Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бистрица, сондай-ақ Ново Населье деп те аталады, Сербияның Нови-Сад қаласының қалалық ауданы. Бистрица (Сателлит қоса алғанда) қаланың ең көп халқы бар қалалық аймақтарының бірі болып табылады.
Bistrica , also known as Novo Naselje , is an urban neighborhood of the city of Novi Sad, Serbia. Bistrica (including Satelit) is one of the most populated urban areas of the city.
Аттар
Ескі атауы Ново Населье болды, бірақ 1992 жылы ресми түрде Бистрица деп өзгертілді. Дегенмен, елді мекен тұрғындарының көпшілігі әлі де ескі атауды қолдануды ұнатады. Венгр тілінде бұл жер Újtelep деп белгілі. Сателит шағын ауданы 1957 жылы "Спутник-1" спутнигінің ұшырылуымен және ғарыш дәуіріне деген қызығушылықтың артуымен байланысты, сондай-ақ ауданның қаланың көп бөлігінен алыс орналасқандығынан (қаланың серігі ретінде) аталды. Тозиновац шағын ауданы сол кездегі Нови-Сад қаласының мэрі Тодор Йованович Тозаның құрметіне аталды.
The old name of the settlement was Novo Naselje, but it was officially changed to Bistrica in 1992. However, most of the inhabitants of the settlement still prefer to use the old name. In Hungarian the place is known as Újtelep. Satelit neighborhood would get its name due to the launch of the Sputnik 1 satellite in 1957, starting the space era craze, as well the neighborhood being located far from the majority of the city (as a satellite to the city). Tozinovac neighborhood would get its name after the mayor of Novi Sad at the time, Todor Jovanović Toza.
Атау шығу тегі
16-17 ғасырлардағы ескі карталарға сәйкес, 1694 жылы қала құрылғанға дейін, қазіргі Нови-Сад ауданында Бистрица деген ежелгі серб ауылы болған. Ескі қоныстың тағдыры белгісіз, себебі 18 ғасырдан бастап бұл жер ешбір картада көрсетілмеген. Қазіргі ауданның ресми атауы осы ауылдың атына байланысты берілген. 1528 жылы картограф Лазарь қазіргі Нови-Сад орналасқан аймақтың картасын жасаған, онда Бистрица (Bistritz) деп аталатын жер белгіленген. Бистрицаның ескі карталарда кездесуі Воеводина мұрағатының бұрынғы директоры, тарихшы Павел Станоевичтің зерттеулері арқасында анықталды. Бистрица деген ат 16-17 ғасырларға жататын жеті картада кездеседі. Олардың ішінде Петроварадин бекінісінің ар жағындағы аудан Бистрица деп аталған. Басқа нәрселермен қатар, бұл ат картографияны ғылыми негізге қойған әйгілі фламанд картографы Герард Меркатордың (1512-1594) картасында да кездеседі. Бистрица атауы славян тілінен (особылап серб тілінен) шыққан, ол жылдам ағыс немесе өзенді білдіреді. Бистрица және бистра топонимдері славян халықтары арасында кең таралған, сербтер қоныстанған барлық аймақтарда кездеседі. IV ғасыр римдік тарихшысы Аммиан Марцеллиннің мәлімдемесіне сәйкес, Дунайдың сол жағалауында Pistrensis Villa деп аталатын римдік шаруашылығы болған. Онда болашақ рим император-императрицасы Констанция, император Грацианның әйелі, сарматтардың қолына түсуден мүжілген. Ол Сирмиумға қашып құтылған. Кейбір пікірлер бойынша, кейінгі кезеңдегі славянша Bistrica Pistrensis сөзінің бұрмалануы болуы мүмкін. Якоб Хофман 1698 жылы жарық көрген «Жалпы тарихтың сөздігінде» осы жерді атап көрсеткен. Бұл аймақтың атының шығу тегі кемінде 374 жылға дейін барып тоқтаса керек. Қазіргі Нови-Садтың қай бөлігінде ежелгі Бистрица қонысы орналасқандығын анық айту қиын. Оның қазіргі осы атпен аталған ауданда болғандығын растайтын ешқандай дәлел жоқ. Археологтар Бистрица Ново Населье ауданында ортағасырлық ауылдың қалдықтарын тапты, бірақ оларды ежелгі Бистрицамен байланыстырмады. Бұл қалдықтар бұрынғы Донье Сайлово қонысының бөлігі болуы мүмкін деп саналады.
According to old maps from the 16th and 17th centuries, the old Serbian village of Bistrica existed in the area of today's Novi Sad, before the city was founded in 1694. It is not known what happened with the old settlement, since from the 18th century the place has not been mentioned on any of the existing maps. The official name of the modern neighborhood was given from the name of this village. In 1528, the cartographer Lazarus drew a map of the area where Novi Sad is located today, where the site called Bistritz (Bistrica) was located. The mention of Bistrica on the old maps was researched by the historian Pavle Stanojević, former director of the Vojvodina Archive. The name Bistrica was mentioned on seven maps dating back to the 16th and 17th centuries. On them, a neighborhood at the other side of the Petrovaradin Fortress was called Bistrica. Among other things, the name appears on the map of the famous Flemish cartographer Gerardus Mercator (1512 1594), who placed the cartography on a strictly scientific basis. Name Bistrica is of Slavic origin (notably Serbian) that denotes a fast river or stream. Toponyms bistrica and bistra are common among Slavs, and appear in all areas where Serbs have lived. According to Ammianus Marcellinus, a fourth century Roman historian, there existed a Roman villa called Pistrensis Villa, on the left bank of the Danube. Here the future Roman Empress Constantia, wife of Emperor Gratain, was almost captured by Sarmatians. She barely escaped to Sirmium. According to some opinions, Slavic Bistrica from later time period might be a corruption of Pistrensis. Jacob Hofmann in his Lexicon of Universal History, 1698, mentions the place. This would actually date the origin of name of the area to at least 374 ad. It is not possible to say with certainty which part of today's Novi Sad was the location of the old settlement of Bistrica. There is no evidence that it was located in the area of the modern neighborhood of the same name. Archaeologists have found the remains of a medieval village in the Bistrica Novo Naselje area, although they did not identify them with old Bistrica. It is thought that these remains are actually part of the former settlement of Donje Sajlovo.
Орман және пикник алаңдары
Орта ғасырларда қазіргі Бистрица ауданында екі ірі орман болғандығы сөзсіз: Горня (Жоғарғы) және Донья (Төменгі). Горня (немесе Ченейска) орман қазіргі Бистрицаның солтүстік-батыс жағында, Сайловоға қарай орналасқан, ал 340 гектарға жуық аумақты алып жатқан Донья орман қазіргі Бистрицаның оңтүстік бөлігінде болды. Бұл өте гүлденген орман, қатал лишай, емен, қарағай, шаған және көктерек ағаштарына толы болған. Бұл жерді пайдалану құқықтарына байланысты алғашқы мәселелер 1748 жылдан кейін туды, осы кезде Нови-Сад өз әкімшілігімен еркін патшалық қаласына айналды. Осы уақытта қала әкімшілігі мен Футогтан келген билеушілер арасында жер шекаралары, соның ішінде су жолдары туралы даулар болды. Шешілмеген меншік мәселелеріне байланысты Футог иеліктерінің жұмысшылары су бөгеттерін бұзып тастаған. Осы кезде Донья орман Футог орманға тәуелді болды. Осы орман арқылы Футогқа, содан кейін Венаға және Орталық Еуропаның қалған бөліктеріне жол салынған. Футог билеушілерінің соңғысы – граф Чотек болды. Кеңейтімдерден кейін Нови-Сад резиденциясы Донье орманды қала орталығынан 6 шақырым қашықтықтағы демалыс орнына айналдырды. Орманның кіреберісінде аллеялар мен ойын алаңдары Венадағы ұқсас саябақтар стилінде безендірілді, сондықтан Нови-Сад резиденциясы орманның осы бөлігін Пратер деп атады. Пратердің алдында Пежичтер отбасының тавернасы орналасқан, ол Венгр көтерілісі кезінде өртеліп кеткен. 1848 және 1849 жылдардағы Венгр көтерілісі (немесе Серб қозғалысы) кезінде Донье орман кең көлемде ағаш кесуден қатты зақымдалды. 1874–1876 жылдары муниципалитет тоғайды қайта жаңғыртуға тырысты. 1877 жылы Бостанлыққа арналған жер бөлінді, бірақ көбінесе Ротквария резиденциясының қысымы салдарынан орман үнемі кішірейіп, бірте-бірте жоғалып кетті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін орманның соңғы бөліктері де жойылды. Нови-Садтың ескі тұрғындары Донье орманның соңғы қалдықтары болған үш көктерек ағашы туралы айтады, олар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Югоалат салынысымен кесілді. Бұл аумақтың солтүстік бөлігі көбінесе шөптесін жерлерден тұрды және 1913 жылдан бастап Нови-Садтың алғашқы әуежайының орны болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әуежай стратегиялық себептермен Батайницаға көшірілді. Ескі әуежайдың естелігін Детелинара ауданының орталығындағы танымал "Пилот" пабында көруге болады.
It is indisputable that there were two larger forests in the area of today's Bistrica neighborhood during the Middle Ages: Gornja (Upper) and Donja (Lower). The Gornja (or Čenejska) forest was in the northwestern part of modern Bistrica neighborhood, towards Sajlovo, while Donja forest, with an area of about 340 hectares, was in the southern part of the modern Bistrica neighborhood. They were vibrant woods, full of tough lichen, oaks, elm trees and poplars. The first issues that came with the legal rights to use this space came after 1748, when Novi Sad became the free royal city with its own administration. At this time, there were squabbles between the city administration and the rulers from Futog over the land boundaries, including the water passages. Because of the unresolved ownership problems, the workers of the Futog estates would break the water embankments. At that time, the Donja Forest relied on the Futog Forest. Through these forests, a road passed to Futog, then to Vienna and the rest of Central Europe. The last of the Futog rulers was Count Chotek. After the elongations, Novi Sad residence would make the Donje Forest into a picnic ground, 6 kilometers away from the center of the city. At the beginning of the forest, the alleys and playgrounds have been decorated in the style of similar parks in Vienna, which is why the residence of Novi Sad named this part of the forest Prater. In front of Prater was the Pejić family tavern, which was set on fire during the Hungarian Rebellion. In the Hungarian Rebellion (or the Serbian Movement), between 1848 and 1849, the Donje forest was severely damaged due to extensive logging. The Magistrate tried to restore the thinning forest by planting saplings in the period of 1874–1876. In 1877, a section was set aside for the Bostanluk, but due to the pressures of mostly the Rotkvarija residence, the forest was increasingly shrinking and slowly disappearing. After the First World War, the last parts of the forest was gone. Accounts from older Novi Sad residence tell of three poplar trees that were the last remnant of the Donje forest that were cut down after World War II when Jugoalat was built. The northern part of this territory was mostly grassland, and since 1913 was the location of the first Novi Sad airport. After World War II, the airport was transferred to Batajnica for strategic reasons. The reminder of the old airport can be found at the famous "Pilot" pub in the center of Detelinara neighborhood.
1950-1960 жылдардағы құрылыс
Доктор Слободан Ћурчићтің (Naselja Bačke geografske karakteristike, Novi Sad, 2007) кітабына сәйкес, бүгінгі Сателлит шағын ауданының шығыс бөлігінде 1952 жылы үйлер болған. Осы жердегі құрылыс 1956 жылдан 1957 жылға дейін жалғасты, ал алғашқы үйлер мен ғимараттар Тозиновац деп аталатын Сателлит ауданының орталық бөлігінде салынды. Бұл құрылыс кезеңі 1963 жылға дейін едәуір қарқынды жүрді. 1962 жылы аудандағы алғашқы бастауыш мектеп, Милош Крнянский (бұрынғы атауы Борис Кидрич) салынды. 1978 жылдың басында доктор Наталия Наташа Реба Құрылыс жер институты директорының орынбасары болып тағайындалды және Ново Насельедегі әлеуметтік бағытталған құрылыс бөлімінің басшысы болды, ал оның күйеуі Благое Реба (1938-2002) Ново Насельедегі көптеген тұрғын үйлерді жобалады. Сателлит ауданынан тыс алғашқы ғимараттар Бете Бркића көшесінде (қазіргі 18-26 үй нөмірлері) «Неймар» кәсіпорнымен салынды (ол келесі онжылдықтарда көптеген құрылыс жұмыстарын жүргізді). Бұл алғашқы биік ғимараттар 8 қабаттан тұратын тұрғын үйлермен қатар, жергілікті дүкендер, шеберханалар, саудагерлер мен кеңселерге арналған кеңістіктерді де қамтыды. 1978 жылдан бастап құрылыс қысқа үзілістен кейін жалғасты. Ақпан айының соңында қардың жылдам еруі салдарынан, аудан ылғалды жерде орналасқандықтан, жер асты суларының деңгейі көтерілді. Кейбір жерлерде судың тереңдігі жарты метрге жетті, ал кейбір ғимараттардың (А 4) іргетастары суға батып кетті. Қала әкімдігі мәселені шешкенге дейін суды үнемі сорғылап шығаратын бірнеше цистерналарды орнатты. Воеводина дене шынықтыру институтының жанынан 7100 шаршы метрді алып жатқан «Бірінші Воеводина бригадасы» Селячких Буна көшесінде орналасқан. Алғашқы оқушылар 1980/1981 оқу жылында қабылданып, құрылыс жұмыстары 1981 жылы аяқталды. Ол кезде бұл қаладағы ең ірі мектеп болды, бірақ оның сыйымдылығы күтілгеннен асып, көптеген оқушылар Милош Крнянский мектебіне тіркелді. Уақыт өте келе, ғимараттың сыртқы қасбеті ақ бояумен жабылып, терезелердің рельефтік өрнектері, күмбездердің астындағы рельефтік сызықтар, мұнаралардың контурлары және кіреберіс бағаналары қызыл түспен боялды. Сыртқы қасбеті 2019 жылдың соңына дейін толық боялды. 2021 жылдың тамызында шіркеудің айналасындағы жасыл аймақтар мен жолдар жыл соңына дейін тазаланды. Оның шығыс жағында шағын ойын алаңы салынды.
According to the book by Dr. Slobodan Ćurčić (Naselja Bačke geografske karakteristike, Novi Sad, 2007), houses existed in the eastern part of today's Satelit neighborhood as early as 1952. Construction on this site continued from 1956 to 1957, with construction of first houses and buildings in the central Satelit area known as Tozinovac. This building phase lasted with extreme intensity until 1963. The first elementary school in the neighborhood, Miloš Crnjanski (originally named Boris Kidrič), was built in 1962. In early 1978 Dr. Natalija Nataša Reba was appointed, as deputy director of the Construction Land Institute, as the head of social oriented construction in Novo Naselje, and her husband Blagoje Reba (1938 2002) designed a large number of the housing units in Novo Naselje. The first buildings outside of the Satelit neighborhood were constructed in Bate Brkića street (today's 18 26 street numbers) by the Neimar enterprise (which would be responsible for most of the building construction in the coming decades). Those first high rises were wide buildings, with 8 stories of residential apartments as well as space for local shops, craftsmen, merchants and lodges. From 1978, construction continued after a short pause. In late February, rapid snow melt would cause underground water issues, due to the neighborhood being located in a wetland environment. In some areas the water was half a meter deep, with some buildings (A 4) having its foundations submerged in a pool of water. The city would place several cisterns that would continuously pump out the water until the issue was resolved. from the Institute of Physical Culture of Vojvodina. Taking up 7,100 square meters, Prva Vojvođanska brigada, would be located in Seljačkih Buna street. First students would be accepted in the 1980/1981 school year, with all construction work being completed in 1981. At that time this was the largest school in the city, but its capacity would exceed expectations, leading many students to sign in Miloš Crnjanski school as a result. Gradually the outer façade would be covered with white paint, with red paint coloring the window relief patterns, relief lines below the domes, outlines on the towers, and the entrance columns. The outer façade would be fully painted by the end of 2019. In August 2021, the green area and pathways around the church would be tidied up by the end of the year. A small playground would be constructed in its eastern end.
2000-шы жылдардағы құрылыс
1990 жылдардағы экономикалық дағдарыс пен санкциялардан кейін Бистрицадағы құрылыс бірқашан тоқтап қалды. 2000 мен 2020 жылдар аралығында Тозиновацтың көп бөлігі Футоша жолымен байланыстыратын Бете Бркица бульварының кеңейтуі үшін сөгіліп тасталды. Бате Бркицаның оңтүстік жағында бірнеше жаңа тұрғын үйлер салынды. Жована Дучица бульварына бірнеше жолдар қосылды, осы арқылы аудан Ветерникпен және Драгослава Срейович көшесімен байланысты. Нови-Садтың 2030 жылға арналған Бас жоспарына сәйкес, Бистрица мен оның төңірегіндегі бос жатқан жерлер жаңа тұрғын үйлермен, халық демалатын және спорттық саябақтармен, мектептермен, ойын-сауық орталықтарымен, өрт сөндіру және полиция бөлімшелерімен, сауда және бизнес ғимараттарымен, мәдени орталықтармен (музейлер, галереялар, кітапханалар және жергілікті мәдени шараларға арналған басқа да жиналатын орындармен) толтырылады. Сателлит Тозиновац ауданындағы үйлердің қалдықтары көп қабатты үйлер салу үшін, сондай-ақ Сателлит жаңа базары мен "Милош Краньянский" мектебін қайта жаңарту үшін бұзылатын болады. Суботика бульварының (Еуропа бульвары) батыс бөлігінің көп бөлігі тұрғын және бизнес ғимараттары үшін жоспарланған. Жован Дучич және Кнез Милош бульварлары арқылы трамвай қатынай бастауы жоспарлануда. Жаңа жоспарланған құрылыстардың көпшілігі ауданның қалған ағаштармен жасылданған кеңістіктерін азайтады, қазіргі ағаш өсіру орталығының бір бөлігі құрылыс айманы ретінде белгіленген, сондай-ақ Суботика бульвары (Еуропа бульвары) маңындағы жасыл кеңістіктер де азаяды. Бистрицамен тығыз байланысты Юговицево ауданында орман-саябағы бар экологиялық аудан құру жоспарлануда, бұл аймақта ағаштар аз және тарихи тұрғыдан суы мол, батпақты жер екеніне қарамастан.
After the economic crisis and sanctions of the 1990s, constructions in Bistrica halted for some time. Between 2000 and 2020, most of Tozinovac was dismantled to make way for the Bate Brkića Boulevard extension, connecting it with Futoša road. Several new apartment buildings were constructed in the southern parts of Bate Brkića. Several road extensions for Jovana Dučića Boulevard were done, connecting the neighborhood with Veternik with Dragoslava Srejovića street. By the General Urban Plan of Novi Sad for 2030, the remaining empty land areas in Bistrica and its surrounding neighborhoods are planned to be filled with new apartment blocks, public leisure and sports parks, schools, recreational centers, fire and police stations, commercial and business buildings, and cultural centers (museums, galleries, libraries, and other gathering areas for local cultural events). The remained of the houses located in the Satelit Tozinovac area are planned to be demolished to make room for apartment buildings, as well as the reconstruction of the Satelit fresh market and elementary school "Miloš Crnjanski". Most of the western part of Subotica Boulevard (Europe Boulevard) is planned for residential and business buildings. There are plans to reintroduce a tram line through Jovan Dučić and Knez Miloš Boulevards. Most of the newly planned constructions would shrink the remaining heavily tree covered green spaces around the neighborhood, with parts of the current tree nursery garden marked as a construction zone, as well as shrinking the green spaces next to the Subotica Boulevard (Europe Boulevard). In Jugovićevo, a neighborhood closely linked with Bistrica, an eco neighborhood is planned with a park forest, despite the area having low tree cover and historically being a wetland with underground water issues.
Мәдениет
Нови-Сад қалалық кітапханасының бөлімшесі Бистрицада орналасқан. Иована Дучича бульвары мен Радомира Раше Радуковича көшесінің қиылысында орналасқан Әулие Сава реліквияларының аудармасы шіркеуі – көптеген Бистрица тұрғындары үшін діни орталық, әсіресе Рождество алдындағы және басқа да діни мерекелерде. Қазіргі уақытта құрылысы аяқталмай тұр (шіркеу ішкі бөлігі мен қоңырау мұнарасы), бірақ шіркеу жұртшылыққа және діни қажеттерге ашық. Бистрица ауданында жыл сайын бірнеше мәдени фестивальдер өтеді. 2014 жылы Бистрица тұрғындары «Ново kulturno naselje» ұйымын құрды, оның басты мақсаты – мәдениетті насихаттау (әсіресе жастар арасында шығармашылықты мәдени-көркемдік бағдарламалар арқылы дамыту), қоршаған ортаны қорғау, қоғамда төзімділік пен құрметті қалыптастыру, сондай-ақ Бистрицаның жеке мәдени орталығы болуын қамтамасыз ету (бұрынғы Подунавль муниципалитеті орналасқан жерде). 2011 жылдың 18 қыркүйегінде құрылған «Новосадска бициклистичка иницијатива» (Нови-Сад велосипедтік бастамасы) жыл сайын «Новосадска Критична маса» (Нови-Садтың сынды массасы) атты велосипед шеруін өткізеді. Велосипед шеруінің жолдары көбінесе Бистрица ауданынан өтеді немесе оның шетімен қатар жүреді, бұл жергілікті тұрғындардың барлық жастағы және әлеуметтік топтарының іс-шараға қатысуына мүмкіндік береді. Шеру мен басқа да велосипедтік іс-шаралардың мақсаты – қалалық велосипед жүруді дамыту және жол қозғалысы қауіпсіздігі мен жол пайдаланушылары арасындағы төзімділік мәдениетін насихаттау. 2015 жылы Бистрица тұрғындары «Za zeleno Novo naselje» (Жасыл Ново Населье үшін) тобын құрды. Осы уақыттан бері топтың мақсаты – Бистрица ауданындағы қалған жасыл аймақтарды қарқынды қала құрылысынан қорғау, сондай-ақ барлық азаматтар үшін жақсырақ және адалрақ өмір сүру жағдайларын қамтамасыз ету. Олар бұл мақсатқа белсенділік, петициялар және жергілікті мәселелер туралы хабар тарату арқылы жетеді. Топ қаладағы басқа да ұқсас экологиялық қозғалыстармен де байланыс жасайды, мысалы «Dunavac Sordoš Informal азаматтық бастамасымен».
An offset of the Novi Sad City Library is located in Bistrica. The orthodox church of the Translation of the relics of Saint Sava, locate at the corner of Jovana Dučića Boulevard and Radomira Raše Radujkovića street, is the religious center for many Bistrica residence, especially during religious holidays such as Christmas Eve. While currently still under construction (church interior and bell tower), the church itself is open for the public and for religious use. Bistrica neighborhood has several annual cultural festivals. The organization Novo kulturno naselje was founded by Bistrica locals in 2014 with the main focus of promoting culture (especially among the youth in the context of creative expression through cultural artistic programs), protecting the environment, promoting tolerance and acceptance in the community, and for Bistrica having its own cultural center (located in the area of the former seat of the Podunavlje municipality). The Novosadska biciklistička inicijativa (Novi Sad Cycling Initiative), formed on 18 September 2011, would hold an annual bicycle rally called Novosadska Kritična masa (Novi Sad Critical Mass). The bicycle rally paths would often go through or at the edges of Bistrica neighborhood, allowing locals from all walks of life and age ranges to participate in the event. The rally and other such bike related events are done for the goal of the promotion and development of urban cycling, as well as promoting and educating a culture of safe traffic and tolerance among road users. The Za zeleno Novo naselje (For Green Novo Naselje) group was formed by Bistrica locals in 2015. Since then, goal of the group is to protect the remaining green spaces located in the Bistrica neighborhood from rapid urban development, as well for better and more humane quality of living for all citizens. They achieve this through activism, petitions, and spreading awareness about local issues. The group also corresponds with other similar ecological movements around the city, such as the "Dunavac Sordoš Informal citizen initiative".
Ас мәзірі
Бұл ауданда серб және халықаралық тағамдар мен сусындарды ұсынатын көптеген жеке меншік пекарнялар, мейрамханалар мен кафелер орналасқан. Ең танымалдары – Бате Бркића 24 мекенжайындағы Alo кафе-пиццериясы (1984 жылдан бері жұмыс істейді), Stojana Novakovića 29 мекенжайындағы Gambriano кафе-пиццериясы (2001 жылдан бері жұмыс істейді) және Slobodana Jovanovića 18 мекенжайындағы Štrafta Fast Food (2017 жылдан бері жұмыс істейді).
The neighborhood has numerous privately owned bakeries, restaurants, and cafes, showcasing typical Serbian and international food and drinks. Most notable ones are Cafe pizzeria Alo (opened since 1984) in Bate Brkića 24, Cafe pizzeria Gambriano (opened since 2001) in Stojana Novakovića 29, and Štrafta Fast Food (opened since 2017) in Slobodana Jovanovića 18.
Экономика
Бистрица, Нови-Садтың көптеген аудандары сияқты, тұрғын үйлермен қатар шағын бизнес орталықтары, банктер, сауда және қолөнер дүкендері, супермаркеттер сияқты сауда аймақтарын қамтиды. Бистрица тұрғындарының көпшілігі сондай-ақ Юговицево және Телеп аудандарының шетіндегі сауда орындарын пайдаланады.
Bistrica, just as many neighborhoods in Novi Sad, has commercial areas integrated with residential areas such as: small business centers, banks, trade and craft shops, supermarkets, etc. Most Bistrica residence also use the commercial areas at the very edge of Jugovićevo and Telep neighborhoods.
Көлік
Тарихи тұрғыдан алғанда, Нови-Сад темір жолы ауданның шығыс жиегімен өтті. Оңтүстік қалалық темір жол байланыстарын жабу (темір жол вокзалын Лиманнан Яше Томича бульварына көшіру) нәтижесінде, келесі онжылдықтарда темір жол инфрақұрылымының көп бөлігі біртіндеп демонтаждалды. Ескі теміржол ауласы (1921 жылы Густав Эйфель бюросының жобалары бойынша салынған деген болжам бар) 2021 жылға дейін жүк пойыздары үшін пайдаланылды, содан кейін жаңа саябақтың ашылуымен соңғы теміржол рельстері демонтаждалып, алынып тасталды. Қазіргі уақытта ескі теміржол ауласын қалпына келтіріп, оны жаңадан салынған саябақпен жаяу көпірі арқылы байланыстырылған үлкен орталық саябақ кешенінің бір бөлігі ретінде пайдалану жоспарлануда. Бистрицаның батыс бөлігінде Javno Gradsko Saobraćajno Preduzeće (қалалық қоғамдық көлік компаниясы) орналасқан. 2, 6, 7, 8, 9, 13, 18, 51, 52, 53, 54, 55 және 56 автобус бағыттары осы ауданды басқа ірі қалалық аудандармен, сондай-ақ Адице, Футог, Ветерник және Бегеч сияқты жақын маңдағы елді мекендермен байланыстырады. Аудан велосипед инфрақұрылымымен жабдықталған, үлкен бульварлар мен көшелерде жаяу жүргіншілер жолдарынан бөлек велосипед жолдары бар. Велосипед тұрақтары көптеген маңызды қоғамдық және коммерциялық ғимараттардың алдында орналасқан. 2014 жылдан бері "Vratimo Novi Sad Biciklistima" (Нови-Садта 2009 жылы басталған) бастамасы аясында, NS bike, жергілікті велосипед жалға беру компаниясы, Жована Дучич бульварынде өзінің велосипед тұрағын аймағына ие. Велосипед жалға беру қызметі сәуір айында велосипед маусымының басталуымен және желтоқсан айында аяқталады. Такси компаниялары қаланың барлық аудандарында жұмыс істейді, бірақ ауданда үш такси тұрағы бар: Йована Дучича бульвары, Универ Экспорт супермаркетінің жанында (26 такси орыны), Селячкина буна көшесі, Геронтология орталығында (7 такси орыны) және Футошка жолы, Сателлит шағын базардың жанында (8 такси орыны). Бистрицаның маңызды көшелері: Йована Дучича бульвары, Слободана Йовановича бульвары, Суботика бульвары немесе Еуропа бульвары, Войводе Степа бульвары, Кнеза Милоша бульвары, Футошка жолы, Радомира Раше Радуйковича көшесі, Бате Бркича бульвары, Сомборска рамп және т.б.
Historically, the Novi Sad railway passed at the eastern edges of the neighborhood. With the dismantling of the southern city railway connections (moving the railway station from Liman to Boulevard of Jaše Tomića), most of the railway infrastructure was gradually dismantled over the following decades. The old train yard (built in 1921 from the alleged designs of the Gustave Eiffel bureau) was used by freight trains until 2021, when the last railway rails were dismantled and removed following the opening of the new park. There are currently plans to restore the old train yard and use it as part of a larger central park complex connected with the newly made park via a pedestrian bridge. In the western part of Bistrica is the seat of Javno Gradsko Saobraćajno Preduzeće (the cities public transportation company). Bus lines 2, 6, 7, 8, 9, 13, 18, 51, 52, 53, 54, 55, and 56 connect this neighborhood with other major city neighborhoods, as well as some surrounding settlements (Adice, Futog, Veternik, and Begeč). The neighborhood has cycling infrastructure, with larger boulevards and streets having segregated cycling roads from pedestrian pathways. Bike racks are located in front of most major public and commercial buildings. Since 2014 with the "Vratimo Novi Sad Biciklistima" initiative (which started in Novi Sad in 2009), NS bike, a local bike renting service company, has its own bike rack area in Jovana Dučić Boulevard. The renting service is available from the start of the cycling season in April and ends in December. While taxi companies function throughout the city, there are three taxi ranks in the neighborhood, at Jovana Dučića Boulevard next to Univer Export supermarket (with 26 taxi parking spaces), Seljačkih buna street at Gerontology Center (with 7 taxi parking spaces), and at Futoška road next to Satelit fresh market (with 8 taxi parking spaces). Notable Bistrica streets are: Jovana Dučića Boulevard, Slobodana Jovanovića Boulevard, Subotica Boulevard or Europe Boulevard, Vojvode Stepe Boulevard, Kneza Miloša Boulevard, Futoška road, Radomira Raše Radujkovića street, Bate Brkića Boulevard, Somborska ramp, etc.
Білім
Бистрицада екі бастауыш мектеп бар: Prva vojvođanska brigada (1980 жылы салынған) және Miloš Crnjanski (1962 жылы салынған). "Милан Петрович" атындағы бастауыш және орта білім беретін мектебі де бар (2011 жылы салынған). Бистрицада "Радосное детинство" мектепке дейінгі білім беру мекемесіне қарасты үш балабақша жұмыс істейді: "Байка" (1969 жылы салынған), "Венди" (1980 жылы салынған) және "Гуливер" (2008 жылы салынған). Ауданда сонымен қатар бірнеше жеке балабақшалар да бар.
Bistrica has two primary schools: Prva vojvođanska brigada (built in 1980) and Miloš Crnjanski (built in 1962). It has a school for primary and secondary education "Milan Petrović" (built in 2011). Bistrica has three kindergartens under the preschool institution of Radosno Detinjstvo: Bajka (built in 1969), Vendi (built in 1980), and Guliver (built in 2008). The neighborhood also has several private kindergartens.
Денсаулық
Ново Населье Бистрица қоғамдық денсаулық сақтау орталығы – бүкіл ауданның басты денсаулық сақтау орталығы. COVID-19 пандемиясы кезінде бұл орталық қаланың негізгі тыныс алу жедел жәрдем пункті ретінде, сондай-ақ вирусқа қарсы вакцина салдырудың басты орны ретінде тағайындалды. Пандемия кезінде медбикелер мен дәрігерлер сияқты денсаулық сақтау орталығының көптеген қызметкерлері қаланың басқа денсаулық сақтау орталықтарына жіберілді, нәтижесінде Бистрица тұрғындарының көп бөлігі басқа медициналық көмек алу үшін өз дәрігерлері орналасқан орталықтарға баруға мәжбүр болды. Ауданды бірнеше жеке медициналық клиникалар мен стоматологтар (соның ішінде бір ветеринариялық клиника) және қаладағы ірі зейнеткерлер үйлерінің бірі қамтиды.
The community health center Novo Naselje Bistrica is the main health center for the entire neighborhood. During the COVID 19 pandemic, the health center was made as the main respiratory ambulance for the city, as well as the primary location to get vaccine shots for the virus. Most of the community health center staff such as nurses and doctors were reassigned to other health centers around the city during the pandemic, leaving most of the Bistrica residence to go to other health centers around the city where their assigned doctors were for other medical issues. The neighborhood also has several private medical clinics and dentists (including one veterinarian clinic), as well as one of the larger retirement homes in the city.
Спорт
Mladost футбол клубы мен олардың стадионы Йована Дучица және Кнеза Милоша бульварларының арасында орналасқан. 2022 жылдың наурызынан бастап клубтың футбол стадионы мен аренасы алты айлық құрылыс жұмыстарынан кейін қайта жаңартылды, клуб ғимараты жаңартылып, отыру орындары жаңартылып, кеңейтілді. Енді стадион 1400 көрерменді қабылдай алады және ірі футбол матчтарын өткізуге мүмкіндік береді.
The Mladost football club and their stadium is located between the Boulevards of Jovana Dučića and Kneza Miloša. Since march of 2022, the club's football stadium and arena were reconstructed after six months of construction work, with renovated club building and the seating areas renovated and expanded, being able to seat 1.400 spectators and host larger football matches.
Демалыс
Көршілікте бірнеше жеке теннис мектебі, сондай-ақ жеке және қоғамдық спорт залдары бар. Бистрицада 1970 және 1980 жылдардағы қала құрылысының арқасында ғимараттар арасында көптеген қоғамдық жасыл кеңістіктер бар, сонымен қатар көршілікте бірнеше саябақтар да бар. Бистрица және Игралище саябақтары – бұрынғы атомдық бомбалаудан қорғаныш үйлері орналасқан жерлерге айналдырылған, ал Радомира Раше Радюковича көшесіндегі жаңа тар саябақ (2021 жылы салынған) – негізінен пайдаланылмаған қала жерінен салынған. Көршілікте бірнеше иттерге арналған парктері де бар. Алғашқыда Жована Дучица мен Бате Бркица бульварларының қиылысында спорт орталығы мен жергілікті бассейн салу жоспарланған, бірақ 2006 жылдан бері құрылысы тоқтатылды және оның қайта жалғасатыны белгісіз. Қазіргі уақытта оның орны "Buvljak" блоха базары үшін пайдаланылуда (бұрын ол қазіргі Бате Бркица бульварының оңтүстік жағында орналасқан).
The neighborhood also has several private tennis schools, as well as private and public gyms. While Bistrica has numerous public green spaces between buildings due to the urban planning of the 1970s and 1980s, the neighborhood also has several parks. Parks such as Bistrica and Igralište are existing green spaces (originally locations of several atomic shelters for surrounding building residence) repurposed into parks, while the new narrow park (built in 2021) in Radomira Raše Radujkoviča street is a park built from mostly unused city land. The neighborhood also has several dog parks. Originally, a sports center and a local swimming pool were planned at the corner of the Boulevards of Jovana Dučića and Bate Brkića, but the construction was halted since 2006 with no clear indication of when it would continue. Currently its location is used for the "Buvljak" flee market (previously located in the area what is now the southern end of the Bate Brkića Boulevard).