Кіріспе

1998 жылғы нақты уақыт стратегиясы және қала салу бейнеойыны.

The Settlers III (Die Siedler III) – Blue Byte компаниясы жасаған және шығарған, қала салу элементтері бар нақты уақыт стратегиясы бейнеойыны. 1998 жылдың қараша айында Microsoft Windows үшін шығарылған, бұл The Settlers сериясының үшінші ойыны. 1999 жылы Blue Byte екі қосымша шығарды: The Settlers III Mission CD және The Settlers III: Quest of the Amazons (Die Siedler III: Das Geheimnis der Amazonen), сәйкесінше сәуір және қазан айларында. Оларда жаңа бір ойыншылық кампания тапсырмалары, бір және көп ойыншы режимдері үшін жаңа карталар және карта редакторы болды. 2000 жылдың маусым айында The Settlers III: Gold Edition шықты, ол түпнұсқа ойынды және екі қосымшаны қамтыды. 2013 жылы Gold Edition GOG.com сайтында жарық көрді, ал 2018 жылы The Settlers III: History Edition ретінде қайта шығарылды. Ойынның бір ойыншылық кампаниясында ойыншы үш тайпаның біреуін (римдіктер, египеттіктер немесе азиялықтар) басқарады. Олардың құдайлары үлкен құдай HE-ден өз халқының арасынан чемпион таңдап, оған басқа тайпаларға қарсы соғыс жүргізуді бұйырады. Екі тайпаның құдайлары жеңіліске ұшса, жазаға тартылады. "Амазондықтарды іздеу" алғашқы оқиғаны баяндайды, онда Гелиостың қызы К’нкүра оның жеке көмекшісі болып, әйелдердің ғаламның құпия билеушілері болуына жағдай жасайды. Ойынды түпнұсқа Settlers ойынының авторы Волкер Вертич жобалаған және бірлесіп бағдарламалаған. Негізгі сұраныс-ұсыныс қағидасына негіделген ойын механикасы бұрынғы ойындарға ұқсас болғанымен, көптеген ойын элементтері өзгертілді: ойыншы енді әскерін тікелей басқарады; ғимараттарды байланыстыру үшін жолдар қажет емес, штаб-пәтерлер қажет болғанда автоматты түрде қоныстандырушыларды өндірмейді, ал әртүрлі тайпалардың экономикалық модельдері, сиқырлы әрекеттері және бірегей қабілеттері мен ғимараттары әртүрлі. Бұл ойын серияда онлайн мультиплеер режимін енгізген алғашқы ойын болды. The Settlers III аралас пікірлер алды. Экономикалық жүйе, ғимараттардың өзара байланысы, графика және анимация әдетте мақталып, бірақ көптеген сыншылар оны бұрынғы Settlers ойындарына тым ұқсас деп есептеді. Ойын коммерциялық сәттілікке жетті, шығарылғаннан кейін алғашқы он екі айда Германияда 200 000 данадан астам сатылды, ал әлем бойынша 700 000 данадан астам сатылды.

Ойын процесі

The Settlers III – қала салу элементтері бар нақты уақыт стратегиялық ойын. Осыған жету үшін ойыншы экономиканы ұсақ-түйек деңгейде басқаруы, ғимараттар салып, ресурстар өндіруі керек.

Ойын режімдері

Ойынның кампаниялық режимінде ойыншы бірқатар тапсырмаларды орындауы керек, олардың көпшілігінің мақсаты – компьютермен басқарылатын қарсыласты немесе қарсыластарды олардың аумағына иелік ету арқылы жеңу. Ойынның бастапқы нұсқасында әрқайсысы сегіз тапсырмадан тұратын үш жеке кампания болды: римдіктер, мысырлықтар және азиялықтар үшін әрқайсысы бір кампаниядан. Mission CD кеңейтуі әр тайпа үшін сегіз тапсырмадан тұратын үш қосымша кампанияны қосты, ал Quest of the Amazons әрқайсысы он екі тапсырмадан тұратын екі кампанияны қосты; бірінде ойыншы Амазонкаларды басқа тайпаларға қарсы басқарады, ал екіншісінде – басқа тайпаларды Амазонкаларға қарсы. Сценарий және көп ойыншы режимінде ойыншы кездейсоқ жасалған немесе алдын ала дайындалған картаны таңдай алады, содан кейін ойынды әртүрлі жолдармен өзгерте алады, мысалы, ойын басында әр ойыншыға қолжетімді шикізат мөлшерін реттеу. Quest of the Amazons кеңейтуінде «Экономикалық режим» енгізілді, онда мақсат – экономикалық мақсатты бірінші болып орындау. Ойыншы жалпы бұйрықтар береді (мысалы, ғимарат салуға бұйрық беру), ал жасанды интеллект (ЖА) нақты қоныстандырушыларға бұйрықтарды жүктеуді басқарады. The Settlers III ойынының механикасындағы маңызды өзгеріс – ойыншылардың жол желісін салу қажеті жоқ. Оның орнына, қоныстандырушылар ойыншының аумағында еркін жүре алады, ал ЖА маршрутты табуды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ, ойыншылар нарықтарды құра алады, олар бір географиялық аймақтағы аймақтар арасында сауда жолдарын құруға мүмкіндік береді, және кеме жасау шеберханаларын, олар көлік кемелерін де, сауда кемелерін де жасауға мүмкіндік береді.

Жарыс пен экономика

Ойынның түпнұсқалық нұсқасында ойыншы үш тайпаның біреуін таңдай алатын: римдіктер, египеттіктер және азиялықтар. "Амазонкалардың іздесі" амазонкаларды төртінші тайпа ретінде қосты. Әр тайпаның өзгеше дағдылары бар. "The Settlers III" ойынының жаңа мүмкіндігі – "Құдайлардың араласуы", осы мүмкіндік арқылы әр тайпа өз құдайларынан экономикалық және/немесе әскери көмек сұрай алады. Ойыншы манна мен жұбандарға ие болғаннан кейін, олар шектеулі түрде белгілі бір сиқырларға қол жеткізе алады, олардың мәні тайпаға байланысты. Бұл сиқырлардың ішінде темірді алтынға айналдыру, жау әскерін достасқа айналдыру (римдіктер), балықты етке айналдыру, орманды өртеу (египеттіктер), тасты темірге айналдыру, әскерлерге уақытша күш қосу (азиялықтар), алтынды тасқа айналдыру және жауларды уақытша қатыру (амазонкалар) бар.

Әскери

Ойыншының аумағын пионерлерді пайдалану арқылы немесе аумақ шекарасына жақын әскери кешен салып қана кеңейтуге болады. Ойыншы сондай-ақ бақылау мұнараларын да салып, оларды тұрақты қоныстанғандармен жарақтандыра алады. Бұл мұнаралар қашықтықты жақсы көреді, бірақ жаңа аумақтарды қамтамасыз етпейді. Жауынгерлердің үш классы бар: қылышкерлер, садақшылар және сүңгі жиектер. Қайтаруға алынған әрбір бөлімнің күші сол кластың жеткен "Құдайлық өрлеуі" деңгейіне байланысты, ал әр класс ең жоғары деңгейге жету үшін екі өрлеуге ие болуы керек. Әр тайпа өз әскери машиналарын шығара алады: римдіктер үшін катапульттар, египеттіктер үшін баллисталар, азиялықтар үшін зеңбіректер, ал амазонкалар үшін соғыс гонгтары. Жау ғимаратына шабуыл жасағанда, егер ойыншының жасақтары ғимараттағы барлық сарбаздарды жеңсе, олар оны басып алады, соның нәтижесінде ойыншының аумағы ғимарат радиусына сәйкес ұлғаяды.

Тұжырымдама және жобалау

The Settlers III-ке жұмыс 1997 жылдың қаңтарында, The Settlers II: Gold Edition шығар алдында басталды. Алғашқыда Blue Byte-тің серияның үшінші бөлімін жасау жоспарында болмады, бірақ The Settlers және оның жалғасы күтпегендей танымал болғандықтан, Волькер Вертих (түпнұсқаның дизайнері және бағдарламашысы) және Томас Герцлер (Blue Byte бас директоры және серияның продюсері) дамытуды бастауға шешім қабылдады. Вертих екінші ойынның жасалуына қатыспады, себебі ол былай деді: «The Settlers бағдарламасын екі жыл жасаймын десем, кейін осы кішкентай адамдарды көруге ынтақ болмадым». Дегенмен, 1997 жылы ол серияны қайтадан бастауға дайын болды, ойынның Warcraft II және Anno 1602 сияқты қарсыластарымен бәсекелесуге мүмкіндік беретін идеяларды жүзеге асыруға құлшынды. Вертихтің негізгі дизайн қағидасы – Settlers ойынының ең танымал элементтерін сақтап, графиканы жақсарту, сондай-ақ ойын механикасын мүмкіндігінше кеңейту және жетілдіру болды. Ол алғашқы екі ойынның жанкүйерлерінен алынған пікірлерді қарап шығып, екі қайталанатын ұсынысты анықтады: Settlers II-дегі сенімсіз кеме жүйесін жақсарту және онлайн мультиплеер мүмкіндігін енгізу, ол дереу бағдарламалауды бастады. Тағы бір маңызды шешім – Settlers III-тегі әртүрлі тайпалар тек сыртқы түрімен ғана емес, сонымен қатар әртүрлі қабілеттерімен, экономикалық модельдерімен және әр тайпаға тән ғимараттармен ерекшеленеді. Осы уақытта Гесс әр тайпаның ғимараттарымен жұмыс істей бастады, Adobe Photoshop-та текстураларды жасады, содан кейін оларды «тоздырып», шынайы әлемнің сезімін беруге тырысты. Мысалы, ол египеттік пирамидалардың диагональ сызықтарының түзу болмауына назар аударды, себебі олардың мүлдем түзу және геометриялық болуы шынайы емес көрінер еді. Кейіннен Gouraud көлеңкелері қосылып, суретті аяқтады. Топқа қосылғаннан кейін Уолнер Гесс жасаған дизайнның тым егжей-тегжейлі екенін және қазіргі технология деңгейінде жүзеге асыру мүмкін емес екенін түсінді, сондықтан олар оны жойып, кейіпкерлерді бастапқыдан қайта жасауға шешім қабылдады. Гесс қоныс аударушылардың дизайнының тым күрделі болмауы керек екенін ескермеді, себебі олардың кішкентай мөлшерінен (32 пиксел биіктігі) кейбір бөлшектері жоғалып кететін еді. Сонымен қатар, тіпті кішкентай болса да, дизайнның нақтылығы болуы керек еді. Бұл мәселені шешу үшін Уолнер олардың пропорцияларын арттыруды шешті, «сонда ұсақ детальдарды да тануға болады». Ол сондай-ақ оларға пропорционалды түрде үлкен қару-жарақ және құралдар беруге шешім қабылдады, себебі дұрыс өлшемдегі құралдар көрінбейтіндей кішкентай болар еді. Бір аптадан кейін Уолнер Вертих пен Гесске (римдік стандартты тасымалдаушылар, қазушылар және құрылысшылар) алғашқы 3D-жобаларын ұсынды, олар қоныстанушыларды дөңгелектеу және басын үлкейту сияқты қосымша өзгерістер енгізуді шешті. Содан кейін Уолнер анимацияларға көңіл бөлді. Ойынның барлық анимациялары әр қоныстанушы үшін бір-бірімен алмастырылуы керек болғандықтан (жүру, иілу және т.б.), ол алдымен қаңқа анимациясын жасауды қажет етті. 3D Studio Max-ты қолданған кезде нәтижеге қанағаттанбаған ол «біздің фигуралардың көрінетін құрылымына қоя алатын өте қарапайым қаңқалы қоныстанушыны» құруды таңдады. Бұл тәсілдің кемшілігі – барлық әрекеттерді жеке-жеке, кадр бойынша анимациялау қажет болды. Кейіннен, Гесс жасаған дизайнға негізделген, Blue Byte-тің ішкі суретшілерінің бірі Том Тиль үш басты кейіпкердің эскиздерін түрлі бет-әлпеттермен және әртүрлі бұрыштан салды, одан кейін Денге ақыр соңында дайын анимацияны жасады.

Амазонканың ізденуі

Қазан айында Blue Byte екінші кеңейтуді шығарды – The Settlers III: Quest of the Amazons. Онда бір ойыншы режимі үшін он жаңа карта, көп ойыншы режимі үшін он жаңа карта, жетілдірілген карта редакторы, жаңа тайпа (Амазонкалар) және екі жаңа он екі миссиядан тұратын жеке ойын кампаниясы бар. Бір кампанияда ойыншы Амазонкаларды қалған үш тайпаға қарсы басқарады, ал екіншісінде – Амазонкаларға қарсы қалған тайпалардың біріктірілген күштерін басқарады. Әйел қоныс салушыларды енгізу туралы идея ойынның бастапқы жобаларынан бері қалыптасқан және әрқашан кеңейтуге қосылатын мүмкіндік ретінде қарастырылған. 2013 жылы ол GOG.com сайтында Ultimate Collection жинағы аясында жарық көрді.

Тарихтық басылым

2018 жылдың қарашасында Ubisoft Gold Edition-ды жеке «Тарих басылымы» ретінде және «The Settlers: History Collection» жинағының құрамында қайта шығарды. Windows 10 үшін оңтайландырылған қайта шығарылған нұсқада бастапқы ойын, «Mission CD» және «Quest of the Amazons» кеңейтулері, сондай-ақ автоматты сақтау, 4K монитор қолдауы, екі монитор қолдауы, реттелетін ажыратымдылық және дыбыс сапасы, реттелетін курсорлар мен прокрутка параметрлері, реттелетін хабарламалар және онлайн көп ойыншы режимі бар. «Uplay» платформасында ғана қолжетімді «Тарих жинағына» сонымен қатар «The Settlers», «The Settlers II», «The Settlers IV», «The Settlers: Heritage of Kings», «The Settlers: Rise of an Empire» және «The Settlers 7: Paths to a Kingdom» ойындары да кіреді.