1991 жылғы «Цивилизация» ойынының сипаттамасы

Кіріспе

1991 жылғы бейне ойын

Ойын басталғанға дейін ойыншы қандай тарихи немесе қазіргі өркениетті таңдайтынын анықтайды. «Цивилизация» сериясының кейінгі ойындарынан өзгеше, бұл көбінесе сыртқы әсер ететін таңдау, атауларға, қала аттарына, музыкалық хабарламаларға және түс схемасына әсер етеді. Бұл таңдау «Жер бетіндегі ойын» картасындағы бастапқы орналасуына және, демек, бастапқы қалалардағы ресурстарға әсер етеді, бірақ кездейсоқ немесе өзгертілген әлемді бастағанда бастапқы орналасуға әсер етпейді. Ойыншының өркениет таңдауы компьютерге сол өркениетті немесе сол түстің басқа өркениетін таңдаудан бас тартуға мәжбүр етеді, ал компьютер басқаратын қарсыластар өз өркениеттерінің ерекшеліктерін көрсететіндіктен, бұл ойынға да әсер етеді. Мысалы, ацтектер белсенді экспансияға және әдетте зор байлыққа ұмтылады. Басқа өркениеттерге американдықтар, моңғолдар және римдіктер жатады. Әр өркениеттің алдында танымал тарихи тұлға тұрады, мысалы Үндістан үшін Махатма Ганди. «Цивилизация» ойынының көлемі көптеген басқа ойындардан гөрі зор. Ойын б.з.д. 4000 жылы, қола дәуірінен бұрын басталады және ғарыш дәуірі мен «болашақ технологияларымен» 2100 жылға дейін жалғаруы мүмкін (ең оңай деңгейде). Ойын басында әлемде ешқандай қала жоқ: ойыншы бір немесе екі қоныс салушы бірлікті басқарады, оларды қолайлы жерлерде жаңа қалалар құру үшін пайдалануға болады (және сол қалалар басқа қоныс салушы бірліктерді құрып, империяны кеңейте алады). Қоныс салушылар ландшафты өзгерте алады, кендер мен суару жүйелері сияқты жақсартуларды салады, қалаларды байланыстыратын жолдар салады, ал ойынның кейінгі кезеңдерінде шексіз қозғалыс ұсынатын теміржолдарды салады. Уақыт өте келе жаңа технологиялар дамытылады; осы технологиялар ойынның өзгеруіне және дамуына негізгі себепкер болады. Бастапқыда ойыншылар қыш тостағандар, доңғалақ және әліпби сияқты жаңалықтарды таңдай алады, ал ойын соңына қарай ядролық бөліну және ғарышқа саяхат сияқты технологияларға қол жеткізеді. Ойыншылар өркениеттері белгілі бір технологияны (мысалы, ұшудың құпияларын) бірінші болып ашып, оны әскери немесе басқа мақсаттарда қолданса, үлкен артықшылыққа ие болады. Көптеген жаңалықтар жаңа бірліктерге, қала жақсартуларына немесе туынды технологияларға қол жеткізуге мүмкіндік береді: мысалы, доңғалақ ойлап табылғаннан кейін арба қол жетімді болады, ал қыш тостаған жасалғаннан кейін астық сақтау құрылысын салуға болады. Басынан соңына дейінгі барлық жаңалықтар жүйесі технология ағашы немесе жай ғана Tech ағашы деп аталады; бұл тұжырым көптеген басқа стратегиялық ойындарда қабылданған. Кез келген уақытта тек бір технологияны «зерттеуге» болады, сондықтан технологияларды таңдау реті ойын нәтижесіне елеулі әсер етеді және көбінесе ойыншының ойын стилін көрсетеді. Ойыншылар сонымен қатар ойынның әр дәуірінде Әлемнің керемет құрылыстарын салады, тек қажетті білімді игерген жағдайда. Бұл керемет құрылыстар қоғамның, ғылымның, мәдениеттің және қорғаныстың маңызды жетістіктері болып табылады, ежелгі дәуірдегі пирамидалар мен Ұлы Қытай қабырғасынан бастап Коперник обсерваториясы мен Магеллан экспедициясына дейін, Аполлон бағдарламасына, Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Манхэттен жобасына дейін. Әр керемет құрылысты әлемде бір рет қана салуға болады, оны салу үшін көптеген ресурстар қажет, бұл басқа қалалық ғимараттар мен бірліктерге қарағанда әлдеқайда көп. Керемет құрылыстар басқарушы өркениетке ерекше пайда әкеледі. Мысалы, Магеллан экспедициясы теңіз бірліктерінің жылдамдығын арттырады. Керемет құрылыстар әдетте олар салынған қалаға (мысалы, Колосс), континенттегі әрбір қалаға (мысалы, И.С. Бахтың соборы) немесе тұтастай алғанда өркениетке (мысалы, Дарвиннің саяхаты) әсер етеді. Кейбір керемет құрылыстар жаңа технологиялардың арқасында ескіреді. Ойынды жеңіске жеткізудің екі жолы бар: барлық басқа өркениеттерді жаулап алу немесе Альфа Центавр жұлдыз жүйесіне жетіп, ғарыш жарысында жеңіске қол жеткізу.

Before the game begins, the player chooses which historical or current civilization to play. In contrast to later games in the Civilization series, this is largely a cosmetic choice, affecting titles, city names, musical heralds, and color. The choice does affect their starting position on the "Play on Earth" map, and thus different resources in one's initial cities, but has no effect on starting position when starting a random world game or a customized world game. The player's choice of civilization also prevents the computer from being able to play as that civilization or the other civilization of the same color, and since computer controlled opponents display certain traits of their civilizations this affects gameplay as well. The Aztecs are both fiercely expansionist and generally extremely wealthy, for example. Other civilizations include the Americans, the Mongols, and Romans. Each civilization is led by a famous historical figure, such as Mahatma Gandhi for India. The scope of Civilization is larger than most other games. The game begins in 4000 BC, before the Bronze Age, and can last through to AD 2100 (on the easiest setting) with Space Age and "future technologies". At the start of the game there are no cities anywhere in the world: the player controls one or two settler units, which can be used to found new cities in appropriate sites (and those cities may build other settler units, which can go out and found new cities, thus expanding the empire). Settlers can also alter terrain, build improvements such as mines and irrigation, build roads to connect cities, and later in the game they can construct railroads which offer unlimited movement. As time advances, new technologies are developed; these technologies are the primary way in which the game changes and grows. At the start, players choose from advances such as pottery, the wheel, and the alphabet to, near the end of the game, nuclear fission and spaceflight. Players can gain a large advantage if their civilization is the first to learn a particular technology (the secrets of flight, for example) and put it to use in a military or other context. Most advances give access to new units, city improvements or derivative technologies: for example, the chariot unit becomes available after the wheel is developed, and the granary building becomes available to build after pottery is developed. The whole system of advancements from beginning to end is called the technology tree, or simply the Tech tree; this concept has been adopted in many other strategy games. Since only one tech may be "researched" at any given time, the order in which technologies are chosen makes a considerable difference in the outcome of the game and generally reflects the player's preferred style of gameplay. Players can also build Wonders of the World in each of the epochs of the game, subject only to obtaining the prerequisite knowledge. These wonders are important achievements of society, science, culture and defense, ranging from the Pyramids and the Great Wall in the Ancient age, to Copernicus' Observatory and Magellan's Expedition in the middle period, up to the Apollo program, the United Nations, and the Manhattan Project in the modern era. Each wonder can only be built once in the world, and requires a lot of resources to build, far more than most other city buildings or units. Wonders provide unique benefits to the controlling civilization. For example, Magellan's Expedition increases the movement rate of naval units. Wonders typically affect either the city in which they are built (for example, the Colossus), every city on the continent (for example, J. S. Bach's Cathedral), or the civilization as a whole (for example, Darwin's Voyage). Some wonders are made obsolete by new technologies. The game can be won by conquering all other civilizations or by winning the space race by reaching the star system of Alpha Centauri.

Алдыңғы өркениет есімдерімен аталған ойындар

Британдық дизайнер Фрэнсис Трешем 1980 жылы өзінің Hartland Trefoil компаниясы арқылы Civilization үстел ойынын шығарды. 1981 жылы Avalon Hill АҚШ-та оны басып шығару құқығын алды. Алғашқы симуляциялық ойын – Utopia-ның авторы Дон Даглоу 1987 жылы Civilization ойынының нұсқасын бағдарламалау жұмысын бастады. Бірақ, Brøderbund компаниясында атқарушы лауазымға ұсыныс түскен соң ол жобадан бас тартты және ешқашан бұл ойынға оралмады.

MicroProse-те даму

Сид Мейер және Билл Стилли 1982 жылы MicroProse компаниясын құрды. Компанияның мақсаты – Стиллидің АҚШ Әуе күштері ұшқышы ретінде алған тәжірибесіне негізделген ұшу симуляторларын және басқа да әскери стратегиялық бейнеойындарды жасау болатын. Ол жаңа «құдайлар ойыны» жанрының, әсіресе SimCity (1989) және Populous (1989) ойындарының табысына үлкен мән берді. SimCity-де Мейер ойынның бір нәрсені құруға негізделген ойын болатынын түсінді. Ол кезде Мейер MicroProse-тің ресми қызметкері емес еді, бірақ келісімшарт бойынша жұмыс істеді, онда компания оған ойынды әзірлеу үшін алдын ала төлем жасады, ойынды тапсырғанда үлкен төлем және сатылған әр ойын үшін авторлық төлемдер берді. Мейер өзінің даму процесін сазды мүсін жасаумен салыстырды. Оның прототипі Empire, Railroad Tycoon, SimCity және Civilization ойындарының элементтерін қамтыды. Мейер бұл процесті былай сипаттады: «Тағы бір бөлік саз қосыңыз… жоқ, тым кетті. Оны алып тастаңыз». Ол кез келген өркениеттің өзінен құлау мүмкіндігін жойды, себебі бұл ойыншыны жазалайды деп ойлады. «Тарихи тұрғыдан дәл болғанымен, - деді Мейер, - Кракатау жанартауы жарылған немесе оба эпидемиясы басталған кезде, барлығы сақталған ойыннан қайта жүктеуді қалады». Мейер көп ойыншылы одақтарды жойды, себебі компьютер оларды тым тиімді пайдаланды, бұл ойыншылардың оны алдау деп ойлауына себеп болды. Оның айтуынша, миналы далалар мен мина іздеушілер компьютерге «егер сізде АИ-ды ақымақ көрсеткен мүмкіндік болса, оны алып тастаңыз. Жақсы АИ-дан гөрі, ақымақ АИ болмауы маңыздырақ». Мейер сондай-ақ ұшақтар мен тікұшақтарды жойды, себебі ол ойыншылардың соңғы сатыда жаңа технологияларды алуды пайдалы деп таппайды деп ойлады, ал онлайн көп ойыншылы қолдауды онлайн ойыншылардың аздығына байланысты ( «егер достарыңыз болса, компьютерлік ойындар ойнаудың қажеті жоқ») жойды; ол сондай-ақ онлайн ойынның кезектік ойынмен жақсы жұмыс істемейтініне сенді. Ойын IBM PC платформасы үшін жасалды, ол сол кезде 16 түсті EGA және 256 түсті VGA-ны қолдады; Мейер ойынның EGA/Tandy және VGA/MCGA жүйелерінде жұмыс істеуі үшін 16 түсті және 256 түсті графиканы қолдауға шешім қабылдады. «Мен ешқашан Civ-ді осылай оқшаулағандығым қателік пе екенін анықтай алмадым», - деді Мейер; «даму кезінде мүмкіндігінше көп көз» пайдалы болғанымен, Мейер мен Шелли ойнаушы, ойын дизайнері және бағдарламашы рөлін біріктіріп, өте жылдам жұмыс істеді. Мейер мен Шелли дамудың соңына жақындады және ойынды MicroProse-тің қалған бөлігіне жариялау үшін пікір алу үшін ұсынды. Бұл процесті компанияда Мейердің бұрынғы орнына келген даму вице-президенті баяулатты. Бұл вице-президент Мейердің келісімшарт шарттарына байланысты Мейердің ойындарын табысты жариялағаны үшін ешқандай қаржылық бонус алмады, сондықтан ойынды аяқтау үшін қажетті ресурстарды беруге ынтасы болмады. «Менің басты ережелерімнің бірі – екі есеге арттыру немесе жартысына дейін азайту», - деді Мейер. Ол Civilization шығарылуына бір ай қалғанда картаның көлемін жартысына дейін қысқартты, себебі ойын сынақтары бұрынғы өлшемнің тым үлкен екенін және жалықтыратын, қайталама ойынға себеп болатынын көрсетті. Қалаларды басқару сияқты басқа автоматтандырылған мүмкіндіктер ойыншының көбірек қатысуын талап ету үшін өзгертілді. Ойын аяқталғаннан кейін Мейер оны әзірлеуге 170 000 доллар жұмсалғанын бағалады. Нәтижесінде CivNet келесі жылы шыққан Civilization II-нің көлеңкесінде қалды.

Sid Meier and Bill Stealey co founded MicroProse in 1982 to develop flight simulators and other military strategy video games based on Stealey's past experiences as a United States Air Force pilot. He took to heart the success of the new god game genre, in particular SimCity (1989) and Populous (1989). Specifically with SimCity, Meier recognized that video games could still be entertaining based on building something up. By then, Meier was not an official employee of MicroProse but worked under contract where the company paid him upfront for game development, a large payment on delivery of the game, and additional royalties on each game of his sold. Meier described his development process as sculpting with clay. His prototype took elements from Empire, Railroad Tycoon, SimCity and the Civilization board game. Meier described the process as "Add another bit [of clay]—no, that went too far. Scrape it off". He eliminated the potential for any civilization to fall on its own, believing this would be punishing to the player. "Though historically accurate", Meier said, "The moment the Krakatoa volcano blew up, or the bubonic plague came marching through, all anybody wanted to do was reload from a
saved game". Meier omitted multiplayer alliances because the computer used them too effectively, causing players to think that it was cheating. He said that by contrast, minefields and minesweepers caused the computer to do "stupid things If you've got a feature that makes the AI look stupid, take it out. It's more important not to have stupid AI than to have good AI". Meier also omitted jets and helicopters because he thought players would not find obtaining new technologies in the endgame useful, and online multiplayer support because of the small number of online players ("if you had friends, you wouldn't need to play computer games"); he also did not believe that online play worked well with turn based play. The game was developed for the IBM PC platform, which at the time had support for both 16 color EGA to 256 color VGA; Meier opted to support both 16 color and 256 color graphics to allow the game to run on both EGA/Tandy and VGA/MCGA systems. "I’ve never been able to decide if it was a mistake to keep Civ isolated as long as I did", Meier wrote; while "as many eyes as possible" are beneficial during development, Meier and Shelley worked very quickly together, combining the roles of playtester, game designer, and programmer. Meier and Shelley neared the end of their development and started presenting the game to the rest of MicroProse for feedback towards publication. This process was slowed by the current vice president of development, who had taken over Meier's former position at the company. This vice president did not receive any financial bonuses for successful publication of Meier's games due to Meier's contract terms, forgoing any incentive to provide the needed resources to finish the game. "One of my big rules has always been, 'double it, or cut it in half, Meier wrote. He cut the map's size in half less than a month before Civilization release after playtesting revealed that the previous size was too large and made for boring and repetitive gameplay. Other automated features, like city management, were modified to require more player involvement. By the time the game was completed and ready for release, Meier estimated that it had cost $170,000 in development. As a net result, CivNet was generally overshadowed by Civilization II which was released in the following year.

Мұра

Цивилизацияның бірнеше жалғасы болды, соның ішінде Цивилизация II (1996), Цивилизация III (2001), Цивилизация IV (2005), Цивилизация Революциясы (2008), Цивилизация V (2010) және 2016 жылы Цивилизация VI. 1994 жылы Мейер осыған ұқсас Colonization атты ойын шығарды. Цивилизация "4X" жанрындағы алғашқы маңызды ойын болып саналады, төрт "X" әрпі "зерттеу, кеңейту, игеру және жою" дегенге тең, бұл терминді 1993 жылы Алан Эмрих "Орионның шебері" ойынын жарнамалау кезінде қалыптастырған. 4X принциптеріне негізделген басқа видео ойындар Civilization-ге дейін шыққан болса да, болашақ 4X ойындары өздерінің негізгі дизайн принциптерінің кейбірін Civilization-ге қарызды болады. Ойынның түпнұсқа нұсқасында кейін анықталған бір мәшһүр қателік – компьютер басқаратын Ганди, әдетте тыныш көшбасшы, белгілі бір жағдайларда ядролық қаруды қолдануға дайын соғысқұмарға айналуы мүмкін еді. Теория бойынша, ойын Гандидің "агрессия деңгейін" 8 биттік қолтаңбасыз бүтін сан үшін мүмкін болатын 255-тен 1-ге орнатқан, бұл компьютер басқаратын Гандиді қарулы қақтығыстан аулақ болуға итермелеген. Бірақ, бір өркениет демократияны үкімет түрі ретінде қабылдағаннан кейін, оның көшбасшысының агрессия деңгейі 2-ге төмендейді. Қалыпты арифметикалық ережелер бойынша Гандидің "1" саны "1" болып қалады, бірақ мән 8 биттік қолтаңбасыз бүтін сан болғандықтан, ол "255" санына дейін "айналып" кетеді, нәтижесінде Ганди ойынның ең агрессивті қарсыласына айналады. 2019 жылы сұхбат берген әзірлеуші Брайан Рейнольдс бұл оқиғаның "99,99% сенімділікпен" шындыққа жанаспайтынын айтты. Ол Гандидің ойындағы кодталған агрессия деңгейінің басқа бейбіт көшбасшылардан төмен болмағанын еске түсірді және "айналу" эффектісінің сипатталған нәтижеге ие болатынына күмән келтірді. Ол ядролық қаруға ие болғаннан кейін ойынның барлық көшбасшыларының "көңілсіз" болатынын атап өтті және бұл мінез-құлық Гандиге қатысты болғанда ғана ерекше және есте қалатын болып көрінетінін айтты. Мейер өзінің өмірбаяндық еңбегінде былай деді: "Мұндай қателер C бағдарламалау тілінде әдепкі бойынша қолданылмайтын, мен жетекшілердің қасиеттерін анықтау үшін пайдаланбаған "белгісіз символдар" деп аталатын нәрседен туындайды. Брайан Рейнольдс Civ II ойынын C++ тілінде жазды, бірақ ол да оларды пайдаланбады. Ойын шыққан кезде бізге Гандиге қатысты ешқандай шағым түскен жоқ, сондай-ақ біз осы мәселенің шешімін іздеген жоқпыз. Гандидің әскери агрессия көрсеткіші ойын бойы 1-ге тең болды". Ол бұл оқиғаның 2012 жылы пайда болғанын айтты. Содан кейін ол Wikia сайтында, содан кейін Reddit-те тарады және Kotaku және Geek сияқты жаңалықтар сайттарында жарияланды. com. Бұл оқиғаның бастауы 2010 жылы шыққан Civilization V ойынында Гандидің ядролық қаруға деген құштарлығын әзіл ретінде қосып, әзірлеуші Джон Шафер жасаған болуы мүмкін. Бұл қате туралы тараған жалған ақпарат "Ядролық Ганди" деген мемнің пайда болуына себеп болды. Сол жылы MicroProse Master of Magic ойынын шығарды, ол ұқсас ойын, бірақ ортағасырлық фантастикалық ортада, онда технологиялардың орнына ойыншы (күшті сиқыршы) сиқырларды дамытады. 1999 жылы Activision Civilization: Call to Power ойынын шығарды, ол Civilization II ойынының жалғасы, бірақ оны мүлдем басқа дизайн тобы жасаған. Call to Power 2000 жылы жалғасын тапты, бірақ ол кезде Activision Civilization атауына құқықтарды сатқандықтан, оны Call to Power II деп атауға мәжбүр болды. "Civilization" ойынының ашық кодты нұсқасы Freeciv деген атпен жасалды, оның ұраны – "Civilization тегін болуы керек". Бұл ойынды Civilization немесе Civilization II ережелеріне сәйкес конфигурациялауға болады. Цивилизацияны ішінара көшірген тағы бір ойын – C evo деп аталатын қоғамдық домендегі ойын.

There have been several sequels to Civilization, including Civilization II (1996), Civilization III (2001), Civilization IV (2005), Civilization Revolution (2008), Civilization V (2010), and Civilization VI in 2016. In 1994, Meier produced a similar game titled Colonization. Civilization is generally considered the first major game in the genre of "4X", with the four "X"s equating to "explore, expand, exploit, and exterminate", a term developed by Alan Emrich in promoting 1993's Master of Orion. While other video games with the principles of 4X had been released prior to Civilization, future 4X games would attribute some of their basic design principles to Civilization. A famous supposed bug in the original game later debunked is that a computer controlled Gandhi, normally a highly peaceful leader, could become a nuclear warmonger if provoked. It was theorized that the game started Gandhi's "aggression value" at 1 out of a maximum 255 possible for an 8 bit unsigned integer, making a computer controlled Gandhi tend to avoid armed conflict. However, once a civilization achieves democracy as its form of government, its leader's aggression value falls by 2. Under normal arithmetic principles, Gandhi's "1" would be reduced to " 1", but because the value is an 8 bit unsigned integer, it supposedly wraps around to "255", causing Gandhi to suddenly become the most aggressive opponent in the game. Interviewed in 2019, developer Brian Reynolds said with "99.99% certainty" that this story was apocryphal, recalling Gandhi's coded aggression level as being no lower than other peaceful leaders in the game, and doubting that a wraparound would have had the effect described. He noted that all leaders in the game become "pretty ornery" after their acquisition of nuclear weapons, and suggested that this behaviour simply seemed more surprising and memorable when it happened to Gandhi. Meier, in his autobiography, stated "That kind of bug comes from something called unsigned characters, which are not the default in the C programming language, and not something I used for the leader traits. Brian Reynolds wrote Civ II in C++, and he didn't use them, either. We received no complaints about a Gandhi bug when either game came out, nor did we send out any revisions for one. Gandhi's military aggressiveness score remained at 1 throughout the game." He then explains the overflow error story was made up in 2012. It spread from there to a Wikia entry, then eventually to Reddit, and was picked up by news sites like Kotaku and Geek. com. The story may have originated from the fact that 2010's Civilization V was deliberately written with Gandhi having an affinity for nuclear weapons, added as a joke by developer Jon Shafer. The misinformation around this bug led to the meme known as "Nuclear Gandhi". That year MicroProse published Master of Magic, a similar game but embedded in a medieval fantasy setting where instead of technologies the player (a powerful wizard) develops spells, among other things. In 1999, Activision released Civilization: Call to Power, a sequel of sorts to Civilization II but created by a completely different design team. Call to Power spawned a sequel in 2000, but by then Activision had sold the rights to the Civilization name and could only call it Call to Power II. An open source clone of Civilization has been developed under the name of Freeciv, with the slogan "'Cause civilization should be free." This game can be configured to match the rules of either Civilization or Civilization II. Another game that partially clones Civilization is a public domain game called C evo.