңке дөңгелектерде жүретін кішігірім порталды крандар да бар, оларға рельстердің қажеті жоқ. Резеңке дөңгелекті порталды крандар кемеден түсірілген контейнерлерді терминалдың қалған бөліктеріне тасымалдау үшін аса маңызды. Осы міндетті орындау үшін олар сол жақтағы суретте көрсетілгендей үлкен өлшемде болады және теміржол, автомобиль жолы немесе контейнерлерді сақтау алаңдарының бірнеше қатарымен қозғалуға қолданылады. Олар толық жүктелген контейнерлерді үлкен биіктікке көтере де алады. Кішігірім резеңке дөңгелекті порталды крандар жеке контейнерлерді немесе контейнерлердің тік қабаттарын жылжыту үшін қолданылатын, өздігінен жүретін тасымалдаушылар түрінде келеді. Резеңке дөңгелекті порталды крандар сияқты портативті порталды кран жүйелері, өлшемдері шектеулі терминалдар мен порттарда, тік кеңістікті барынша пайдалануға және контейнерлерді ұзақ қашықтыққа тасымалдау қажеттілігі болмаған жағдайда, үлкен сұранысқа ие. Бұл резеңке дөңгелекті порталды крандардың басқа контейнерлік терминал жабдықтарымен салыстырғанда жылдамдығы төмен болғанымен, жеткізілу қашықтығының артық болуына байланысты.

Көлденең порталды кран

Портативті порталды крандар кішкентай заттарды көтеру және тасымалдау үшін қолданылады, әдетте олардың салмағы белгілі бір шектен аспайды. Олар HVAC, жабдықтарды жылжыту және көркем туындыларды орнату салаларында кеңінен қолданылады. Кейбір портативті крандар жабық рельспен жабдықталған, ал басқалары жүріс беті ретінде I-нысанды немесе басқа экструзияланған пішіндерді пайдаланады. Көптеген жұмыс станциясының порталды крандары жүк тиелген кезде тұрақты, ал жүк түсірілген кезде жылдамды болуы тиіс. Жұмыс станциясының порталды крандарын сым арқанды көтергіш немесе төмен сыйымдылықтағы тізбекті көтергішпен жабдықтауға болады.